Vlaamse regering stapt af van vaste meerwaardebedragen bij herstelvordering (RO-handhavingsbesluit)

Besluit van de Vlaamse Regering betreffende de handhaving van de ruimtelijke ordening en tot wijziging en opheffing van diverse besluiten

Bij een herstelvordering kan de rechtbank bovenop de straf voor de stedenbouwkundige inbreuk of het stedenbouwkundig misdrijf bevelen om een meerwaarde te betalen, om bouw- of aanpassingswerken uit te voeren, of om de plaats in zijn oorspronkelijke toestand te herstellen of het gebruik dat strijdig is met de voorschriften te stoppen.
Tot nu werd de meerwaarde die voortvloeit uit de illegale handeling, geraamd op een vast bedrag. Voortaan krijgt de rechter meer marge. Er komen ook hogere maxima voor bouwovertredingen in landschappelijk waardevol, of ruimtelijk kwetsbaar gebied.

Regulier bedrag van de meerwaarde

De meerwaardevergoeding wordt in principe berekend per vierkante meter vloeroppervlakte, per strekkende meter, of per stuk. De vloeroppervlaktes worden berekend over de verschillende bouwlagen van de constructie. Bovendien wordt de oppervlakte buitenmaats berekend (d.i. buitenmuren inbegrepen).
Er wordt echter enkel een meerwaardevergoeding berekend op het deel van de constructie dat moet worden afgebroken om tot een herstel in de oorspronkelijke toestand te komen, op het deel waarvan het strijdig gebruik moet worden gestaakt, of op het deel dat op een illegale manier werd verbouwd of uitgebreid.
De bedragen in deze tabel zijn wettelijke bedragen. Zij worden vanaf 1 januari 2019 elk jaar geïndexeerd, op basis van het gezondheidsindexcijfer van december van het jaar ervoor.

Verhoogde bedragen

De rechter kan de reguliere meerwaardevergoeding echter verhogen. In dat geval moet hij wel motiveren waarom hij dat doet. Hij kan bijvoorbeeld rekening houden met de waarde van de comfortverbetering, met het al of niet gebruiken van duurzame materialen, of met de economische voordelen die de overtreding oplevert.
De verhoogde meerwaardevergoedingen kunnen echter nooit hoger zijn dan de volgende bedragen:

Ook bij bestuursdwang of bij last onder dwangsom

De vergoeding wordt op eenzelfde manier berekend als er bij een maatregel van bestuursdwang of last onder dwangsom beslist wordt om de betaling van een meerwaarde te handhaven of op te leggen.

Formaliteiten

Het RO-handhavingsbesluit bepaalt naast de meerwaardevergoedingen ook wat er in de herstelvordering moet staan.
Het besluit zegt dat er binnen een termijn van 7 dagen een afschrift van de herstelvordering moet worden bezorgd aan de overtreder en dat dit met een beveiligde zending moet gebeuren.
En het bepaalt dat de vordering tot het betalen van een meerwaarde, het totale meerwaardebedrag moet vermelden en de wijze waarop dat bedrag werd berekend. Idem wanneer er sprake is van een meerwaardevergoeding bij bestuursdwang of bij last onder dwangsom, en bij een beroep tegen een dergelijke bestuurlijke maatregel.
Opgelet! Er zijn wettelijke interesten verschuldigd wanneer de meerwaardevergoeding niet binnen de termijn wordt betaald. En dit zonder verdere ingebrekestelling.

Herstelattest

Het besluit somt tot slot de gegevens op die in een herstelattest moeten staan. Het herstelattest is het attest dat bewijst dat de rechterlijke herstelmaatregelen of de bestuurlijke maatregelen die bij vonnis, arrest, bestuurlijk besluit of minnelijke schikking werden opgelegd, uitgevoerd zijn.
Bij de gemeente kunt u een modelformulier aanvragen waarmee u zo’n herstelattest kunt aanvragen. Voor het uitreiken van een herstelattest mag de gemeente een bedrag van ten hoogste 100 euro vragen.
Van toepassing:
  • Vlaams gewest
  • Vanaf 1 maart 2018 (art. 51).
Bron: Besluit van de Vlaamse Regering van 9 februari 2018 betreffende de handhaving van de ruimtelijke ordening en tot wijziging en opheffing van diverse besluiten, BS 28 februari 2018 [art. 12-18, art. 31 en art. 51 van het RO-handhavingsbesluit].
Zie ook:
Carine Govaert
  380