Terugkeer van de wolf naar Vlaanderen

Moreel-juridische wolfijzers en schietgeweren (deel 1)

schoukens-hendrik-2

De voorbije maanden is de toon van het Vlaamse wolvendebat verscherpt. Een nieuwe lading dode schapen leidde tot bijkomende bezorgdheid binnen de landbouwsector. Voor het eerst werd luidop geopperd of de wolf wel thuishoort in het verstedelijkte Vlaanderen. Ook werd her en der de vraag gesteld of op termijn een beperkte vorm van beheersjacht – in het jargon tolerance hunting – niet aan de orde zou zijn, om te vermijden dat de wolf vaste voet aan de grond krijgt in het verkavelde Vlaanderen. Elders in Europa vallen gelijkaardige geluiden te horen, maar de wolf is een strikt beschermde soort op basis van het EU-recht. Met twee recente uitspraken schept het Hof van Justitie klaarheid over de exacte reikwijdte van het beschermingsregime voor de wolf.
Na de ruimere historische, maatschappelijke en wetenschappelijke achtergrond van de terugkeer van de wolf te hebben toegelicht, schetst de auteur in deze tweedelige bijdrage de juridische krijtlijnen van een debat, dat bijna zo oud is als het bestaan van de mensheid. Hij bekijkt ook in welke mate het Vlaamse wolvenbeleid verenigbaar is met het Europees beschermde statuut van dit roofdier.

Au cours des derniers mois, le ton du débat sur le loup flamand est monté. Un nouveau chargement de moutons morts a suscité des inquiétudes supplémentaires au sein du secteur agricole. Pour la première fois, a été posé à voix haute la question de savoir si le loup a bien sa place dans la Flandre urbanisée. La question s’est également posée ici et là de savoir si une forme limitée de chasse de gestion – dans le jargontolerance hunting’ – ne serait pas appropriée à long terme, pour empêcher le loup de prendre pied dans la Flandre lotie. Des bruits similaires peuvent être entendus ailleurs en Europe, mais le loup est une espèce strictement protégée par la législation européenne. Avec deux arrêts récents, la Cour de justice clarifie la portée exacte du régime de protection du loup.
Après avoir expliqué le contexte historique, social et scientifique plus large du retour du loup, l’auteur esquisse dans cette contribution en deux parties les contours juridiques d’un débat presque aussi ancien que l’existence de l’humanité. Il examine également dans quelle mesure la politique flamande en matière de loups est compatible avec le statut européen de protection de ce prédateur.

Hendrik SCHOUKENS, “Terugkeer van de wolf naar Vlaanderen. Moreel-juridische wolfijzers en schietgeweren. (deel 1)”, NjW 2020, afl. 432, 850-867.

Recentelijk verschenen in het Nieuw Juridisch Weekblad

Doctrine