Gewest schuift beschermde monumenten door naar Herita (art. 12 PD 2016/1)

De Vlaamse regering kan de beschermde monumenten waarvan zij eigenaar is, in erfpacht geven of in volle eigendom afstaan aan de Stichting Vlaams Erfgoed, aan een provincie of aan een stad. De Vlaamse regering kan aan die overdracht voortaan voorwaarden verbinden.

Tegen vergoeding of tegen voorwaarden

De Vlaamse regering kan de beschermde monumenten, samen met de erbij horende goederen en terreinen nu al in erfpacht geven aan de Stichting Vlaams Erfgoed, of aan de provincies en gemeenten, maar dat laatste is eerder uitzonderlijk. De regering kan ook de volle eigendom van de beschermde goederen overdragen aan die partners.

Zij kan een vergoeding aanrekenen voor de afstand van eigendom of een jaarlijkse canon voor de erfpacht. In werkelijkheid gaat het om een symbolisch bedrag, omdat de voordelen van de vererfpachting of eigendomsoverdracht in de regel niet opwegen tegen de restauratie-, ontsluitings- en andere beheerskosten van een beschermd monument.

Het jongste programmadecreet zegt nu dat de Vlaamse regering, naast een vergoeding, ook voorwaarden kan opleggen bij de vererfpachting of eigendomsoverdracht.

In feite gaat het hier om maatwerk. In 1905 schonk jonkheer Merghelynck het kasteel Beauvoorde in Wulveringem (Veurne), samen met 2 huurwoningen en cijnsrechten op bouw- en landbouwgronden, aan de Belgische Staat (nu Vlaamse Gemeenschap), op voorwaarde dat de opbrengsten van de bijbehorende goederen ten eeuwigen dage bestemd zouden worden voor het onderhoud van zijn graf en kasteel met domein. Het kasteel zelf werd ‘eeuwigdurend bestemd’ voor gebruik door de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL).

De Vlaamse regering heeft die goederen in 2007 in erfpacht gegeven aan de vzw Erfgoed Vlaanderen, de rechtsopvolger van de Stichting Vlaams Erfgoed. Maar de huidige rechtsopvolger van Erfgoed Vlaanderen moet nu grote instandhoudingswerken uitvoeren aan het kasteel, waarvoor de opbrengsten van de ondersteunende onroerende goederen niet volstaan. Het zou financieel interessanter zijn om de ondersteunende goederen te verkopen, maar dat kan alleen als de Vlaamse regering de volle eigendom overdraagt.

De regering gaat daarmee akkoord, maar wil wél kunnen eisen dat de opbrengst van de ondersteunende goederen effectief aangewend wordt voor het onderhoud en de instandhouding van graf en kasteel, zoals testamentair werd bepaald. Vandaar die mogelijkheid om vanaf nu ‘voorwaarden’ te kunnen koppelen aan de vererfpachting of eigendomsoverdracht.

Over naar Herita

Het programmadecreet actualiseert ook de benaming van de Stichting Vlaams Erfgoed. Die stichting werd in 1994 opgericht op initiatief van de Vlaamse regering. Zij profileerde zich sinds het jaar 2000 als ‘Erfgoed Vlaanderen’, werd in 2005 ook officieel ‘Erfgoed Vlaanderen vzw’, maar maakt sinds 2012 deel uit van de erfgoedkoepelorganisatie Herita.

Het programmadecreet schrapt dan ook de oude benaming en heeft het voortaan over de overdracht van de erfpacht of eigendom van beschermde monumenten aan de ‘vzw Herita’.

In werking:

  • 1 september 2016.

Bron:Decreet van 8 juli 2016 houdende bepalingen tot begeleiding van de aanpassing van de begroting 2016, BS 22 augustus 2016 (art. 12 PD 2016/1).

Carine Govaert

Decreet houdende bepalingen tot begeleiding van de aanpassing van de begroting 2016

Afkondigingsdatum : 08/07/2016
Publicatiedatum : 22/08/2016

Gepubliceerd op 25-08-2016

  128