Minister van Justitie actualiseert omzettingstabel voor vruchtgebruik

De minister van Justitie, Koen Geens, heeft de tabel voor de omzetting van een vruchtgebruik in volle eigendom geactualiseerd. De nieuwe omzettingstabel geldt vanaf 19 juli 2015.

Omzettingstabel

De nieuwe omzettingstabel werd opgesteld door Justitie, in overleg met het federaal Planbureau, de Koninklijke Federatie van het Belgische Notariaat, en het Instituut van Actuarissen in België. Hij geldt vanaf 19 juli 2015, 10 dagen na zijn publicatie in het Belgisch Staatsblad.

In de wet van 24 mei 2014 staat dat de omzettingstabel elk jaar geactualiseerd wordt: “De minister van Justitie bepaalt jaarlijks op 1 juli de (…) omzettingstabellen” en “de omzettingstabellen worden ieder jaar in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt” (art. 3, wet van 24 mei 2014).

De omzettingstabel vermeldt naast de leeftijd van de vruchtgebruiker, diens levensverwachting met de overeenstemmende intrestvoet, en de waarde van het vruchtgebruik, uitgedrukt als een percentage dat moet worden toegepast op de verkoopwaarde van de goederen in vruchtgebruik. Er zijn aparte omzettingskoersen voor mannen en vrouwen. Dat is omdat de levensverwachting van vrouwen nu eenmaal hoger is dan die van mannen en een vruchtgebruik dus meer opbrengsten oplevert voor een vrouw dan voor een man.

De intrestvoet waarvan hiervoor sprake is, is de gemiddelde rentevoet over de laatste 2 jaar (1 mei 2013 tot en met 30 april 2015) van de lineaire obligaties (OLO’s) met een looptijd die identiek is aan de levensverwachting van de vruchtgebruiker, verminderd met de roerende voorheffing (25%).

Is de levensverwachting van de vruchtgebruiker buitengewoon hoog, dan wordt de rentevoet genomen van de OLO met de langst mogelijke looptijd.

Als de levensverwachting van een vruchtgebruiker manifest lager zou zijn dan het cijfer dat gebruikt wordt in de tabel – bv. omdat hij terminaal ziek is –, dan kan de persoon die zich daardoor benadeeld voelt, naar de rechter stappen. In dat geval kan de rechter de omzetting weigeren of kan hij andere omzettingsregels opleggen.

Omzetting van vruchtgebruik

Vruchtgebruik is het recht om een goed van iemand anders te gebruiken en er de vruchten (of opbrengsten) van op te strijken. Vruchtgebruik ontstaat meestal na een overlijden, waarbij de langstlevende partner het vruchtgebruik op de nalatenschap krijgt, en de kinderen enkel de bloot-eigendom.

Als de bloot-eigendom naar de afstammelingen van de overledene gaat, kan zowel de langstlevende partner als een afstammeling, op elk moment eisen dat het vruchtgebruik geheel of gedeeltelijk wordt omgezet in volle eigendom (art. 745quater, BW), een geldsom of een lijfrente. Als de bloot-eigendom niet naar de rechtstreekse afstammelingen gaat, maar naar andere personen, kan alleen de langstlevende partner de omzetting van het vruchtgebruik eisen. De levensgezel kan dat recht onbeperkt uitoefenen ten aanzien van de gezinswoning en het huisraad, maar heeft dat recht slechts gedurende 5 jaar als het om andere delen van de nalatenschap gaat.

Als de partners niet tot een akkoord komen, kan de omzetting via gerechtelijk weg gevraagd worden.

De wet van 22 mei 2014 bepaalt dat het vruchtgebruik gewaardeerd moet worden op basis van:

  • de leeftijd van de vruchtgebruiker op de datum van indiening van het verzoekschrift tot omzetting van het vruchtgebruik;
  • de omzettingskoers volgens zijn leeftijd, zoals opgenomen in de meest recente omzettingstabel; en
  • de verkoopwaarde in volle eigendom van het om te zetten goed.

De partijen mogen echter altijd een andere waardering overeenkomen.

De vruchtgebruiker behoudt het vruchtgebruik van de goederen tot de bloot-eigenaar de kapitalisatiewaarde van het vruchtgebruik effectief heeft betaald. Er zijn echter maar interesten verschuldigd als de vruchtgebruiker na de definitieve vaststelling van de kapitalisatiewaarde, bij aangetekende zending of bij deurwaardersexploot laat weten dat hij afstand doet van het genot van het goed en hij interesten claimt. Van dan af moet de bloot-eigenaar bovenop de kapitalisatiewaarde, een interest betalen die berekend wordt tegen de wettelijke interestvoet.

Ook bij verkoop zonder verdeling van inkomsten

De waarderingsregels voor vruchtgebruik worden ook toegepast wanneer een bloot-eigenaar en vruchtgebruiker gezamenlijk een goed verkopen en zij vooraf geen afspraken hebben gemaakt over de onderlinge verdeling van de koopsom.

Vanaf 19 juli 2015

Het MB van 1 juli 2015 treedt in werking op 19 juli 2015, 10 dagen na zijn publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Het bevat in bijlage de geactualiseerde omzettingstabel van het vruchtgebruik, als bedoeld in artikel 745sexies, § 3, van het Burgerlijk Wetboek.

Opgelet!De geactualiseerde tabel voor de omzetting van een vruchtgebruik in volle eigendom is alleen van belang tussen partijen. De fiscus waardeert het vruchtgebruik op een heel andere manier (art. 2.7.3.3.2, 5° en 6°, VCF).

Bron:Ministerieel besluit van 1 juli 2015 tot bepaling van de omzettingstabellen van het vruchtgebruik als bedoeld in artikel 745sexies, § 3, van het Burgerlijk Wetboek, BS 9 juli 2015.
Zie ook: – Ministerieel besluit van 22 december 2014 tot bepaling van de omzettingstabellen van het vruchtgebruik als bedoeld in artikel 745sexies, § 3, van het Burgerlijk Wetboek, BS 15 januari 2015. – Wet van 24 mei 2014 houdende invoeging van artikel 624/1 in het Burgerlijk Wetboek en tot wijziging van artikel 745sexies van hetzelfde wetboek teneinde de regels vast te leggen voor de waardering van het vruchtgebruik van de langstlevende echtgenoot en van langstlevende wettelijk samenwonende, BS 13 juni 2014. – Burgerlijk Wetboek (BW) – art. 745quater en art. 745sexies, § 3. – Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF) - art. 2.7.3.3.2, 5° en 6°

Christine Van Geel

Ministerieel besluit tot bepaling van de omzettingstabellen van het vruchtgebruik als bedoeld in artikel 745sexies, § 3, van het Burgerlijk Wetboek

Afkondigingsdatum : 01/07/2015
Publicatiedatum : 09/07/2015

Gepubliceerd op 09-07-2015

  511