Vlaams Decreet Lokaal Bestuur: impact op bevoegdheden bij overheidsopdrachten

Decreet over het lokaal bestuur

Het Vlaams Decreet Lokaal Bestuur gaat voor een maximale integratie van onze gemeenten en OCMW’s. Zowel op het gebied van politieke en ambtelijke aansturing, als werking en toezicht. Een hervorming die ook een aanzienlijke impact heeft op overheidsopdrachten.
In het verleden botsten beide besturen immers op een pak juridische, administratieve, budgettaire en technische obstakels bij overheidsopdrachten die gezamenlijk kunnen worden uitgeschreven. De nieuwe bestuurlijke organisatie moet het proces vereenvoudigen en versnellen.

Gezamenlijke aansturing

Iets wat de Vlaamse decreetgever in eerste instantie wil bereiken door onze gemeenten en OCMW’s zowel politiek als ambtelijk op een gezamenlijke manier aan te sturen. Voortaan zal in iedere gemeente slechts één algemeen directeur en één financieel directeur in dienst zijn om beide besturen aan te sturen. In gemeenten met meer dan 60.000 inwoners kan een adjunct-algemeen-directeur worden aangesteld. Tot nu hadden de meeste gemeenten en OCMW’s hun eigen secretaris en financieel beheerder. Momenteel zitten we in een overgangsperiode, maar de bedoeling is dat iedere gemeente uiterlijk op 1 augustus 2018 georganiseerd is volgens het nieuwe principe.
Maar Vlaanderen heeft er daarnaast ook voor gekozen om de wetgevende en uitvoerende organen van de gemeenten en OCMW’s maximaal op elkaar af te stemmen. Daardoor is de samenstelling van de gemeenteraad en de OCMW-raad voortaan identiek. Wie verkozen is als gemeenteraadslid is tegelijk lid van de raad voor maatschappelijk welzijn. Dit betekent een pak minder lokale mandatarissen. De voorzitter van de gemeenteraad is voortaan ook voorzitter van de OCMW-raad. De gemeenteraden en OCMW-raden hebben nu trouwens ook grotendeels dezelfde werkingsregels. En de bevoegdheden van de OCMW-raad zijn afgestemd op die van de gemeenteraad. Het college van burgemeester en schepenen blijft het uitvoerend orgaan van de gemeente. Bij het OCMW wordt het vast bureau het uitvoerend orgaan.

Budgetten

Gemeenten en OCMW’s zullen nu ook gezamenlijke beleidsrapporten (meerjarenplan, jaarrekening, enz.) opmaken. Nieuw daarbij is dat het budget geïntegreerd wordt in het meerjarenplan. In het Gemeentedecreet en het OCMW-decreet spelen de budgetten naast de beleidsbepalende en autoriserende functie ook een specifieke bevoegdheidsverdelende rol, doordat de raad via die weg bepaalde uitvoerende bevoegdheden kan toevertrouwen aan het college van burgemeester en schepenen (bv. wat betreft de nominatief vermelde overheidsopdrachten of daden van beschikking). In het Vlaams Decreet Lokaal Bestuur wordt die bevoegdheidsverdelende rol van de beleidsrapporten niet hernomen. Dat neemt niet weg dat de raad nog steeds het vaststellen van de wijze van gunning van bepaalde overheidsopdrachten kan toevertrouwen aan het college van burgemeester en schepenen. Die beslissing zal echter de vorm aannemen van een afzonderlijk besluit en niet worden opgenomen in het budget of de aanpassing van het meerjarenplan. Die manier van werken moet de transparantie van de bevoegdheidsverdeling verhogen en de rol van de beleidsrapporten in de beleidscyclus zuiverder tot uiting doen komen.

Plaatsing en gunning overheidsopdrachten

De nieuwe manier van werken heeft uiteraard gevolgen overheidsopdrachten. Met volgende bevoegdheidsverdeling:
  • College van burgemeester en schepenen
De gemeenteraad kan bij reglement bepaalde bevoegdheden toevertrouwen aan het college van burgemeester en schepenen. Het vaststellen van de plaatsingsprocedure en het vaststellen van de voorwaarden van overheidsopdrachten kan niet worden overgedragen, tenzij
- de opdracht pas binnen het begrip ‘dagelijks bestuur’ waarvoor het College van burgemeester en schepenen bevoegd is; of
- de raad de plaatsingsprocedure en het vaststellen van de voorwaarden voor die opdracht nominatief aan het College van burgemeester en schepenen heeft toevertrouwd.
Het college van burgemeester en schepenen voert de besluiten van de gemeenteraad uit. Het is bevoegd voor
- het voeren van de plaatsingsprocedure, de gunning en de uitvoering van overheidsopdrachten;
- de vaststelling van de plaatsingsprocedure en de voorwaarden van overheidsopdrachten als het gaat om een opdracht die past binnen het begrip `dagelijks bestuur'; - de vaststelling van de plaatsingsprocedure en de voorwaarden van overheidsopdrachten voor de opdrachten waarvoor de gemeenteraad dat nominatief aan het college van burgemeester en schepenen heeft toevertrouwd. Als de gemeenteraad geen delegatie gegeven heeft voor de vaststelling van de plaatsingsprocedure en de voorwaarden van overheidsopdrachten, kan het College van burgemeester en schepenen in gevallen van dwingende en onvoorziene omstandigheden op eigen initiatief die bevoegdheden uitoefenen.
  • Vast bureau OCMW-raad
De raad voor maatschappelijk welzijn kan bij reglement zijn bevoegdheden overdragen aan het vast bureau. Overdragen kan niet voor het vaststellen van de plaatsingsprocedure en het vaststellen van de voorwaarden van overheidsopdrachten, tenzij
- de opdracht past binnen het begrip `dagelijks bestuur' waarvoor het vast bureau bevoegd is;
- de raad de plaatsingsprocedure en het vaststellen van de voorwaarden voor die overheidsopdracht nominatief aan het vast bureau heeft toevertrouwd.
Het vast bureau voert de besluiten van de raad voor maatschappelijk welzijn uit. Het vast bureau is bevoegd voor
- het voeren van de plaatsingsprocedure, de gunning en de uitvoering van overheidsopdrachten;
- de vaststelling van de plaatsingsprocedure en de voorwaarden van overheidsopdrachten als het gaat om een opdracht die past binnen het begrip `dagelijks bestuur';
- de vaststelling van de plaatsingsprocedure en de voorwaarden van overheidsopdrachten voor de opdrachten waarvoor de raad voor maatschappelijk welzijn dat nominatief aan het vast bureau heeft toevertrouwd.
Als de raad voor maatschappelijk welzijn geen delegatie gegeven heeft voor de vaststelling van de plaatsingsprocedure en de voorwaarden van overheidsopdrachten, kan het vast bureau in gevallen van dwingende en onvoorziene omstandigheden op eigen initiatief die bevoegdheden uitoefenen.

Samengevat

  • Bevoegdheden voor bepaling plaatsingsprocedure en voorwaarden overheidsopdrachten
  • Bevoegdheden voor voeren plaatsingsprocedure, gunning en uitvoering opdrachten
Bron: Decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur, BS 15 februari 2018.
Laure Lemmens
Wolters Kluwer
  185