Europa publiceert regelgeving voor ingrijpende audithervorming

Europa heeft op 27 mei 2014 de regelgeving gepubliceerd voor een nieuwe, ingrijpende audithervorming. Die bestaat uit richtlijn 2014/56/EU die de auditrichtlijn aanpast, en verordening (EU) nr. 537/2014 met specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang.

De hervorming komt er omdat de financiële crisis heel wat zwakke plekken in de wettelijke controle van de jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen heeft blootgelegd, vooral in de banksector en bij de beursgenoteerde ondernemingen. Wij tekenden de hoofdlijnen op van deze omvangrijke hervorming.

Richtlijn 2014/56/EU

Richtlijn 2014/56/EU van 16 april 2014 wijzigt de bestaande auditrichtlijn. Delen die specifiek zijn voor de wettelijke controle van de jaarrekening van organisaties van openbaar belang (OOB’s) werden overgeheveld naar de nieuwe verordening (EU) nr. 537/2014.

Enkele krachtlijnen uit de nieuwe richtlijn:

  • de definitie ‘wettelijke controle van jaarrekeningen (financiële overzichten)’ wordt uitgebreid. Hierdoor vallen onder meer ook alle controles op vrijwillige basis op verzoek van kleine ondernemingen onder deze definitie;
  • het begrip ‘organisaties van openbaar belang’ (OOB’s) wordt uitgebreid. Naast beursgenoteerde ondernemingen, kredietinstellingen en verzekeringsondernemingen vallen nu ook de instellingen die de lidstaten aanmerken als een OOB onder dit begrip, zoals bv. ondernemingen die van groot algemeen belang zijn als gevolg van de aard van hun bedrijfsactiviteiten, hun omvang of de grootte van hun personeelsbestand;
  • elke lidstaat wijst de bevoegde autoriteit aan die verantwoordelijk is voor de toelating van de wettelijke auditors en auditkantoren. De voorwaarden om door de bevoegde autoriteit te worden toegelaten, zijn gewijzigd;
  • een in een lidstaat toegelaten auditkantoor krijgt het recht om in een andere lidstaat wettelijke controles van financiële overzichten te verrichten, mits de voornaamste vennoot die namens het auditkantoor de wettelijke controle verricht, voldoet aan de in de lidstaat van ontvangst gestelde eisen. Bovendien is een registratie bij de toezichthouder in de andere lidstaat vereist;
  • de regels voor de toelating van wettelijke auditors uit andere lidstaten worden aangepast. Naast de bestaande bekwaamheidsproef, kan de lidstaat van ontvangst nu ook beslissen dat de aanvrager een aanpassingsstage van maximum 3 jaar moet doorlopen om de nodige ervaring op te doen;
  • de regels over de ‘beroepsethiek en professioneel-kritische instelling’, de ‘onafhankelijkheid en objectiviteit’ en de ‘vertrouwelijkheid en het beroepsgeheim’ worden gewijzigd. Daarnaast komen er nieuwe regels over:
    • het dienstverband van voormalige wettelijke auditors of van werknemers van wettelijke auditors of auditkantoren bij gecontroleerde entiteiten;
    • de voorbereiding van de wettelijke controle en de beoordeling van bedreigingen voor de onafhankelijkheid;
    • de interne organisatie van wettelijke auditors en auditkantoren;
    • de organisatie van het werk, en
    • de reikwijdte van de wettelijke controle;
  • de lidstaten moeten voorschrijven dat de wettelijke auditors en auditkantoren bij hun wettelijke controles de ‘internationale controlestandaarden’ gebruiken die de Europese Commissie heeft goedgekeurd. Dat zijn de International Standards on Auditing (ISAs), de International Standards on Quality Control 1 (ISQC1) en andere daarmee verband houdende standaarden, die zijn uitgebracht door de International Federation of Accountants (IFAC) via de International Auditing and Insurance Standards Board (IAASB), voor zover ze relevant zijn voor wettelijke controles van financiële overzichten;
  • er zijn nieuwe regels voor het opstellen van de controleverklaringen;
  • de criteria voor de kwaliteitsborgingsstelsels zijn gewijzigd;
  • het hoofdstuk VII ‘Onderzoeken en sancties’ van de auditrichtlijn wordt volledig vernieuwd. Het bevat nu: onderzoeks- en sanctieregelingen, sanctiebevoegdheden, regels voor de effectieve toepassing van sancties, regels over de bekendmaking van sancties en maatregelen, over het recht van beroep, over de melding van inbreuken, en over de uitwisseling van informatie;
  • het hoofdstuk VIII. ‘Publiek toezicht en regelingen tussen de lidstaten op toezicht- en regelgevingsgebied’ wordt gewijzigd;
  • contractuele clausules die de keuze van de algemene aandeelhouders- of ledenvergadering van de gecontroleerde entiteit beperken tot bepaalde categorieën of lijsten van wettelijke auditors of auditkantoren, worden nietig verklaard;
  • er zijn nieuwe regels voor het ontslag van wettelijke auditors of auditkantoren bij een organisatie van openbaar belang;
  • de regels over het auditcomité bij een organisatie van openbaar belang zijn gewijzigd;
  • de regels over de registerinschrijving van en het toezicht op auditors en auditorganisaties van derde landen en voor de samenwerking met derde landen zijn gewijzigd.

Verordening (EU) nr. 537/2014

De nieuwe verordening (EU) nr. 537/2014 bevat specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang (OOB’s). Ze trekt ook het besluit 2005/909/EG van de Commissie in.

De verordening bevat talrijke nieuwe regels waarvan de belangrijkste zich richten op:

  • de onafhankelijkheid van de wettelijke auditor en de auditkantoren. De verordening voorziet voor de audits van organisaties van openbaar belang een verplichte externe rotatie na 10 jaar, waarbij deze termijn kan worden verlengd tot 20 jaar (bij aanbestedingsprocedure) en tot 24 jaar (bij joint audit);
  • de uitvoering van de wettelijke controle: de verordening bevat een lijst van verboden niet-auditdiensten;
  • de verslaggeving door de auditor: naast het auditrapport moet de auditor nu ook een zeer uitvoerige controleverklaring voor het auditcomité opstellen;
  • de samenstelling en werking van het auditcomité: de meerderheid van de leden van het auditcomité moet onafhankelijk zijn en de leden van het comité moeten als geheel over deskundigheid beschikken die relevant is voor de sector waarin de OOB actief is;
  • het verplicht gebruik van de ‘internationale controlestandaarden’ (ISAs en ISQC1)).

Verder zijn er nog regels voor het (publiek) toezicht en de toezichthouder, sancties en internationale aspecten,...

De verordening bevat ook talrijke opties die door de lidstaten kunnen worden gelicht.

In werking

Richtlijn 2014/56/EU van 16 april 2014, die de auditrichtlijn wijzigt, treedt in werking op 16 juni 2014. De lidstaten krijgen tot 17 juni 2016 de tijd om deze richtlijn om te zetten in hun nationaal recht.

Ook verordening (EU) nr. 537/2014 van 16 april 2014 treedt in werking op 16 juni 2014. Ze is van toepassing vanaf 17 juni 2016. Dit met uitzondering van artikel 16, lid 6, dat van toepassing is vanaf 17 juni 2017.

Bron:– Verordening (EU) nr. 537/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang en tot intrekking van Besluit 2005/909/EG van de Commissie, Pb.L. 27 mei 2014, afl. 158, p. 77. Bron:– Richtlijn 2014/56/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 tot wijziging van Richtlijn 2006/43/EG betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, Pb.L. 27 mei 2014, afl. 158, p. 196. Bron:– Rectificatie van Verordening (EU) nr. 537/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang en tot intrekking van Besluit 2005/909/EG van de Commissie, Pb.L. 11 juni 2014, afl. 170, p. 66.
Zie ook: – Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad, Pb.L. 9 juni 2006, afl. 157 (auditrichtlijn).

Christine Van Geel

Afkondigingsdatum : 16/04/2014
Publicatiedatum : 27/05/2014

Gepubliceerd op 13-06-2014

  330