Eindelijk premies voor buitensporige archeologiekosten

Vanaf 11 september 2016 kunnen bouwheren een premie voor buitensporige opgravingskosten aanvragen wanneer zij een archeologisch onderzoek moeten uitvoeren. De formule om het bedrag van de premie te berekenen, verscheen zopas in het Belgisch Staatsblad.

Franchise

Het ministerieel besluit met de premieformule start met de leuke mededeling dat de premieaanvrager sowieso een bedrag van 1.500 euro zelf moet betalen. Het overige deel van de opgravingskosten kan hij (gedeeltelijk) recupereren via de premie. Maar die premie wordt volgens een ingewikkelde formule berekend.

De rekening...

De Vlaamse overheid legt alle opgravingskosten forfaitair vast op 12.123 euro en neemt daarvan 40% ten laste.

Het basisforfait van 12.123 euro wordt echter verhoogd naarmate het archeologisch onderzoek langer duurt en naarmate er meer menselijke sporen worden opgegraven.

Het forfait wordt dan weer verlaagd als het om een eenvoudige opgraving gaat, er weinig archeologisch zinvolle lagen waren, er geen bemaling moest worden toegepast, enz.

Al die elementen werden in een formule gegoten en dat geeft finaal het volgende model, waarbij P staat voor het bedrag van de premie voor buitensporige opgravingskosten: P = { [12.123 euro + (a x 353,1) + (b x 3.296,5) + (c x 37) + (d x 56,9) - (e x 921) – (339,8 als f) – (6.284,3 als g) – (4.326,3 als h) ] – 1.500 } x 0,40.

Met:

FactorBetekenis
aAantal mensdagen
bAantal complexe spoorcombinaties
cAantal antropogene spoorcombinaties
dAantal natuurlijke spoorcombinaties en verstoringen
eAantal archeologische structuren
fSite zonder complexe verticale stratigrafie
gWerfbegeleiding
hZonder bemaling

Met ‘mensdagen’ bedoelt de overheid het aantal bezoldigde dagen dat tijdens het veldwerk gepresteerd werd op het opgravingsterrein, zonder de mensdagen die dienden om de gemotoriseerde toestellen voor grondverzet te bedienen. Het aantal bezoldigde dagen wordt omgerekend naar voltijdse equivalenten.

Het ministerieel besluit geeft zo een woordje uitleg bij elke factor uit de formule. Zo is een ‘spoorcombinatie’: een groep van sporen die op basis van hun ruimtelijke samenhang een afgebakend en betekenisvol geheel vormen. ‘Werfbegeleiding’ is dan weer een archeologische opgravingsmethode waarbij de regie van de graafwerken bij de uitvoerder van de werken ligt en het archeologisch onderzoek zich beperkt tot wat mogelijk is binnen het gegeven kader van de werken.

Uit het Onroerenderfgoedbesluit bleek overigens al dat de premie voor buitensporige opgravingskosten nooit hoger kan zijn dan 40.000 euro.

Premieaanvraag

Het ministerieel besluit somt ook de documenten op die bij de premieaanvraag moeten worden gevoegd, zoals:

  • een aanvraagformulier, dat u op de website van het agentschap Onroerend Erfgoed zou moeten vinden, maar dat nog niet online staat;
  • bewijsstukken die aantonen dat de opgraving recht geeft op de premie; en
  • bewijsstukken die aantonen dat de premieaanvrager de kosten van de verplichte archeologische opgraving ook effectief heeft gedragen.

Niet voor iedereen

De premie voor buitensporige opgravingskosten wordt alleen toegekend aan natuurlijke personen, kleinschalige verenigingen, en kleinschalige ondernemingen met minder dan 10 werknemers. De betrokkenen mogen in de voorbije 3 jaar geen andere bouwprojecten uitgevoerd hebben.

De premie dekt ook alleen maar de kosten van de eigenlijke opgraving. Niet die van het archeologisch vooronderzoek. Nochtans kunnen ook die kosten hoog oplopen. In het Vlaams Parlement had Valerie Taeldeman (CD&V) het over een mogelijke kost van 5.000 tot 300.000 euro…

De premie moet tot slot aangevraagd worden binnen de 120 dagen na het indienen van het archeologierapport. Het agentschap heeft dan 90 dagen de tijd om de aanvraag te onderzoeken en een beslissing te nemen over al of niet toekenning van de premie en de hoogte van het premiebedrag.

Er worden géén premies toegekend aan personen die beroepshalve gebouwen oprichten, laten oprichten, of verwerven. Van bouwpromotoren en sociale huisvestingsmaatschappijen wordt immers verwacht dat zij één of meerdere archeologische solidariteitsfondsen oprichten om hun buitensporige archeologische kosten te kunnen financieren. Maar voor zover wij weten, werden er nog geen solidariteitsfondsen uit de grond gestampt.

Vanaf 11 september

De archeologiebepalingen van het Onroerenderfgoeddecreet zijn begin 2016 in werking getreden. Daarin staat dat er een premie kan worden toegekend voor buitensporige opgravingskosten. Maar zolang de minister de berekeningswijze van de premie niet had vastgelegd, konden er geen premieaanvragen ingediend worden. Het MB is er nu. Het treedt op 11 september 2016 in werking, zodat de eerste premieaanvragen op 11 september kunnen worden ingediend... op voorwaarde dat het premieaanvraagformulier tegen dan online staat.

In werking op:

  • 11 september 2016.

Bron:Ministerieel besluit van 16 augustus 2016 houdende vaststelling van de forfaitaire basiskosten, de variabelen en de franchise voor de berekening van het bedrag van de premie voor buitensporige opgravingskosten en van de inhoud van het aanvraagdossier, BS 1 september 2016.

Carine Govaert

Ministerieel besluit houdende vaststelling van de forfaitaire basiskosten, de variabelen en de franchise voor de berekening van het bedrag van de premie voor buitensporige opgravingskosten en van de inhoud van het aanvraagdossier

Afkondigingsdatum : 16/08/2016
Publicatiedatum : 01/09/2016

Gepubliceerd op 01-09-2016

  88