Vlaamse regels voor hergebruik bestuursdocumenten afgestemd op Europese eisen

Vlaanderen past het hergebruik van bestuursdocumenten aan aan de Europese regels. Dit moet ervoor zorgen dat de barrières die het hergebruik van overheidsinformatie nu belemmeren verdwijnen.

Uitgesloten bestuursdocumenten

Op sommige bestuursdocumenten zijn de hergebruikregels niet van toepassing. De meeste uitsluitingsgronden blijven overeind. Toch zijn er enkele nieuwigheden.

Tot nu konden bestuursdocumenten waarvan de intellectuele eigendomsrechten bij een derde zitten helemaal niet hergebruikt worden. Die uitsluitingsgrond is echter te ruim. Voortaan luidt het dat de bestuursdocumenten waarop een instantie niet de nodige rechten heeft om hergebruik toe te staan zijn uitgesloten. Wat concreet neerkomt op twee mogelijke situaties. Ofwel heeft de instantie de volheid van intellectuele eigendomsrechten. Dan moet zij hergebruik toestaan. Ofwel heeft ze maar bepaalde rechten gekregen van de eigenaars van de intellectuele eigendomsrechten. En dan moet ze zelf evalueren of hergebruik mogelijk is. Bij die beslissing houdt ze rekening met de rechten die ze zelf heeft en de rechten die de hergebruiker vraagt.

Bestuursdocumenten van musea, bibliotheken en archieven vallen voortaan ook onder de hergebruikregeling. Dat is nieuw. De documenten van andere culturele instellingen (bv. theaters) blijven uitgesloten.

Andere nieuwigheid is dat gedeelten van bestuursdocumenten met alleen logo’s, wapens en insignes niet onder de hergebruikregeling vallen.

Verplichting

Voortaan is elke bestuursinstantie verplicht om het hergebruik van haar bestuursdocumenten toe te staan – zowel voor commerciële als voor niet commerciële doeleinden. Uiteraard binnen de grenzen van de decretale voorwaarden. Tot nu besliste de instantie zelf of ze hergebruik al dan niet toeliet.

Een uitzondering op deze verplichting: musea, archieven en bibliotheken beslissen zelf of ze hergebruik toelaten. Ze bepalen ook zelf de hergebruikvoorwaarden.

Elektronisch

De instantie stelt de documenten zoveel mogelijk via elektronische weg ter beschikking in de al bestaande formaten en talen. En liefst in een open en machinaal leesbaar formaat.

Beperkte vergoeding

De vergoeding voor het hergebruik van bestuursdocumenten wordt beperkt tot de marginale kosten voor hun vermenigvuldiging, verstrekking en verspreiding. Vroeger kwam daar nog een redelijk rendement op investeringen bij.

Op die beperkte vergoeding zijn drie uitzonderingen:

  • voor instanties die verplicht zijn inkomsten te genereren om een aanzienlijk deel (meer dan 50%) van de kosten van de uitoefening van hun publieke taken te dekken;
  • voor bestuursdocumenten waarvoor een instantie voldoende inkomsten moet genereren om een aanzienlijk deel van de kosten voor verzameling, productie, vermenigvuldiging en verspreiding ervan te dekken. Die verplichting wordt via elektronische weg bekendgemaakt;
  • voor bibliotheken, musea en archieven.

In die uitzonderingsgevallen wordt de vergoeding berekend op grond van objectieve, transparante en controleerbare criteria. De totale inkomsten uit hergebruik mogen in geen geval hoger zijn dan de kosten voor de verzameling, de productie, de vermenigvuldiging en verspreiding, verhoogd met een redelijk rendement op investeringen.

Als bibliotheken, musea en archieven een vergoeding vragen voor het hergebruik zijn de inkomsten uit het hergebruik niet hoger dan de kosten van de verzameling, productie, vermenigvuldiging, verspreiding, conservering en vereffening van rechten. Ook hier verhoogd met een redelijk rendement op investeringen.

Standaardvergoeding en andere vergoedingen

Bij frequent hergebruik van een bestuursdocument wordt er gewerkt met een forfaitaire vergoeding: de standaardvergoeding. Bij een standaardvergoeding moeten de voorwaarden en het bedrag – inclusief de berekeningsgrondslag – op voorhand worden vastgesteld en bekendgemaakt. Bij voorkeur via elektronische weg.

Als men met andere vergoedingen werkt, geeft de instantie vooraf aan met welke factoren ze rekening houdt bij de berekening van de vergoedingen. Ze geeft – als daarom gevraagd wordt – ook aan hoe die vergoedingen zijn berekend voor een specifiek hergebruikverzoek.

Modellicenties

De Vlaamse regering stelt modellicenties op met de voorwaarden voor hergebruik. Op die manier moet er meer eenvormigheid in de gebruiksvoorwaarden komen.

De modellicenties kunnen aan specifieke licentieaanvragen worden aangepast. Ze zijn in digitaal formaat beschikbaar en kunnen elektronisch verwerkt worden.

Voorwaarden voor hergebruik

De voorwaarden voor hergebruik mogen de hergebruikmogelijkheden niet nodeloos beperken. Ze mogen evenmin dienen om de mededinging aan banden te leggen.

De voorwaarden kunnen maar minimale beperkingen op. Ze bevatten de toestemming om de documenten volledig of gedeeltelijk te hergebruiken op eender welke wijze. In oorspronkelijke, gewijzigde of bewerkte vorm, zonder uitsluiting van aanvragers, zonder tijdsbeperkingen en zonder geografische beperkingen. Beperkingen kunnen enkel om juridische, technische of zeer gegronde redenen. Een juridische reden is bv. een eventuele schendig van intellectuele eigendomsrechten van derden. Van een technische reden is er sprake wanneer het bestuursdocument bv. enkel beschikbaar is op kwetsbare dragers.

Instanties kunnen afwijken van de modellicenties en zonder motivering toestemming geven voor onvoorwaardelijk hergebruik. Ze kunnen ook - maar dan met motivering – andere hergebruikvoorwaarden bepalen.

Overzichtslijsten en portaalsites

Er komen maatregelen om het zoeken naar voor hergebruik beschikbare bestuursdocumenten te vergemakkelijken.

De belangrijkste bestuursdocumenten van de Vlaamse administratie komen in overzichtslijsten met relevante metagegevens die online en in machinaal leesbare formaten toegankelijk zijn. Er komen ook portaalsites met links naar die overzichtslijsten.

Terbeschikking

Als de instantie ingaat op een concrete vraag voor hergebruik, dan stelt ze de documenten – in geval van onvoorwaardelijk hergebruik – binnen 30 kalenderdagen ter beschikking van de aanvrager. Bij voorwaardelijk hergebruik bezorgt ze de modellicentie. Als ze van de modellicentie afwijkt, bezorgt ze de motivering van die afwijking aan de aanvrager samen met een voorstel van licentie met andere voorwaarden.

Beroep

Elke beslissing over een concrete hergebruikaanvraag verwijst voortaan naar de beroepsmogelijkheden. Het beroep wordt ingesteld bij de bestaande afdeling hergebruik van de beroepsinstantie voor de openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Rept de beslissing niet over de beroepsmogelijkheid, dan gaat de beroepstermijn in vier maanden nadat de betrokkene in kennis is gesteld van de beslissing over het hergebruik.

Gegevensuitwisseling tussen instanties

Gegevensuitwisseling tussen instanties onderling valt niet onder de definitie van ‘hergebruik’. Maar om te vermijden dat bestuursdocumenten die voor hergebruik door derden in aanmerking komen niet gedeeld kunnen worden tussen instanties onderling, wordt er voorzien in een aparte regeling.

Die bestuursdocumenten worden tussen instanties kosteloos uitgewisseld voor de vervulling van hun publieke taak. Op eenvoudige vraag bezorgt de instantie die de documenten in kwestie bezit ze aan de vragende instantie, bij voorkeur in een open en machinaal leesbaar formaat.

Stelt de ontvangende instantie vast dat de gegeven in de gekregen bestuursdocumenten onnauwkeurig, onvolledig of onjuist zijn, dan meldt ze dat onmiddellijk aan de instantie die de documenten beheert.

Inwerkingtreding

Het nieuwe decreet van 12 juni 2015 treedt in werking op 10 juli 2015.

Bron:Decreet van 12 juni 2015 tot wijziging van het decreet van 27 april 2007 betreffende het hergebruik van overheidsinformatie en het decreet van 18 juli 2008 betreffende het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer, BS 30 juni 2015
Zie ook:Decreet van 27 april 2007 betreffende het hergebruik van overheidsinformatieDecreet van 18 juli 2008 betreffende het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer

Ilse Vogelaere

Decreet tot wijziging van het decreet van 27 april 2007 betreffende het hergebruik van overheidsinformatie en het decreet van 18 juli 2008 betreffende het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer

Afkondigingsdatum : 12/06/2015
Publicatiedatum : 30/06/2015

Gepubliceerd op 07-07-2015

  117