Magistraten kunnen bij volmacht kiezen voor leden Hoge Raad voor Justitie

Op vrijdag 4 maart 2016 kiezen de magistraten hun vertegenwoordigers bij de Hoge Raad voor de Justitie. De verkiezingsprocedure wordt nog snel op enkele punten aangepast. Voortaan kan er - in een aantal gevallen - bij volmacht gestemd worden. En de procedure wordt moderner: de verkiezingscommunicatie verloopt voortaan per e-mail.

Verkiezings-e-mailadres

De Hoge Raad voor de Justitie krijgt twee e-mailadressen, speciaal bestemd voor alle schriftelijke mededelingen die in het kader van de verkiezingsprocedure worden gericht aan de Hoge Raad, zijn voorzitter of een van zijn andere organen. Het gaat bv. om kennisgevingen of om bezwaren tegen de voorlopige kiezerslijsten of kandidatenlijsten.

Mededelingen die betrekking hebben op het Nederlandstalig kiescollege worden verzonden naar verkiezing@hrj.be, die over het Franstalige kiescollege naar election@csj.be.

Mededelingen die niet via een van die twee e-mailadressen gebeuren zijn niet ontvankelijk.

Inzage kiezerslijsten

Elke rechtbank van eerste aanleg vormt een stemafdeling. Per stemafdeling maakt het bureau van de Hoge Raad een voorlopige kiezerslijst op. Deze lijst wordt voortaan meegedeeld aan de voorzitter van de betrokken rechtbank. En die zorgt ervoor dat de kiezers een exemplaar van de voorlopige kiezerslijst kunnen inzien op de griffie van de burgerlijke sectie van elke afdeling van zijn rechtbank.

De definitieve kiezerslijsten worden op een gelijkaardige manier bekendgemaakt.

Bezwaren tegen voorlopige kiezerslijst

Bezwaren tegen de voorlopige kiezerslijst worden behandeld door het bureau van de Hoge Raad. De indieners worden voortaan per e-mail – en niet meer per brief – ingelicht over wat er beslist is over hun bezwaar.

Kandidaturen

Magistraten die zich kandidaat stellen voor een zitje binnen de Hoge Raad voor de Justitie, moeten bij hun kandidaatstelling twee stukken voegen. Anders is hun kandidatuur niet ontvankelijk.

Het gaat om:

  • een uittreksel uit het strafregister – niet ouder dan één maand;
  • een attest van hun tuchtoverheid waaruit blijkt dat ze geen tuchtstraf hebben opgelopen die leidt tot een verbod om zich kandidaat te stellen voor de Hoge Raad. Een dergelijk verbod is er bij de zware tuchtstraffen, zoals inhouding van wedde, tuchtschorsing of lagere inschaling.

Ander belangrijk nieuw punt is dat elke kandidatuur voortaan één enkel e-mailadres moet vermelden waarnaar de Hoge Raad of zijn organen hun mededelingen en kennisgevingen kunnen versturen. Kandidaturen zonder e-mailadres zijn niet ontvankelijk.

Naar dat e-mailadres stuurt het bureau van de Hoge Raad bijvoorbeeld de voorlopige kandidatenlijst waarop de kandidaat staat. Of - als het bureau beslist een kandidaat niet op te nemen op een lijst - de reden daarvoor. Zowel de opgenomen als de niet opgenomen kandidaten hebben vijf werkdagen – vanaf de verzending – om per e-mail een gemotiveerd bezwaar in te dienen over hun eigen kandidatuur.

Definitieve kandidatenlijsten

De Hoge Raad maakt voortaan de definitieve kandidatenlijsten bekend op zijn website. En ze worden ook ad valvas uitgehangen aan de burgerlijke griffies van de afdelingen van de rechtbanken van eerste aanleg. Voor dat laatste zorgt de voorzitter van de betrokken rechtbank.

Kandidaten mogen de voorzitters van de rechtbanken van eerste aanleg van elke stemafdeling die tot hun kiescollege behoort een A-viertje bezorgen waarop ze hun kandidatuur toelichten. Ze mogen die toelichting voortaan trouwens ook bezorgen aan de voorzitter van de Hoge Raad. Die laatste publiceert het document op de website van de Hoge Raad. De voorzitters van de rechtbanken laten het uithangen op een speciaal bord op de griffie van de burgerlijke sectie van iedere afdeling van hun rechtbank.

Verkiezingsdag

Tot nu werden de verkiezingen steeds gehouden op de eerste vrijdag van de derde maand die volgt op de maand van de oproep. Die regel wordt geschrapt. Voortaan vinden ze plaats ‘in de loop’ van die maand. Dus niet meer noodzakelijk de eerste vrijdag.

Volmacht

Vanaf nu kunnen de magistraten bij volmacht stemmen. Tot nu was dat expliciet uitgesloten.

Stemming bij volmacht kan wel maar in een beperkt aantal gevallen. Het kan wanneer de magistraat niet kan gaan stemmen wegens professionele bezigheden of wegens een verblijf in het buitenland. Maar alleen als de korpschef van de magistraat die reden heeft aanvaard. Het kan ook bij ziekte, maar dan moeten daar wel bewijssstukken van voorgelegd worden.

Minstens vijftien dagen voor de stemming vraagt de magistraat aan zijn korpschef de toestemming om bij volmacht te stemmen. Binnen vijf dagen na de aanvraag geeft die zijn antwoord. De gemachtigde kan alleen iemand zijn die kiezer is van dezelfde stemafdeling. Een gemachtigde mag maar één volmacht hebben.

Stemmentelling

De voorzitters van de twee stemopnemingsbureaus – een voor elk kiescollege - moesten tot nu de stembiljetten van alle stemafdelingen van hun kiescollege vermengen. Pas daarna kon er geteld worden.

Die regel verdwijnt. Voortaan telt het stemopnemingsbureau de stemmen per stemafdeling.

Het vaststellen van het totaal aantal geldige stembiljetten, het aantal blanco en ongeldige stembiljetten en het aantal stemmen dat iedere kandidaat heeft behaald, gebeurt per stemafdeling en per kiescollege. Al die aantallen worden in een pv gegoten. Daarvan is er nu een nieuw model.

Inwerkingtreding

Het nieuwe KB van 26 december 2015 treedt in werking op 31 december 2015.

Bron:Koninklijk besluit van 26 december 2015 tot wijziging van het koninklijk besluit van 15 februari 1999 houdende de vaststelling van de verkiezingsprocedure voor de ledenmagistraten van de Hoge Raad voor de Justitie, BS 31 december 2015
Zie ook:Gerechtelijk Wetboek (art. 259bis-1 e.v.)Oproep tot de kandidaten voor een mandaat van lid-magistraat van de Hoge Raad voor de Justitie

Ilse Vogelaere

Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 15 februari 1999 houdende de vaststelling van de verkiezingsprocedure voor de ledenmagistraten van de Hoge Raad voor de Justitie

Afkondigingsdatum : 26/12/2015
Publicatiedatum : 31/12/2015

Gepubliceerd op 07-01-2016

  111