Marktstabiliteitsreserve tegen overaanbod aan emissierechten

Bij het begin van de huidige, derde handelsperiode (2013-2020) waren er volgens de Europese Commissie 1,8 miljard broeikasgasemissierechten te veel in omloop. Naar het einde van de huidige periode zou dat aandeel zelfs oplopen tot 2,6 miljard emissierechten. Dat onevenwicht is volgens Europa te wijten aan de economische crisis en aan een grote instroom van internationale kredieten op het einde van de tweede handelsperiode (2008-2012).

Het overaanbod drukt de prijs en pusht de bedrijven om goedkope emissierechten aan te kopen, in plaats van te investeren in dure CO2-reducerende maatregelen. En dat is uiteraard niet de bedoeling van het Europese klimaatbeleid. De Europese Unie besliste dan ook om in te grijpen.

De Unie stelt een ‘marktstabiliteitsreserve’ in. Dat wil zeggen dat een aantal emissierechten zal worden afgenomen van de te veilen hoeveelheid rechten bij een tijdelijk overschot aan emissierechten, en dat die rechten terug worden vrijgegeven als er een tekort aan emissierechten dreigt op de markt.

Marktstabiliteitsreserve

De Commissie zal in de loop van 2018 een marktstabiliteitsreserve instellen, maar zij zal pas vanaf 1 januari 2019 ook effectief emissierechten toewijzen aan die reserve. Dat gebeurt als volgt.

De Commissie publiceert tegen 15 mei van het lopende jaar, hoeveel emissierechten er het voorgaande jaar in omloop waren. Om iedereen te laten wennen aan de nieuwe situatie, zal de Commissie al vanaf 2017 elk jaar het aantal rechten bekendmaken dat in het voorgaande jaar in omloop was.

De Commissie brengt daarna een aantal rechten dat overeenstemt met 12% van het aantal rechten dat het voorbije jaar in omloop was, in mindering van het aantal emissierechten dat tijdens het lopende jaar geveild mag worden. De afgenomen rechten wijst zij gedurende 12 maanden toe aan de marktstabiliteitsreserve. Die rechten kunnen dus tijdelijk niet geveild worden.De Commissie hoopt op die wijze het overaanbod aan emissierechten te kunnen reguleren.

Emissierechtenpiek

De Unie voert ook maatregelen in om de plotse piek aan te veilen emissierechten bij overgang naar een volgende handelsfase, af te vlakken. Als de hoeveelheid te veilen emissierechten in het laatste jaar van een handelsperiode – voor de derde handelsfase is dat dus in 2020 – meer dan 30% hoger is dan de gemiddelde hoeveelheid die in de volgende 2 jaar vermoedelijk zal worden geveild, dan wordt 2/3 van het verschil in mindering gebracht van de veilinghoeveelheid voor het laatste jaar van de lopende handelsperiode, en wordt dat bedrag gelijkmatig gespreid over de te veilen hoeveelheden voor de eerste 2 jaren van de volgende handelsperiode.

Nog meer correcties

Om de markt van de emissierechten te stabiliseren, besliste de EU eerder al om 900 miljoen emissierechten af te nemen van de emissierechten die in de jaren 2014, 2015 en 2016 geveild zouden worden. Normaal gezien zouden die emissierechten in 2019 en 2020 opnieuw toegevoegd worden aan het te veilen pakket emissierechten (backloading). Maar de Unie besliste nu om ook die 900 miljoen in de reserve opnemen.

Net als de niet-toegewezen rechten. Die mogen niet meer geveild worden, maar moeten eveneens ondergebracht worden in de nieuw aan te leggen marktstabiliteitsreserve. Het gaat dan om rechten die opzij gezet werden voor toekomstige CO2-bedrijven, of om rechten van bedrijven die hun CO2-emitterende productie hebben stopgezet of verminderd.

De Europese Commissie krijgt bovendien de opdracht om het regime van de niet-toegewezen rechten grondig te herbekijken en een voorstel tot wijziging van de Emissiehandelsrichtlijn te formuleren.

Uit de reserve

Als zou blijken dat er in een bepaald jaar nog minder dan 400 miljoen emissierechten in omloop zouden zijn, dan zal de Europese Unie 100 miljoen emissierechten vrijgeven uit de reserve en zal ze die toevoegen aan de emissierechten die door de lidstaten geveild mogen worden. 100 miljoen rechten vertegenwoordigen ongeveer 5% van de huidige jaarlijkse emissies onder het Europese emissiehandelssysteem.

Als er nog minder dan 100 miljoen emissierechten in de reserve zouden zitten, wordt de volledige reserve vrij gegeven.

Emissierechten uit de reserve worden over de lidstaten verdeeld volgens de verdeelsleutel die van toepassing was op het moment dat de emissierechten werden overgedragen naar de reserve.

Werkt het?

De Europese Commissie moet het nieuwe stabiliteitsmechanisme na 3 jaar werking evalueren.

Het Europese besluit dat de basis legt voor de marktstabiliteitsreserve, treedt 20 dagen na publicatie in werking. Dat is op 29 oktober 2015. Maar de marktstabiliteitsreserve zelf heeft maar uitwerking vanaf 1 januari 2019.

Bron:Besluit (EU) 2015/1814 van het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 2015 betreffende de instelling end e werking van een marktstabiliteitsreserve voor de EU-regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten en tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG (art. 10 en 13 van de Emissiehandelsrichtlijn), Pb.L. 9 oktober 2015, afl. 264.
Zie ook: Verordening (EU) nr. 176/2014 van de Commissie van 25 februari 2014 tot wijziging van verordening (EU) nr. 1031/2010 met name me het oog op de vaststelling van de hoeveelheden in 2013-2020 te veilen broeikasgasemissierechten, Pb.L. 26 februari 2014, afl. 56; en “Minder bkg-rechten op de veilingmarkt”.

Carine Govaert

Besluit (EU) nr. 2015/1814 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de instelling en de werking van een marktstabiliteitsreserve voor de EU-regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten en tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG

Afkondigingsdatum : 06/10/2015
Publicatiedatum : 09/10/2015

Gepubliceerd op 14-10-2015

  96