Godsdienstvrijheid en deradicalisering

De vrijheid van godsdienst en levensovertuiging heeft een zichtbare, openbare kant. Het gaat dan om de vrijheid om de godsdienst in woord en daad te beleven – het forum externum. Die vrijheid is niet absoluut, maar kan op diverse manieren worden beperkt. De absolute kern van de godsdienstvrijheid – het forum internum – is echter gevrijwaard van overheidsinmenging. Incidenteel wordt het EHRM geconfronteerd met klachten waarin dit aspect aan de orde is. 
In 2018 leidde dit tot een uitspraak waarin toch ruimte lijkt te worden gelaten aan beperkend overheidsoptreden, het arrest Mockutė t. Litouwen. In deze zaak werd de overheid onder meer verweten de godsdienstige keuzevrijheid van een aanhanger van een nieuwe religieuze beweging geschonden te hebben. 
Deze bijdrage gaat in op dit arrest en onderzoekt de consequenties ervan voor een beleidsterrein waarin de vraag naar de innerlijke geloofsontwikkeling centraal staat, het deradicaliseringsbeleid.

La liberté de religion et de conviction a un côté visible et public. Il s’agit de la liberté de pratiquer la religion en paroles et en actes – le forum externum. Cette liberté n’est pas absolue, mais peut être restreinte de diverses manières. Cependant, le noyau absolu de la liberté religieuse – le forum internum – est libre de toute ingérence gouvernementale. La CEDH est parfois confrontée à des plaintes dans lesquelles cet aspect est traité. 
En 2018, cela a conduit à un jugement qui semble laisser place à une action gouvernementale restrictive, l’arrêt Mockutė t. Lituanie. Dans cette affaire, le gouvernement a été accusé, entre autres, d’avoir violé la liberté de choix de la religion d’un partisan d’un nouveau mouvement religieux. 
Cette contribution examine ce jugement et ses conséquences pour un domaine politique dans lequel la question du développement religieux intérieur est centrale, la politique de déradicalisation.

Adriaan OVERBEEKE, “Godsdienstvrijheid en deradicalisering. Het forum internum is niet meer zo heilig”, NjW 2019, afl. 399, 230-239.

overbeeke-adriaan-2
Adriaan Overbeeke
  13