Verdeeltaks van federaal wetboek naar Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF 2015)

De Vlaamse overheid heeft de verdeeltaks of miserietaks onder de mooie benaming ‘verdeelrecht’ ingevoegd in haar Vlaamse Codex Fiscaliteit. Zo staat buiten kijf dat het verdeelrecht een Vlaamse gewestbelasting is, die sinds 1 januari 2015 geïnd wordt door de Vlaamse Belastingdienst Vlabel.

Met haar Programmadecreet had de Vlaamse overheid de verdeeltaks op haar grondgebied al verminderd van 2,% tot 1% bij echtscheiding of stopzetting van wettelijke samenwoning, en dit eveneens vanaf 2015.

Verdeelrecht

Het verdeelrecht is de belasting die u moet betalen wanneer u uw partner wilt uitkopen na een echtscheiding, wanneer u het aandeel dat uw broers en zussen hebben in de woning van uw overleden ouders wilt overkopen, of wanneer u uw recht op vruchtgebruik wilt omzetten in een volle eigendom.

De officiële benaming van het verdeelrecht luidt: ‘het registratierecht op de gedeeltelijke of gehele verdelingen van in België gelegen onroerende goederen, de afstanden onder bezwarende titel, onder mede-eigenaars, van onverdeelde delen in soortgelijke goederen, en de omzettingen [van vruchtgebruik] overeenkomstig artikel 745quater en artikel 745quinquies van het Burgerlijk Wetboek, zelfs indien er geen onverdeeldheid is’. ‘Verdeelrecht’ ligt ietsje beter in de mond...

In de Vlaamse Codex Fiscaliteit worden alle voorschriften over het verdeelrecht gebundeld rond 7 thema’s: belastbaar voorwerp, belastingplichtigen, belastbare grondslag, tarieven, verminderingen, vrijstellingen, en wijze van heffing. Afgezien van de nieuwe structuur zijn er nauwelijks inhoudelijke wijzigingen te noteren.

Belastbaar voorwerp

Het verdeelrecht wordt geheven naar aanleiding van de registratie – of de verplichting tot registratie – van akten of geschriften die als titel gelden van een overeenkomst over:

  • een gedeeltelijke of volledige verdeling van onroerende goederen;
  • afstanden onder bezwarende titel – dus tegen vergoeding – onder mede-eigenaars van onverdeelde delen in onroerende goederen; en
  • omzetting van vruchtgebruik, zelfs als er geen onverdeeldheid is (art. 745quater en 745quinquies BW).

Belastingplichtige

Om betwistingen te vermijden, wijst de decreetgever voortaan expliciet de persoon aan die het verdeelrecht moet betalen. Dat is: de verkrijger van het zakelijk recht.

Belastbare grondslag

Het verdeelrecht wordt berekend op de overeengekomen waarde van de goederen, zoals die blijkt uit de bepalingen van de akte. Maar de belastbare basis mag niet lager zijn dan de reële verkoopwaarde.

Als de akte de onverdeeldheid doet ophouden onder een aantal van de mede-eigenaars, maar niet onder allemaal, wordt de belasting enkel geheven op de waarde van de afgestane delen.

De verkoopwaarde van een vruchtgebruik of bloot-eigendom wordt vastgesteld volgens de specifieke fiscale regels.

En, net als vroeger, wordt er een abbattement toegekend bij verdelingen tussen ex-partners.

Tarieven

Het verdeelrecht bedraagt in principe 2,5%.

Maar Vlaanderen brengt dat recht terug tot 1%:

  • bij een echtscheiding door onderlinge toestemming (art. 1287 en art. 1293 Ger.Wb.)
  • bij een echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting; en
  • bij beëindiging van een wettelijke samenwoning, maar alleen wanneer de verdeling plaats vindt binnen een termijn van één jaar na de beëindiging van de wettelijke samenwoning en op voorwaarde dat de partners minstens één jaar ononderbroken wettelijk samenwoonden.
Deze vermindering werd ingevoerd door het Programmadecreet voor 2015 en is ingegaan op 31 december 2014.

Verminderingen en vrijstellingen

De rubriek ‘Verminderingen’ bevat momenteel nog geen voorschriften en is dus ‘Voorbehouden voor toekomstig gebruik’.

De rubriek ‘Vrijstellingen’ werd integraal overgenomen uit de bestaande regelgeving.

Wijze van heffing

De belastingplicht, de belastbare grondslag, het tarief, de vrijstellingen en de verminderingen worden bepaald door het ogenblik waarop de rechtshandeling is gesteld. Als er geen registratieplicht is, worden de belastingplicht, de belastbare grondslag en het tarief bepaald door het ogenblik waarop de akte of het geschrift ter registratie wordt aangeboden. Op een rechtshandeling die onderworpen is aan en opschortende voorwaarde, wordt het verdeelrecht alleen geheven wanneer de voorwaarde wordt vervuld.

Sinds 1 januari 2015

De verdeeltaks wordt sinds 1 januari geïnd door de eigen Vlaamse belastingdiensten. De overheveling van het verdeelrecht van het federale Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten naar de Vlaamse Codex Fiscaliteit gaat dan ook in op 1 januari 2015. Zelfs al verschenen de nieuwe VCF-bepalingen maar op 29 januari 2015 in het Belgisch Staatsblad.

Andere gewestbelastingen

Er worden nu 11 gewestbelastingen geregeld door de VCF. Dat zijn de onroerende voorheffing, de verkeersbelasting, de belasting op de inverkeerstelling, het eurovignet, de verkrottingsheffing op woningen en gebouwen, en de leegstandsheffing op bedrijfsruimten.

En sinds 1 januari 2015 ook: de erfbelasting, de schenkbelasting, het verkooprecht, het verdeelrecht en het recht op hypothecaire vestiging.

Bron:Decreet van 19 december 2014 tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, BS 29 januari 2015 (VCF 2015).

Carine Govaert

Decreet tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013

Afkondigingsdatum : 19/12/2014
Publicatiedatum : 29/01/2015

Gepubliceerd op 03-02-2015

  219