Coronavirus COVID-19: Europa stuurt aan op gecoördineerde exitstrategie

Het coronavirus heeft een enorme impact op de economische en sociale situatie in de Europese Unie: alle lidstaten hebben openbare bijeenkomsten verboden, de scholen geheel of gedeeltelijk gesloten, en reisbeperkingen opgelegd. In meer van de helft van de staten werd de noodtoestand afgekondigd. De leden van de Europese Raad en de Europese Commissie hebben dan ook een stappenplan uitgewerkt om te komen tot ‘het nieuwe normaal’, om de duurzame groei te herstellen, om ervoor te zorgen dat de transitie naar een groene economie kan verder gaan en de digitale transformatie zich kan doorzetten, en om lessen te trekken uit de coronacrisis.
De Commissie schuift drie groepen van criteria naar voren die zullen bepalen op welk moment de huidige anticoronamaatregelen kunnen afgebouwd worden in elke lidstaat:
  • epidemiologische criteria, waaruit blijkt dat de verspreiding van de ziekte gedurende een langere periode is afgenomen.
  • de capaciteit van de gezondheidszorg; en
  • voldoende toezichtscapaciteit.
Voor elk criterium somt ze indicaties op. Bij de epidemiologische criteria zijn dat bijvoorbeeld: de duurzame vermindering van het aantal nieuwe besmettingen, van het aantal ziekenhuisopnames en van het aantal patiënten op intensieve zorg.
Daarnaast formuleert ze 3 beginselen die aan de basis moeten liggen van de exitmaatregelen:
  • De maatregelen moeten gebaseerd zijn op wetenschappelijke informatie en moeten zich inzonderheid richten op de volksgezondheid.
  • De lidstaten moeten de maatregelen coördineren.
  • Respect en solidariteit tussen de lidstaten blijft van essentieel belang (ook wat de bevoorrading met mondmaskers, beschermingspakken en beademingsapparaten betreft).
De Unie zelf engageert zich om begeleidende maatregelen te nemen. Zij wil bijvoorbeeld de rapportage over de verspreiding van virussen verbeteren. Zij zal een juridisch kader ontwikkelen voor het traceren van besmette personen en voor het waarschuwen van hun contacten via mobiele apps. Zij breidt de testcapaciteit uit en harmoniseert de tests. En zij verhoogt de capaciteit aan medische uitrusting en persoonlijke beschermingsmiddelen. De Commissie werkt ook aan een systeem van snelle waarschuwing dat signalen van verstoorde leverings- of waardeketens onmiddellijk oppikt.
Uiteraard maakt ook het ontwikkelen van een veilig en doeltreffend vaccin deel uit van de exitstrategie.
Op basis van die exitregels heeft de Commissie een lijst met aanbevelingen voor de lidstaten opgesteld. Zo moeten de lidstaten de exitmaatregelen stapsgewijs afbouwen, met voldoende tijd tussen elke wijziging (bv. één maand) zodat het effect van de maatregel kan gemeten worden. Of nog: zij moeten de kwetsbare groepen langer beschermen. De Commissie heeft zelfs een prioriteitenlijstje opgesteld voor het opheffen van het samenscholingsverbod. Kortweg: eerst mogen de scholen weer open, dan de commerciële activiteiten, dan de sociale activiteiten, en pas in laatste instantie de massabijeenkomsten. De heropening van de buitengrenzen voor niet-EU-burgers is ook geen prioriteit.

Gepubliceerd op 23-04-2020

  122