Overheidsopdrachten: nog alleen producten, diensten en gebouwen met een hoge energie-efficiëntie

De wet van 15 mei 2014 stimuleert de aanbestedende overheden om alleen nog maar producten, diensten en gebouwen met een hoge energie-efficiëntie te verwerven. In bepaalde gevallen worden de diensten daar zelfs toe gedwongen.

Verplichting

De wet dwingt de volgende aanbestedende overheden om uitsluitend producten, diensten en gebouwen met hoge energie-efficiëntieprestaties te verwerven:

  • de (federale) Staat; en
  • de publiekrechtelijke instellingen, waarvan:
    • de werkzaamheden in hoofdzaak door de Staat gefinancierd worden;
    • het beheer onderworpen is aan het toezicht van de Staat; of
    • de leden van de directie, van de raad van bestuur of van de raad van toezicht, voor meer dan de helft worden aangewezen door de Staat.
Dat zijn: de Belgische Staat en de publiekrechtelijke instellingen die van die Belgische Staat afhangen.

Merk op dat het begrip ‘verwerven’ hier zeer ruim wordt opgevat. Het omvat ook het huren van een gebouw en het verwerven van een zakelijk recht op een gebouw.

De wet zegt niet wát men onder producten, diensten of gebouwen met hoge energie-efficiëntieprestaties moet verstaan. Dat zal nog – product per product – geregeld worden bij koninklijk besluit. De verplichting geldt overigens alleen ten aanzien van de producten, diensten en gebouwen die bij koninklijk besluit werden aangewezen.

De wet stelt als bijkomende voorwaarde dat de producten, diensten of gebouwen met hoge energie-efficiëntieprestaties, in overeenstemming moeten zijn met de algemene principes van kosteneffectiviteit, economische haalbaarheid, duurzaamheid in een breder kader, technische geschiktheid, en voldoende concurrentie. Met andere woorden, als de energie-efficiëntie-eisen botsen met de algemene principes, primeren de algemene principes en wordt er géén rekening gehouden met de hoge energie-efficiëntieprestaties.

De verplichting tot het aankopen van producten, diensten en gebouwen met hoge energie-efficiëntieprestaties geldt zowel voor overheidsopdrachten in de klassieke sectoren, als voor opdrachten op defensie- en veiligheidsgebied. Al kan de centrale overheid in dat laatste geval van de verplichting afwijken als er een conflict zou ontstaan met de aard en het hoofddoel van de strijdkrachten, of als het zou gaan om bepaalde opdrachten voor de levering van militair materieel. De verplichting tot energie-efficiënt aankopen is niet van toepassing in de zogenaamde ‘bijzondere sectoren’: water, energie, vervoer en postdiensten.

Geen verplichting, maar toch...

De andere aanbestedende overheden – dus de regionale en lokale overheden – zijn niet verplicht om uitsluitend producten, diensten of gebouwen met hoge energie-efficiëntieprestaties te verwerven. Maar zij moeten zo’n verwerving wel “overwegen” wanneer het gaat om producten, diensten en gebouwen die bij koninklijk besluit werden aangewezen.

Het KB kan bovendien eisen dat de verwerving van producten, diensten of gebouwen zonder hoge energie-efficiëntieprestaties uitdrukkelijk gemotiveerd wordt.

Service op lange termijn

De wetgever dringt er ook op aan dat alle aanbestedende diensten, bij het plaatsen van opdrachten voor diensten, de mogelijkheid van energieprestatiecontracten op lange termijn zouden overwegen, die energiebesparingen op lange termijn kunnen opleveren.

De Koning kan...

De wetgever delegeert aan de Koning de bevoegdheid om minimumeisen inzake energie-efficiëntie op te leggen aan een selectie van producten, diensten en gebouwen, die Hij vrij kan kiezen.

De Europese Energie-efficiëntierichtlijn, die aan de basis ligt van deze wet, legt overigens alleen een energie-efficiëntieverplichting op voor ‘grote contracten’, die boven de Europese drempels van de Overheidsopdrachtenrichtlijn uitkomen. Dat is voor contracten van minstens:

  • 5.186.000 euro voor werken; of
  • 207.000 euro (decentrale overheden) of 134.000 euro (centrale overheden) voor leveringen en diensten in de klassieke sectoren.

Vanaf 7 juni

De wet van 15 mei 2014 treedt 10 dagen na publicatie in werking. Dat is op 7 juni 2014. Al blijft ze dode letter zolang er geen uitvoeringsbesluit is dat de producten, diensten en gebouwen aanwijst waarvoor er hoge energie-efficiëntieprestaties gelden.

De wet van 15 mei heeft het overigens niet alleen over energie-efficiëntie. Ze introduceert ook een toegangsverbod tot overheidsopdrachten voor werkgevers die illegaal onderdanen van buiten de Unie tewerkstelden.

Bron:Wet van 15 mei 2014 tot wijziging van de wet overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten van 15 juni 2006 (nieuw artikel 41/1) en van de wet van 13 augustus 2011 inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied (nieuw artikel 40/1), BS 28 mei 2014.
Zie ook: Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG, Pb.L. 14 november 2012, afl. 315 (art. 6 van de Energie-efficiëntierichtlijn); en “Overheid mag nog enkel energiezuinige producten, diensten of gebouwen aankopen (Energie-efficiëntierichtlijn)”, C. Govaert, Kluwer.

Carine Govaert

Wet tot wijziging van de wet overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten van 15 juni 2006 en van de wet van 13 augustus 2011 inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied

Afkondigingsdatum : 15/05/2014
Publicatiedatum : 28/05/2014

Gepubliceerd op 04-06-2014

  69