COVID-19: Kan de werkgever telethuiswerk verplichten?

Telethuiswerk is in de praktijk de regel geworden voor heel wat ondernemingen. Of telethuiswerk ook mogelijk is, is natuurlijk ook een organisatorische vraag. Centraal staat de functie van de werknemer. Stel dat de functie het toelaat, kan de werkgever de werknemer dan verplichten om van thuis uit te telewerken?

De COVID-19-maatregel

Telethuiswerk is verplicht bij alle niet-essentiële bedrijven. Maar ook essentiële bedrijven zijn verplicht om telethuiswerk toe te passen in de mate van het mogelijke (ministerieel besluit van 23 maart 2020 houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken, art. 2). De werkgever heeft dus de plicht om telethuiswerk te organiseren.

Veiligheid: een plicht voor werkgever en werknemer

Die COVID-19-maatregel kadert in de algemene verplichting van de werkgever. Een werkgever heeft namelijk de plicht om ervoor te zorgen dat werknemers kunnen werken in behoorlijke omstandigheden met betrekking tot hun veiligheid en gezondheid (Arbeidsovereenkomstenwet, art. 20, 2°). Een werkgever kan heel wat preventiemaatregelen nemen en telethuiswerk is er daar één van. Ook de werknemer is verplicht zich te onthouden van al wat schade kan berokkenen aan zijn eigen veiligheid en die van zijn collega’s (Arbeidsovereenkomstenwet, art. 17, 4°).

Telethuiswerk is niet aangepast aan de COVID-19-crisis

Telewerk is, in beginsel, vrijwillig (cao nr. 85, art. 5). Dat betekent twee dingen. De werknemer heeft geen recht op telewerk en de werkgever kan de werknemer niet dwingen om te telewerken. Werknemer en werkgever moeten dus overeenkomen dat er zal worden getelewerkt. Dat kan doordat telewerk deel uitmaakt van de functiebeschrijving bij het aangaan van de arbeidsovereenkomst, of werknemer en werkgever nadien een bijlage sluiten bij de arbeidsovereenkomst. Dat basisbeginsel wordt nu dus aan de kant geschoven door de COVID-19-maatregel die federale overheid oplegt.

Telethuiswerk als onderdeel van het welzijnsbeleid van de onderneming

De wederzijdse verplichting van werknemers en werkgevers om zorg te dragen voor de veiligheid binnen de onderneming blijft een cruciaal element, ook na het verlichten van de quarantainemaatregelen in het kader van de exitstrategie. Ook los van de concrete COVID-19-maatregelen die de overheid oplegt, kan een werkgever telethuiswerk verplichten aan werknemers, net met het oog op de veiligheid en de gezondheid.

Een werkgever kan telethuiswerk verplichten om de COVID-19-maatregelen en de algemene verplichting inzake veiligheid en gezondheid na te leven, maar de telewerkreglementering is niet aangepast aan de huidige situatie. Wanneer de exitstrategie de preventiemogelijkheden opnieuw verruimt, moet de werkgever de gepaste maatregelen nemen in overleg met de arbeidsgeneesheer. Telethuiswerk kan deel blijven uitmaken van het welzijnsbeleid van de onderneming. Een werknemer die daar zonder meer tegen ingaat en weigert te telewerken, komt dan de eigen zorgvuldigheids- en veiligheidsverplichting niet na.
 

Gepubliceerd op 30-04-2020

partena_professional
Partena Professional
  463