Strengere voorwaarden voor energiepremies (art. 9-21 DB Energie)

De Vlaamse overheid kent via de distributienetbeheerders premies toe aan gezinnen en ondernemers die investeren in energiebesparende maatregelen. Het diversebepalingenbesluit scherpt de voorwaarden voor de basispremies aan, maar voert tegelijker tijd een bonus in voor totaalrenovaties en voor collectieve renovaties.

Basispremies voor oudere woningen

De Vlaamse regering behoudt de bestaande premies voor de woningen die vóór 1 januari 2006 werden aangesloten op het elektriciteitsnet of die een stedenbouwkundige vergunning hebben die dateert van vóór die datum. Maar ze verstrengt de normen op om recht te hebben op de premies. De regering voert ook een nieuwe premie in, zet de combipremie stop, en introduceert de ‘voucher totaalrenovatie’.

Momenteel kent de Vlaamse overheid een premie van 6 euro/m² toe voor nieuw geplaatste dak- of zoldervloerisolatie in oudere woningen (van vóór 1 januari 2006), als het werk wordt uitgevoerd door een aannemer, en van 3 euro/m² als het werk wordt uitgevoerd door een doe-het-zelver. In beide gevallen wordt er geëist dat de warmteweerstand (Rd) van het nieuw geplaatste materiaal ten minste 3,5 m² K/W bedraagt.

Dat blijft zo tot het einde van het jaar. Maar wie tussen 15 september en 31 december 2016 nog snel een nieuwe isolatielaag plaatst met een Rd-waarde tussen 4 m² K/W en 4,5 m² K/W, heeft recht op een hogere premie van 7 euro/m² (aannemer) of 3,5 euro/m² (doe-het-zelver). Voor een Rd van ten minste 4,5 m² K/W bedraagt de premie zelfs 8 of 4 euro.

Maar op 1 januari 2017 gaan die premies naar omlaag. Het Vlaamse gewest eist dan sowieso een minimale Rd-waarde van 4,5 m² K/W, maar de premie bedraagt nog ten hoogste 6 of 3 euro in 2017 en 2018, en ten hoogste 4 of 2 euro vanaf 1 januari 2019.

Idem voor spouwmuurisolatie in een buitenmuur. Er wordt alleen nog een premie verleend voor isolatie die geplaatst wordt door een aannemer en de materialen, plaatsingstechnieken en plaatsers moeten voldoen aan de technische specificaties (STS) voor de bouw. Bovendien daalt de premie vanaf 1 januari 2018 van 6, naar 5 euro/m².

Nieuw is de premie voor het aanbrengen van een isolatielaag op de binnenkant van buitenmuren. Die premie wordt toegekend vanaf 1 januari 2017 en zal 15 euro/m² bedragen, op voorwaarde dat de warmteweerstand van de isolatielaag ten minste 2 m² K/W bedraagt én de werken begeleid worden door een architect of ze uitgevoerd worden door een gekwalificeerd aannemer. Dat betekent dat de aannemer zelf of één van zijn werknemers over een certificaat van bekwaamheid als aannemer of installateur voor de plaatsing van binnenmuurisolatie moet beschikken of toch minstens over een certificaat van bekwaamheid als aspirant in de plaatsing van binnenmuurisolatie.

De premie voor nieuw geplaatste vloerisolatie op volle grond, of nieuw geplaatste isolatie op het plafond van een kelder of op een verluchte ruimte onder een verwarmde ruimte blijft voorlopig 6 euro/m², maar vanaf 1 januari 2017 moet het materiaal wel een warmteweerstand van minstens 2 m² K/W hebben, tegen minimaal 1,2 m² K/W nu.

Voor sommigen stijgt de premie voor beglazing gedurende de laatste maanden van dit jaar, maar daarna daalt ze voor iedereen vrij drastisch. Tot het einde van dit jaar bedraagt de premie 12 euro/m² bij een warmtedoorgangscoëfficiënt (U) tussen 0,8 en 1,1 W/m²K, ter vervanging van enkel glas. Er wordt echter een verhoogde premie van 15 euro/m² toegekend voor de vervanging van enkel of dubbel glas door glas met een U-waarde van maximaal 0,8 W/m²K. Die verhoogde premie verdwijnt echter op 31 december 2016.Vanaf 1 januari 2017 wordt er enkel nog een verlaagde premie van 10 euro/m² toegekend bij een U-waarde van maximaal 1,1 W/m²K, en die premie daalt op 1 januari 2020 naar 8 euro/m².

Voor elk van die premies kan de minister van Energie in een ministerieel besluit ‘nadere regels’ en ‘technische vereisten’ opleggen waaraan de werken, de producten, de gebouwschildelen, de uitvoerders van de werken en de plaatsers moeten voldoen.

Voucher voor totaalrenovatie

De Vlaamse regering laat de combipremie uitdoven. Oudere woningen hadden recht op een premieverhoging als er tegelijker tijd geïnvesteerd werd in de muurisolatie van de bestaande buitenmuren en in de vervanging van de ramen. De data van de eindfacturen mochten in dat geval niet meer dan 12 maanden uit elkaar liggen. Maar het diversebepalingenbesluit zet dat regime stop. De eindfactuur van de eerste investering mag niet later gedateerd zijn dan 31 december 2016, en de eindfactuur van de tweede investering moet dus als uiterste datum 31 december 2017 dragen…

In de plaats van de combipremie komt er een voucher totaalrenovatie. Investeerders hebben vanaf 1 januari 2017 recht op een premieverhoging – bovenop de basispremies – van:

  • 1.250 euro per woning (of 625 euro per wooneenheid) vanaf de derde investering,
  • 1.750 euro (of 875 euro) vanaf de vierde investering,
  • 2.750 (of 1.375 euro) vanaf de vijfde investering,
  • 3.750 euro (of 1.875 euro) vanaf de zesde investering, en
  • 4.750 euro (of 2.375 euro) bij 7 investeringen.

Op voorwaarde dat zij binnen een periode van 5 jaar, ten minste 3 investeringen uitvoeren uit het onderstaande lijstje:

  1. dak- of zoldervloerisolatie, met een nieuw te isoleren oppervlakte van ten minste 30 m²;
  2. isolatie van buitenmuren, bestaande uit isolatie aan de buitenzijde, aan de binnenzijde of in de spouw, met een nieuw te isoleren oppervlakte van minimaal 30 m²;
  3. isolatie van vloeren op volle grond of van plafonds van kelders of verlichte ruimtes onder een verwarmde ruimte, met een nieuw te isoleren minimale oppervlakte van 30 m²;
  4. plaatsing van beglazing, met nieuw te plaatsen beglazing van minimaal 5 m²;
  5. plaatsing van een thermisch zonnecollectorsysteem;
  6. plaatsing van een warmtepomp;
  7. plaatsing van een ventilatiesysteem.

Bij de activatie van de voucher moet de investeerder aangeven welke investeringen hij onder de voucher wil laten vallen, met aanduiding van de oppervlaktes in geval van isolatie- of beglazingsinvesteringen. De in voucher aangegeven investeringen kunnen later nog wel aangepast worden.

Investeringen in de gemeenschappelijke delen van woongebouwen (appartementen) mogen meegerekend worden in de vouchers van de afzonderlijke wooneenheden.

De premieverhoging voor 5 investeringen (of meer) wordt enkel toegekend als de investeerder een energieprestatiecertificaat heeft waaruit de huidige energieprestaties van de woning blijken.

Per woning of wooneenheid kan maar één voucher geactiveerd worden. De voucher is dus gebonden aan de woning, en niet aan de persoon die in de woning investeert.

Basispremies voor nieuwere woningen

Investeerders in woningen, wooneenheden of woongebouwen die vóór 1 januari 2014 werden aangesloten op het elektriciteitsdistributienet of waarvoor de aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning dateert van vóór 1 januari 2014, behouden hun premies voor het plaatsen van thermische zonnecollectoren of warmtepompen, maar ook hier worden de voorwaarden strenger.

De premie voor thermische zonne-energie blijft in eerste instantie behouden op 550 euro/m², maar vanaf 1 januari 2017 daalt het aandeel in de investeringskosten dat de overheid ten laste neemt van 50% naar maximum 40%. De zonnepanelen moeten geplaatst worden door een aannemer en vanaf 1 juli 2017 moet dat zelfs gebeuren door een aannemer die beschikt over een certificaat van bekwaamheid in het plaatsen van thermische zonnesystemen. Vanaf 1 januari 2019 daalt de premie – van 550 naar 375 euro/m² - én gaat ook het maximale subsidiebedrag per woning naar beneden - van 2.750 euro per wooneenheid nu, naar 1.875 euro vanaf 2019.

De premie voor warmtepompen is momenteel een forfaitair bedrag van 1.700 euro per wooneenheid. Maar dat verandert. De premie hangt voortaan af van het vermogen van de warmtepomp, maar wordt bij een hoog vermogen automatisch geplafonneerd op 1.700 euro. Dit tot het einde van het jaar. Vanaf 1 januari 2017 komen er aparte premies voor geothermische warmtepompen, luchtwaterwarmtepompen, lucht-luchtwarmtepompen en hybride lucht-waterwarmtepompen, met maxima die variëren van 4.000 euro voor een geothermische warmtepomp, tot nog slechts 300 euro voor een lucht-luchtwarmtepomp, waarbij de overheid maximum 40% van de investeringskosten subsidieert. En vanaf 1 juli 2017 moet de installatie uitgevoerd worden door een aannemer met certificaat van bekwaamheid in de installatie van warmtepompen of installaties voor ondiepe geothermie.

De warmtepomppremie kan onder strikte voorwaarden verdubbeld worden. O.m. als de warmtepomp geplaatst wordt in een gebied waar geen aanvoer van aardgas is.

Ook hier kan minister van Energie Bart Tommelein nog nadere regels en technische vereisten opleggen.

E-peileis voor nieuwste woningen

Nieuwe woningen geven recht op een premie als zij een bijzonder gunstig E-peil behalen. Een woning die in 2016 of 2017 een stedenbouwkundige vergunning aanvraagt en een E-peil behaalt van 20 of lager, had normaal gezien recht op een premie van 1.800 euro, verhoogd met 50 euro per E-peilpunt beter dan 20. Voor een wooneenheid bedroeg die premie 800 euro, verhoogd met 30 euro per E-peilpunt onder de 20. Maar dat zal niet lang meer het geval zijn.

Het diversebepalingenbesluit schrapt die premie vanaf 1 januari 2017. Voor de daaropvolgende jaren wordt al helemaal geen premie meer toegekend.

Beschermde afnemers

Tot nu werden de meeste premies voor beschermde afnemers lineair verhoogd met 50% (uitzonderlijk ook met 20%). Vanaf 1 januari 2017 wordt er voor elk type van investering een apart verminderingsbedrag vastgelegd. Die bedragen zouden in de regel hoger uitvallen van de huidige premies.

Het forfait van 800 euro voor de vervanging van een verouderde verwarmingsinstallatie wordt vanaf 1 januari 2017 geplafonneerd op 40% van de investeringskosten en maximum 800 euro.

De distributienetbeheerder van het elektriciteitsnet moet nog steeds een aantal energiescans laten uitvoeren per jaar. Huurders met een geregistreerde huurovereenkomst, die per maand minstens 462,74 euro huur betalen (vroeger: 450 euro) kunnen om zo’n energiescan vragen.

Basispremies voor kantoren en andere niet-woongebouwen

De energiepremies voor de ‘andere gebouwen dan woningen, wooneenheden of woongebouwen die zijn aangesloten op het elektriciteitsdistributienet’ worden geënt op het nieuwe basisregime voor de woningen.

Dat betekent onder meer dat de warmteweerstand bij dak- en zoldervloerisolatie van 3,5 m² K/W naar minimaal 4,5 m² K/W gaat en de premiebedragen afnemen. Dat de buitengevelisolatie binnenkort een Rd-waarde van minstens 3 m² K/W moet hebben. Dat binnengevelisolatie gesubsidieerd kan worden, mits tussenkomst van een architect of van een aannemer met certificaat van vakbekwaamheid. Dat thermische zonnecollectoren vanaf 1 juli van volgend jaar eveneens geplaatst moeten worden door een vakman met certificaat van vakbekwaamheid. En dat het type pomp en het vermogen een grote rol zullen spelen in het uiteindelijke subsidiebedrag voor een warmtepomp. En ook hier kan de premie voor de warmtepomp onder strikte voorwaarden verdubbeld worden.

En een deel van de premies kan ook toegekend worden aan investeerders die aangesloten zijn op gesloten distributienetten of op plaatselijke vervoersnetten.

Met uitzondering van de premies voor de plaatsing van een thermisch zonnecollectorsysteem of warmtepomp en de premie voor een energiezuinige binnenverlichting, kunnen de premies alleen nog aangevraagd worden voor gebouwen die dateren van voor 1 januari 2006.

De minister van Energie zal nog een ministerieel besluit publiceren met meer details.

Collectieve renovatie

Netbeheerders worden verplicht om de collectieve aanpak van energetische renovatie te faciliteren. Vanaf 1 januari 2017 zullen zij een aanbod inzake collectieve renovatie moeten klaar hebben. Elk project moet uit ten minste 10 woningen uit dezelfde buurt bestaan. Sociale huisvesting komt niet in aanmerking.

Projectbegeleiders zullen de investeerders begeleiden doorheen het hele traject. Met deze maatregel richt de overheid zich specifiek ‘naar burgers die interesse hebben om een bepaalde energiebesparende investering uit te voeren maar niet goed weten hoe hieraan te beginnen’.

De minister van Energie zal in een ministerieel besluit nog invulling geven aan de financiële ondersteuning, de taken die in het collectie renovatieproject moeten zitten, en het profiel van de projectbegeleiders.

In werking:

  • Op 15 september 2016, 25 september 2016, 1 januari 2017, en andere data.

Bron:Besluit van de Vlaamse Regering van 15 juli 2016 houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010, wat betreft diverse bepalingen inzake energie-efficiëntie, BS 15 september 2016 (art. 9-21 DB Energie).

Carine Govaert

Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010, wat betreft diverse bepalingen inzake energie-efficiëntie

Afkondigingsdatum : 15/07/2016
Publicatiedatum : 15/09/2016

Gepubliceerd op 22-09-2016

  97