Rechter leest alleen nog beschikkend gedeelte van vonnis voor

Wet tot wijziging van het Wetboek van strafvordering en het Gerechtelijk Wetboek wat de bekendmaking van de vonnissen en arresten betreft

Magistraten lezen binnenkort alleen nog het beschikkend gedeelte van hun vonnis of arrest voor in de rechtszaal. Tot nu moesten ze hun beslissing volledig voorlezen, maar een grondwetswijziging van 22 april 2019 gaf de wetgever de kans om hiervan af te stappen. En dat gebeurt nu ook. De beperkte voorlezing geldt zowel in strafzaken als in burgerlijke zaken.

Opname in databank

Elke vonnis of arrest moet vanaf het moment van voorlezen van het beschikkend gedeelte integraal beschikbaar zijn in de nieuwe digitale databank voor vonnissen en arresten van de rechterlijke orde.

Die nieuwe elektronische databank is toegankelijk voor het publiek. Een KB zal nog een regeling uitwerken voor de opname van de rechterlijke beslisingen. Alle gegevens die de rechtstreekse identificatie van de partijen en andere betrokkenen toelaten, worden vóór opname uit de beslissing weggelaten.

Opname in databank onmogelijk

Wanneer het vonnis of arrest nog niet in de databank kan opgenomen worden, spreekt de kamervoorzitter het vonnis wel integraal uit en beperkt hij zich niet tot het beschikkend gedeelte. Andere mogelijkheid is dat hij toch enkel het beschikkend gedeelte voorleest, maar dan moet hij het vonnis ter beschikking stellen aan het publiek in de zittingszaal tot aan het einde van de zitting.

Afwijkende beslissing van voorzitter

De kamervoorzitter kan ook altijd ambtshalve beslissen om het vonnis toch integraal voor te lezen in openbare zitting. Ook al is het vonnis integraal ter beschikking in de databank. Hij kan dat bijvoorbeeld doen in een zaak met een publiek karakter. Hij kan zijn beslissing ook integraal voorlezen op gemotiveerde vraag van een partij. Integrale voorlezing kan, ook al zijn de andere rechters en het openbaar ministerie niet aanwezig. In straf- of tuchtzaken kan integrale voorlezing wel alleen maar als het openbaar ministerie aanwezig is.

Onmiddellijke raadpleging op griffie

De partijen kunnen onmiddellijk na de uitspraak de integrale beslissing raadplegen op de griffie. Bij beslissingen die ‘op de banken’ worden genomen, zal er wel moeten gewacht worden tot na de ondertekening van de uitspraak.

Raadkamer

Wanneer de pleidooien en de verslagen in raadkamer zijn verlopen, kan de kamervoorzitter beslissen om in de vonnisversie die bestemd is voor opname in de databank bepaalde onderdelen van de motivering weg te laten. Dit wanneer de opname ervan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de partijen of andere personen onevenredig zou aantasten. Weglaten van bepaalde stukken van de motivering kan alleen mits motivering in het vonnis zelf.

Inwerkingtreding

De nieuwe wet van 5 mei 2019 treedt in werking op 1 september 2020. Tegen dan zou de elektronische databank operationeel moeten zijn. Als dat al eerder het geval is, kan een KB de inwerkingtreding vervroegen.

Bron: Wet van 5 mei 2019 tot wijziging van het Wetboek van strafvordering en het Gerechtelijk Wetboek wat de bekendmaking van de vonnissen en arresten betreft, BS 16 mei 2019
Sv. (art. 190, 337, 344 en 346)
Ger.W. (art. 780, 782bis, 1109)
Grondwet (art. 149)
Herziening van artikel 149 van de Grondwet wat de openbaarheid van de vonnissen en arresten betreft, BS 2 mei 2019
Ilse Vogelaere
  65