Geradicaliseerde Belgen riskeren verlies paspoort en reisdocumenten

De federale minister van Buitenlandse Zaken kan voortaan het paspoort en de reisdocumenten intrekken van landgenoten waarvan vermoed wordt dat ze handelingen zullen stellen die een bedreiging vormen voor de openbare veiligheid. De nieuwe bevoegdheid wordt toegevoegd aan het Consulair Wetboek als onderdeel van de 12 regeringsmaatregelen in strijd tegen radicalisering en terrorisme.

Verbonden met intrekking identiteitskaart

De maatregel richt zich dus in de eerste plaats tot geradicaliseerde Belgen of (potentiële) Syriëstrijders of Jihadi. Ze ligt in het verlengde van een eerder goedgekeurde wetswijziging die de minister van Binnenlandse Zaken de mogelijkheid geeft om de identiteitskaart van geradicaliseerde Belgen waarvan wordt dat ze willen afreizen naar een gebied waar terroristische groeperingen actief zijn, tijdelijk in te trekken. Die wet moet nog verschijnen in het Staatsblad. Maar vanaf het moment dat ze in werking treedt zal iedere beslissing tot intrekking van de identiteitskaart ook automatisch leiden tot de intrekking van het paspoort en de reisdocumenten. Wanneer een identiteitskaart geweigerd wordt, zal ook de afgifte van een paspoort en reisdocumenten worden geweigerd. Beide procedures zijn dus voor een stuk met elkaar verbonden.

Voorwaarden

De weigering van een Belgisch paspoort en reisdocumenten is trouwens al langer mogelijk wanneer iemand een bedreiging vormt voor onze samenleving. Bedoeling van de wetgever is nu dus ook de intrekking ervan toe te laten. Onder min of meer dezelfde voorwaarden waaronder in de toekomst ook de identiteitskaarten van geradicaliseerde landgenoten of (potentiële) Jihadi zullen kunnen worden ingetrokken of ongeldig verklaard.

Het moet telkens gaan om een gemotiveerde beslissing. Gebaseerd op informatie die wordt aangeleverd door de OCAD die de gegevens van de gerechtelijke overheid, de politie-, inlichtingen- of veiligheidsdiensten bundelt.

Bijkomende informatie

Als de minister vindt dat er onvoldoende elementen zitten in de kennisgeving van de OCAD of de overheid die aan de basis ligt van die kennisgeving, om een beslissing te nemen, dan kan hij bijkomende informatie vragen. Als ook die gegevens geen uitsluitsel geven, dan kan de minister beslissen om het paspoort of de reisdocumenten niet in te trekken ondanks de initiële kennisgeving. Hetzelfde geldt in de weigeringsprocedure. Als er onvoldoende uitsluitsel is, kunnen paspoort en reisdocumenten alsnog worden afgegeven.

Ook vreemdelingen, vluchtelingen en staatslozen

Opvallend verschil met de toekomstige procedure tot intrekking van de identiteitskaarten: daar gaat het alleen over identiteitskaarten voor Belgen. Het Consulair Wetboek viseert niet alleen de weigering, intrekking of ongeldigverklaring van het paspoort van landgenoten, maar ook van vreemdelingen, staatslozen of vluchtelingen aangezien het denkbaar is dat een persoon die voordien de status van vluchteling, staatsloze of vreemdeling had ondertussen Belg is geworden, maar nog steeds over een geldig reisdocument beschikt.

24 augustus 2015

De wet van 10 augustus 2015 is in werking getreden op 24 augustus, de dag van publicatie in het Belgisch Staatsblad. Met uitzondering van het automatisch gevolg dat door de minister van Buitenlandse Zaken zal worden gegeven aan de beslissing tot intrekking van de identiteitskaart van de minister van Binnenlandse Zaken. Die bepaling treedt later in werking, na de inwerkingtreding van de wet die het mogelijk maakt de identiteitskaart van geradicaliseerde Belgen tijdelijk in te trekken.

Bron:Wet van 10 augustus 2015 tot wijziging van het Consulair Wetboek, BS 24 augustus 2015.
Zie ook Wetsontwerp tot wijziging van het Consulair Wetboek, Parl. St. Kamer 2015, 54K1200/001. Wetsontwerp houdende wijziging van de wet van 19 juli 1991 betreffende de bevolkingsregisters, de identiteitskaarten, de vreemdelingenkaarten en de verblijfsdocumenten en tot wijziging van de wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een Rijksregister van de natuurlijke personen, Parl. St. Kamer 2015, 54K1170/001.

Laure Lemmens

Wet tot wijziging van het Consulair Wetboek

Afkondigingsdatum : 10/08/2015
Publicatiedatum : 24/08/2015

Gepubliceerd op 27-08-2015

  100