Examenprogramma’s voor gerechtelijk jaar 2016-2017

De Hoge Raad voor de Justitie heeft de examenprogramma’s voor het gerechtelijk jaar 2016-2017 vastgelegd. En dit voor drie soorten examens: het examen inzake beroepsbekwaamheid, het vergelijkend toelatingsexamen tot de gerechtelijke stage en het mondelinge evaluatie-examen.

Examen gerechtelijke stage

Aan het toelatingsexamen voor de gerechtelijke stage verandert er niets. Het examenprogramma is hetzelfde als vorig jaar. Het bestaat uit een schriftelijk en een mondeling deel.

In het schriftelijk deel lossen de deelnemers een casus op – aan de hand van een feitenrelaas. Die proef peilt naar de juridische kennis, naar het analyse-, denk- en redactievermogen en naar het vermogen om de gekozen oplossing te verantwoorden.

Het schriftelijk deel kan ook psychologische tests omvatten. Die worden toevertrouwd aan externe experten. Het gaat om:

  • een cognitief-analytische test. Ofwel voor alle deelnemers aan de schriftelijk proef ofwel voor de geslaagden alleen; en
  • een persoonlijkheidsvragenlijst. Alleen voor de geslaagden.
De resultaten van die tests worden gevalideerd in een bespreking met de kandidaat. Ze komen in een verslag dat enkel als bijkomende informatie dient voor de mondelinge proef.

Kandidaten die minstens 60% halen op de schriftelijke proef kunnen meedoen aan de mondelinge. Voor ze dat kunnen moeten ze wel de psychologische tests hebben afgelegd.

In het mondeling deel wordt de casusoplossing uit het schriftelijke deel verder besproken. En er kan van gedachten gewisseld worden. Bijvoorbeeld over algemene juridische vragen, over de rechterlijke organisatie en haar werking, over de motivatie en competenties van de kandidaat of over de resultaten van de psychologische tests.

Kandidaten die minstens 60% halen op de mondelinge proef, komen op de lijst met geslaagde kandidaten.

Kandidaten die willen deelnemen aan het vergelijkend toelatingsexamen voor het gerechtelijk jaar 2016–2017 kunnen zich inschrijven tot uiterlijk 5 oktober 2016 (12 uur). Net als vorig jaar worden alleen elektronische inschrijvingen toegelaten.

Bij het doorlopen van de inschrijvingsprocedure geven de kandidaten aan over welk van de twee keuzemateries zij examen willen afleggen: enerzijds burgerlijk recht, inclusief gerechtelijk recht of anderzijds strafrecht, inclusief strafprocesrecht.

De kandidaten voegen bij hun kandidatuur een aantal documenten en inlichtingen. Het gaat om

  • hun CV. Daar is een standaardformulier voor. Te downloaden op de website van de Hoge Raad (rubriek loopbaan/examens);
  • een kopie van hun diploma van licentiaat of master in de rechten;
  • hun rijksregisternummer en e-mailadres;
  • de gekozen examenmaterie; en
  • een attest waaruit hun juridische beroepservaring van minstens één jaar in de loop van de afgelopen drie jaar blijkt.

CV, kopie van diploma en andere attesten moeten geüpload worden via de website.

Een onvolledige kandidatuur is niet ontvankelijk. Net als een kandidaatstelling die niet via de elektronische inschrijvingsprocedure verloopt. Herinneringen worden niet gestuurd.

Het schriftelijk deel van het examen vindt plaats op zondag 4 december 2016. Het mondeling ergens begin 2017. Kandidaten worden per e-mail opgeroepen.

Examen beroepsbekwaamheid

Meer ervaren juristen leggen een examen inzake beroepsbekwaamheid af. Het examenprogramma is hetzelfde als dat voor het vergelijkend toelatingsexamen tot de gerechtelijke stage. Alleen gebeurt de casusoplossing aan de hand van een stukkenbundel in plaats van op basis van een feitenrelaas. En deelnemers kunnen kiezen uit drie in plaats van twee examenmateries: burgerlijk recht, inclusief gerechtelijk recht, strafrecht inclusief strafprocesrecht of sociaal recht, inclusief gerechtelijk recht.

Dit examen wordt afgelegd door juristen die magistraat willen worden en al een ruime juridische beroepservaring hebben.

Mondeling evaluatie-examen

Aan het mondeling evaluatie-examen — uitsluitend toegankelijk voor juristen met minstens 20 jaar juridische beroepservaring — verandert wel een en ander. Het vorige examenprogramma dateerde al van tien jaar geleden. Tijd voor vernieuwing dus.

Alleen wie al minstens 20 jaar advocaat is kan meedoen aan dit examen. Ook wie minstens 15 jaar balie-ervaring heeft en bovendien gedurende 5 jaar een functie heeft uitgeoefend die een gedegen kennis van het recht vraagt, kan meedoen.

Voortaan zijn er nog twee verhoorgroepen. Geen drie meer.

Een eerste verhoorgroep toetst de juridische kennis van de kandidaat en zijn analyse- en redeneervermogen. Voor het gesprek met deze groep kan de kandidaat kiezen uit vier materies

  • burgerlijk recht (inclusief gerechtelijk recht);
  • economisch en handelsrecht (inclusief gerechtelijk recht);
  • strafrecht (inclusief strafprocesrecht); of
  • sociaal recht (inclusief gerechtelijk recht).

De tweede verhoorgroep toetst de motivatie van de kandidaat en zijn zienswijze op zijn toekomstige loopbaan. Ook de vaardigheden om de functie van magistraat uit te oefenen worden getest. Het gaat bv. om zijn integriteit, besluitvaardigheid, collegialiteit, openheid van geest, engagement, aanpassingsvermogen enz.

Nieuw is bovendien dat de kandidaat – vóór het mondelinge evaluatie-examen – aan psychologische tests kan onderworpen worden. Het gaat om een cognitief-analytische test en/of een persoonlijkheidstest. De resultaten komen in een verslag dat de verhoorgroepen kunnen gebruiken als bijkomende informatie.

Na de gesprekken beraadslaagt de benoemings- en aanwijzingscommissie over de kandidaat. Zij baseert zich daarbij op de verslagen van de twee verhoorgroepen en op het advies van de balie waar de kandidaat advocaat was of is. Is de kandidaat al plaatsvervangend rechter of raadsheer dan houdt de commissie ook rekening met het advies van de korpschef van het betrokken rechtscollege.

Kandidaten waarvan de commissie met drie vierde van de stemmen meent dat ze geslaagd zijn voor het mondelinge evaluatie-examen mogen zich kandidaat stellen voor een benoeming. De machtiging is drie jaar geldig.

Inwerkingtreding

De minister van Justitie bekrachtigt de drie examenprogramma’s. Zijn bekrachtigingsbesluiten treden in werking op 5 september 2016.

Bron:Ministerieel besluit van 20 juli 2016 houdende de bekrachtiging van de programma's van het examen inzake beroepsbekwaamheid en van het vergelijkend toelatingsexamen tot de gerechtelijke stage, BS 5 september 2016 Bron:Ministerieel besluit van 20 juli 2016 houdende de bekrachtiging van het programma van het mondelinge evaluatie-examen, BS 5 september 2016Bron:Werving van gerechtelijke stagiairs (Gerechtelijk jaar 2016-2017). - Oproep tot de kandidaten. - Inschrijvingsprocedure langs elektronische weg, BS 5 september 2016
Zie ook:Gerechtelijk Wetboek (art. 191bis, 259bis-9)

Ilse Vogelaere

Hoge Raad voor de Justitie - Programma van het mondelinge evaluatie-examen

Afkondigingsdatum : 11/05/2016
Publicatiedatum : 05/09/2016

Gepubliceerd op 05-09-2016

  326