Ook Brussel kiest voor open data

Ook het Brussels Gewest gaat voortaan voor een maximale toegankelijkheid en een optimaal hergebruik van overheidsinformatie. Net als de federale overheid al eerder deed. Overheidsinformatie kan hergebruikt worden, zowel voor commerciële als voor niet-commerciële doeleinden. Zonder of eventueel tegen een beperkte vergoeding.

Toepassingsgebied

De nieuwe Brusselse regeling is van toepassing op de documenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en van de publiekrechtelijke rechtspersonen die rechtstreeks of onrechtstreeks van het gewest afhangen. Zij is ook toepasselijk op de documenten van de Brusselse gemeenten en – onder bepaalde voorwaarden – op die van privaatrechtelijke rechtspersonen. Ook documenten van verenigingen die opgericht zijn door één of meer van die overheden vallen onder de nieuwe regels.

Alle documenten

In principe geldt het opendatabeleid voor alle documenten. Maar er zijn toch wel wat uitzonderingen.

De soepele hergebruikregeling geldt bv. niet voor

  • documenten die niet tot de publieke taak van de overheid behoren;
  • documenten waarvoor de overheid zelf niet over de intellectuele eigendomsrechten beschikt. Tenzij de derden die die rechten wel hebben het hergebruik toelaten;
  • documenten van culturele instellingen, met uitzondering van documenten van bibliotheken, musea en archieven.

Ook wanneer wetgevende of reglementaire regels expliciet voorzien dat men geen toegang kan krijgen tot bepaalde documenten – bijvoorbeeld wegens handelsgeheimen, statistische geheimen of de bescherming van de staatsveiligheid of openbare veiligheid – geldt de hergebruikregeling niet.

Hergebruik

In principe is het hergebruik van documenten toegestaan. Zowel voor commerciële als niet-commerciële redenen. De overheden kunnen het hergebruik wel aan voorwaarden onderwerpen.

Er is één uitzondering op die algemene hergebruikregeling. En dit voor documenten waarvoor de intellectuele eigendomsrechten bij bibliotheken, archieven en musea zitten. Zij zijn niet verplicht om hergebruik toe te staan. Ze beslissen daar zelf over.

Formaat

De overheid stelt de documenten ter beschikking in een bestaande vorm en taal. Ze is niet verplicht om uittreksels uit documenten aan te maken, aan te passen of aan te leveren als dat van haar een onevenredig grote inspanning vraagt.

Indien mogelijk stelt ze de documenten ter beschikking in open en machinaal leesbare formaten met bijhorende metadata. Formaten en metadata voldoen aan formele open standaarden.

De overheid maakt op voorhand de wijze bekend waarop ze de documenten ter beschikking stelt. Dat gebeurt bij voorkeur elektronisch.

Vergoeding

De overheid kan een vergoeding vragen voor het hergebruik. Maar dat is niet verplicht.

De vergoeding moet in elk geval beperkt zijn tot de marginale vermenigvuldigings-, verstrekkings- en verspreidingskosten. Die beperking geldt echter niet voor alle overheden. Overheden die bv. zelf inkomsten moeten verwerven om een aanzienlijk deel van de kosten van hun openbare taken te dekken, kunnen een hogere vergoeding vragen. Ook bibliotheken, musea en archieven kunnen dat.

Werkt een overheid met een systeem van standaardvergoedingen, dan maakt ze het effectieve bedrag en de berekeningsgrondslag op voorhand bekend. Hanteert ze een specifieke standaardvergoeding dan geeft ze aan met welke factoren rekening gehouden wordt bij de berekening van die vergoeding. Voor documenten die online beschikbaar zijn, moet het standaardvergoedingssysteem online te raadplegen zijn.

Licenties

Ofwel laat de overheid een onvoorwaardelijk hergebruik toe, ofwel legt ze voorwaarden op. Dat laatste kan eventueel via een licentie. De Brusselse regering zal standaardlicenties vastleggen. Op die manier kan er gewerkt worden met uniforme en eenvoudige hergebruikvoorwaarden.

De opgelegde voorwaarden mogen de hergebruikmogelijkheden niet nodeloos beperken. Ze mogen evenmin gebruikt worden om de mededinging te beperken.

Geen discriminatie

Als de overheid beslist om voorwaarden te koppelen aan het hergebruik, dan mogen die niet discrimineren voor vergelijkbare categorieën van hergebruik of aanvragers.

Geen exclusiviteit

In principe zijn exclusiviteitregelingen niet toegelaten. Maar exclusiviteit kan wel als dat nodig is voor een dienst van algemeen belang. De overheid moet in een dergelijk geval minstens om de drie jaar nagaan of de redenen voor die exclusiviteit nog wel geldig zijn. Elk nieuw exclusief recht op hergebruik moet transparant zijn én bekendgemaakt worden.

Exclusieve rechten voor het digitaliseren van culturele hulpbronnen vallen onder een speciale regeling.

Exclusieve rechten die al bestaan op 17 juli 2013 (inwerkingtreding wijzigingsrichtlijn) en niet in aanmerking komen voor een uitzondering (bv. in het algemeen belang) eindigen uiterlijk op 18 juli 2043 (of eerder als het contract vroeger stopt).

Hergebruikverzoek

Hergebruikverzoeken worden ingediend bij de betrokken overheid. De overheid behandelt het verzoek en verstrekt de documenten in principe binnen 20 werkdagen. Wanneer een licentie nodig is, stelt ze binnen die termijn het licentieaanbod op. Voor uitgebreide of ingewikkelde verzoeken krijgt de overheid extra tijd.

De documenten worden bij voorkeur elektronisch ter beschikking gesteld.

Wordt er gewerkt met een licentie, dan kan de overheid die steeds eenzijdig opzeggen als de aanvrager niet voldoet aan de licentievoorwaarden. Zonder enige vorm van schadevergoeding.

Beroep

In elke beslissing over het hergebruik worden ook de beroepsmogelijkheden, de beroepsinstanties en de termijnen meegegeven. Ontbreken die gegevens, dan start de verjaringstermijn voor het beroep niet.

Beroep kan ingediend worden bij de Commissie voor de toegang tot documenten. En dit binnen dertig dagen vanaf het feit dat aanleiding geeft tot het beroep. De commissie behandelt het beroep onpartijdig en ongebonden.

Praktische hulpmiddelen

De Brusselse regering zal nog praktische regels vastleggen om het zoeken naar voor hergebruik beschikbare documenten te vereenvoudigen. De overheden zelf moeten het taaloverschrijdend zoeken naar documenten vergemakkelijken.

De regering kan ook beslissen om een gewestelijke portaalsite op te richten die toegang geeft tot de documenten die de overheden voor hergebruik ter beschikking stellen. Dit zal de zoektocht naar documenten vergemakkelijken en zorgen voor een grotere transparnatie

Inwerkingtreding

De nieuwe ordonnantie van 27 oktober 2016 treedt in werking op 10 november 2016.

Bron:Ordonnantie van 27 oktober 2016 ertoe strekkende een opendatabeleid uit te stippelen en houdende omzetting van de Richtlijn 2013/37/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 tot wijziging van Richtlijn 2003/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake het hergebruik van overheidsinformatie, BS 10 november 2016
Zie ook:Wet van 4 mei 2016 inzake het hergebruik van overheidsinformatie

Ilse Vogelaere

Ordonnantie ertoe strekkende een opendatabeleid uit te stippelen en houdende omzetting van de Richtlijn 2013/37/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 tot wijziging van Richtlijn 2003/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake het hergebruik van overheidsinformatie

Afkondigingsdatum : 27/10/2016
Publicatiedatum : 10/11/2016

Gepubliceerd op 17-11-2016

  122