Vlaamse overheid publiceert ‘maatwerkbesluit bis’

Begin 2016 heeft de Raad van State het maatwerkbesluit van 19 december 2014 geschorst. Daarom heeft de Vlaamse overheid samen met de koepelorganisaties een hernieuwd maatwerkbesluit uitgewerkt: het ‘maatwerkbesluit bis’ van 17 februari 2017. In uitvoering dus van het maatwerkdecreet bij collectieve inschakeling van 12 juli 2013. Het nieuwe kader zal pas in werking treden op 1 januari 2019. Tot die datum blijft de huidige regelgeving voor beschutte en sociale werkplaatsen van kracht. De werkplaatsen zullen zich kunnen voorbereiden via simulaties.

Maatwerk

Het maatwerkdecreet van 12 juli 2013 voorziet in een algemeen kader voor de subsidiëring van maatwerkbedrijven en maatwerkafdelingen. Bij dit soort ondernemingen ligt de nadruk op maatschappelijk verantwoord ondernemen en inschakeling. Dat is nodig want niet iedereen is even gemakkelijk inzetbaar in een arbeidscontext. Denk bijvoorbeeld aan personen met een arbeidshandicap en mensen met medische, mentale, psychische of psychosociale problemen. Zij hebben behoefte aan specifieke begeleiding en ondersteuning op de werkvloer.

Daarom heeft het decreet van 12 juli 2013 een eenduidig tewerkstellingskader vastgesteld. Het omschrijft de (financierings)voorwaarden voor de collectieve inschakeling van personen die tot een specifieke doelgroep behoren. Het decreet voorziet in werkondersteunende maatregelen voor drie categorieën van ‘doelgroepwerknemers’: personen met een arbeidshandicap, personen met een psychosociale arbeidsbeperking, en ‘uiterst kwetsbare personen’. Ook de gelijkschakeling tussen de werkvormen van de sociale werkplaatsen en de beschutte werkplaatsen is een belangrijke realisatie van dit kaderdecreet.

Uitvoering

Uiteindelijk is in 2015 het bijhorend uitvoeringsbesluit gepubliceerd. Daardoor kon hele pakket – het basisdecreet én de bijhorende uitvoeringsbepalingen – globaal genomen in werking treden op 1 april 2015. Met als belangrijkste onderdeel het uniform subsidiekader voor de tewerkstelling van personen met een arbeidsbeperking via een collectieve inschakeling in maatwerkbedrijven en -afdelingen.

Maar in een arrest van 26 januari 2016 heeft de Raad van State de uitvoering van dat maatwerkbesluit geschorst wegens het ontbreken van een werkbare overgangsregeling. Dat gebeurde op vraag van een paar vzw’s uit de sector. Daarop heeft de Vlaamse Regering een paar ‘reparatiebesluiten’ gepubliceerd om ervoor te zorgen dat de bedrijfsvoering van de betrokken ondernemingen niet in het gedrang zou komen door het schorsingsarrest. Maar nu wordt het bestaande besluit van 19 december 2014 opgeheven en vervangen door een nieuwe, aangepaste regeling. Namelijk: het maatwerkbesluit bis van 17 februari 2017.

Dit betekent dat – onder andere – het maatwerkbesluit van 19 december 2014 wordt opgeheven, behalve een slotbepaling (artikel 109). Sommige regels, onder andere in verband met sociale werkplaatsen, blijven nog van toepassing ‘zolang de minister dat noodzakzakelijk acht’. Artikel 109 wordt ingetrokken. Voor de periode van 1 april 2015 tot op het ogenblik van de schorsing van de tenuitvoerlegging (door het arrest van de Raad van State) wordt aan het maatwerkdecreet uitvoering gegeven door het maatwerkbesluit (en de uitvoeringsbesluiten daarvan), met uitzondering van artikel 109.

Daarnaast zorgen volgende slotbepalingen voor een vlotte overgang:

  • De beschutte werkplaatsen en de sociale werkplaatsen blijven elk hun erkenning behouden zolang de minister dat noodzakelijk acht voor de succesvolle transitie naar een maatwerkbedrijf.
  • De beschutte werkplaatsen en de sociale werkplaatsen worden vrijgesteld van de aanmeldingsplicht en krijgen op 1 januari 2019 automatisch het label van maatwerkbedrijf.
  • De minister beslist tot de toekenning van het contingent aan werkondersteunende maatregelen aan het maatwerkbedrijf overeenkomstig het contingent dat uiterlijk op 31 december 2018 is toegekend.
  • De werkondersteunende maatregelen zijn gekoppeld aan bepaalde voorwaarden, met 1 april 2017 als referentiedatum.

Maatwerkbesluit bis

Het nieuwe besluit is op dezelfde manier opgebouwd als de tekst die wordt opgeheven:

  • definities;
  • subsidievoorwaarden (voor maatwerkbedrijven en maatwerkafdelingen);
  • indicering van de doelgroepwerknemers;
  • evaluatie van de behoefte aan werkondersteunende maatregelen;
  • aanvraag van ondersteuning (aanmelding en aanvraag tot toekenning van een contingent van werkondersteunende maatregelen);
  • werkondersteunende maatregelen (loonpremie, begeleiding, werkondersteunende maatregelen bij aanwerving en uitsluitingsgronden);
  • organisatieondersteunende maatregelen;
  • gemeenschappelijke subsidiebepalingen;
  • doorstroom (beoordeling van de kansen op doorstroom en interne en externe doorstroom)
  • enclavewerking;
  • adviescommissie Sociale Economie;
  • toezicht, handhaving en sancties;
  • wijzigingsbepalingen en slotbepalingen.

Uiteraard overlappen de regels in zeer grote mate. Al moeten we aanstippen dat de Vlaamse Regering van de gelegenheid gebruik heeft gemaakt om ook een update door te voeren. Zo noteren we bijvoorbeeld een verwijzing naar de indiening van het eerste duurzaamheidsverslag op 31 juli 2020. Bij de evaluatie van de behoefte aan ondersteunende maatregelen noteren we bijvoorbeeld een verwijzing naar de bijkomende problematiek op het vlak van een psychosociale beperking. Sommige bedragen worden aangepast.

In werking

Het maatwerkdecreet van 12 juli 2013 treedt globaal genomen in werking op 1 januari 2019. Let wel, de bepaling die de rechtsgrond vormt voor de oprichting van de adviescommissie Sociale Economie treedt in werking op 1 april 2017. Ook de bepaling die de Vlaamse Regering de bevoegdheid geeft om maatregelen te bepalen die nodig zijn om de overgang coherent te laten verlopen, treedt in werking op 1 april 2017.

Logischerwijs treedt ook het nieuwe maatwerkbesluit bis van 17 februari 2017 in werking op 1 januari 2019.

Bron:Besluit van de Vlaamse Regering van 17 februari 2017 tot uitvoering van het decreet van 12 juli 2013 betreffende maatwerk bij collectieve inschakeling, BS 18 april 2017

Steven Bellemans

Besluit van de Vlaamse Regering tot uitvoering van het decreet van 12 juli 2013 betreffende maatwerk bij collectieve inschakeling

Afkondigingsdatum : 17/02/2017
Publicatiedatum : 18/04/2017

Gepubliceerd op 20-04-2017

  816