Staatsveiligheid en ADIV expliciet bevoegd voor controle buitenlandse geheime diensten

De Belgische Staatsveiligheid en de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid van de Krijgsmacht (ADIV) krijgen expliciet de bevoegdheid om toezicht te houden op de activiteiten die buitenlandse geheime diensten in ons land uitoefenen. De wetgever voegt deze – voorheen informele taak – toe aan de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (I&V-wet).

Grotendeels op vraag van het Vast Comité I. Onderzoek van het comité in 2011 heeft immers uitgewezen dat inlichtingendiensten uit landen van buiten de EU in ons land veel meer doen dan alleen maar informatie verzamelen. Ze blijken ook betogingen te organiseren en aan diplomatieke beïnvloeding te doen waarbij buitenlandse overheden hun inlichtingendiensten gebruiken om te lobbyen, om op een heimelijke manier de politieke en ambtelijke besluitvorming te beïnvloeden en om propaganda te voeren in de media. Vaak wordt ook geprobeerd op opposanten in diskrediet te brengen of te intimideren.

Hoewel de Belgische Staatsveiligheid en de ADIV nu al een bepaald toezicht uitoefenen op de activiteiten van de buitenlandse geheime diensten, wordt hen die bevoegdheid niet uitdrukkelijk toegekend via de I&V-wet. Het toezicht baseert zich tot nog toe op ‘een informele uitbreiding van de bevoegdheden die hen via de I&V-wet zijn toegewezen’. Voor de Staatsveiligheid gaat het om een combinatie van veilig te stellen belangen en bedreigingen die in de wet omschreven zijn. Ook de ADIV grijpt voor de controle terug naar de algemene omschrijving van zijn bevoegdheden.

Maar dat hoeft dus niet meer. Het inwinnen, analyseren en verwerken van inlichtingen die betrekking hebben op de activiteiten van buitenlandse inlichtingendiensten op Belgisch grondgebied maakt nu officieel deel uit van hun takenpakket.

Voor het verzamelen van info, mogen ze trouwens ‘uitzonderlijke methoden’ (observeren of doorzoeken van private plaatsen, openmaken post, bankgegevens verzamelen, enz.) inzetten. Ook dat was vroeger niet toegelaten. ‘Inmenging’ of ‘de poging om met ongeoorloofde, bedrieglijke of clandestiene middelen beslissingsprocessen te beïnvloeden’ stond immers niet op de lijst van bedreigingen waarvoor de Staatsveiligheid en de ADIV deze methoden mag gebruiken.

De wet van 29 januari 2016 treedt in werking op 5 maart, 10 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Bron:Wet van 29 januari 2016 tot wijziging van de wet van 30 november 1998 houdende regeling van de inlichtingen- en veiligheidsdienst, aangaande het toezicht op de activiteiten van de buitenlandse inlichtingendiensten in België, BS 24 februari 2016.
Zie ook Wet van 30 november 1998 houdende regeling van de inlichtingen- en veiligheidsdienst, BS 18 december 1998. (V&I-wet)

Laure Lemmens

Wet tot wijziging van de wet van 30 november 1998 houdende regeling van de inlichtingen- en veiligheidsdienst, aangaande het toezicht op de activiteiten van de buitenlandse inlichtingendiensten in België

Afkondigingsdatum : 29/01/2016
Publicatiedatum : 24/02/2016

Gepubliceerd op 25-02-2016

  207