Covid-19 Europa: lidstaten mogen overheidsopdrachten gunnen via onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking

Richtsnoeren van de Europese Commissie betreffende het gebruik van het kader voor overheidsopdrachten in de door de Covid-19-crisis veroorzaakte noodsituatie

De Europese Commissie bevestigt: ‘de Covid-19-pandemie rechtvaardigt de toepassing van een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking wegens dwingende spoed’. Maar alleen om de crisisperiode te overbruggen en goederen, diensten en werken aan te kopen die essentieel zijn om de crisis het hoofd te bieden.

Aankoop van persoonlijke beschermingsmiddelen, medische apparatuur

In heel Europa is er een enorme vraag naar persoonlijke beschermingsmiddelen, medische hulpmiddelen en apparatuur. Gezien bepaalde toeleveringsketens verstoord zijn is het van fundamenteel belang om slimme, snelle en flexibele oplossingen te zoeken. Op Europees niveau heeft de Europese Commissie samen met de lidstaten al inspanningen gedaan door gezamenlijke aanbestedingsacties voor diverse medische benodigdheden te lanceren.

Mogelijkheden binnen EU-kader voor overheidsopdrachten

Maar het EU-kader voor overheidsopdrachten biedt de lidstaten nog tal van andere opties en flexibiliteit voor de aankoop van goederen, diensten en werken die nodig zijn om de crisis het hoofd te bieden.

Overheidsinkopers kunnen bijvoorbeeld in dringende gevallen gebruik maken van mogelijkheden om de openbare of niet-openbare procedures te versnellen door de termijnen aanzienlijk te verkorten.

Of ze kunnen tussenpersonen inschakelen die betere contacten op de markten hebben, vertegenwoordigers rechtstreeks naar de landen sturen die over de nodige voorraden beschikken, contact opnemen met potentiele leveranciers om overeen te komen dat ze hun productie opvoeren of herstarten, enz.

Uitzonderingsprocedure

Maar als dat niet volstaat, kunnen ze ook een procedure van gunning door onderhandelingen zonder bekendmaking overwegen. Deze procedure is veel sneller en soepeler dan een openbare of niet-openbare procedure en een onderhandelingsprocedure met bekendmaking.

Maar het is een uitzonderingsprocedure aangezien de mededingingsmogelijkheden beperkt zijn. De aanbesteder kiest welke ondernemingen hij uitnodigt om te onderhandelen. De procedure mag daarom alleen worden toegepast ‘voor zover dit strikt noodzakelijk is wanneer de termijnen voor de openbare of niet-openbare procedure of de mededingingsprocedure met onderhandeling wegens dwingende spoed voortvloeiend uit onvoorzienbare gebeurtenissen voor de aanbestedende overheid, niet in acht kunnen worden genomen. De ter rechtvaardiging van de dwingende spoed ingeroepen omstandigheden mogen in geen geval aan de aanbestedende overheid te wijten zijn’.

Toegelaten tijdens Covid-19-crisis

De Europese Commissie bevestigt nu in een mededeling dat de onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking mag worden toegepast tijdens de coronacrisis. Maar alleen om de crisisperiode te overbruggen tot er stabielere oplossingen kunnen worden gevonden, zoals een raamcontract voor leveringen of diensten dat via de gewone procedure (incl. de versnelde procedure) wordt geplaatst.

Overheidsinkopers kunnen volgens deze procedure rechtstreeks onderhandelen met één of meer potentiële contractanten en zijn ere geen vereisten voor bekendmaking of termijnen, noch een minimumaantal van de te raadplegen kandidaten of andere procedurele vereisten.

Op EU-niveau zijn geen procedurele stappen geregeld. In de praktijk betekent dit dat de autoriteiten zo snel mogelijk kunnen optreden als technisch en materieel haalbaar is, en kan de procedure resulteren i rechtstreekse gunning.

Laure Lemmens
Wolters Kluwer
  173