Covid-19: Drie voorwaarden voor openstelling binnengrenzen binnen de EU

Mededeling van de Commissie Naar een gefaseerde en gecoördineerde aanpak van het herstel van het vrije verkeer en de opheffing van de binnengrenscontroles - COVID-19

In haar mededeling Naar een gefaseerde en gecoördineerde aanpak van het herstel van het vrije verkeer en de opheffing van de binnengrenscontroles somt de Europese Commissie 3 criteria op voor het terug openstellen van de binnengrenzen:
  • een vergelijkbare epidemiologische situatie in de betrokken lidstaten
  • beperkende maatregelen, zoals het behoud van de fysieke afstand, en
  • evenredigheid.

De Europese Unie heeft ervoor gezorgd dat de levering van essentiële goederen en diensten in volle coronacrisis toch mogelijk bleef via ‘Europese corridors’ of green lanes. Europa garandeerde ook het vrij verkeer voor essentiële buitengrensoverschrijdende reizen – bv. voor seizoenarbeiders. Maar het kan nog een tijdje duren vooraleer het vrij verkeer van personen en goederen weer helemaal hersteld is.

In haar mededeling benadrukt de Europese Commisie dat de tijdelijke reisbeperkingen en grenscontroles maar kunnen opgeheven worden in gebieden met een vergelijkbare epidemiologische situatie en met voldoende capaciteit op het vlak van ziekenhuizen, tests, toezicht en contacttracering. Gedurende de hele reis – van het punt van vertrek tot het punt van aankomst – moet de reiziger de beperkende maatregelen, zoals de anderhalvemeterregel, kunnen naleven. Waar dat niet mogelijk is, moeten er aanvullende beschermingsmaatregelen genomen worden. Contacttraceringsapps kunnen daarin een rol spelen. Alle beperkende maatregelen moeten doeltreffend zijn, evenredig, en mogen niet verder gaan dan nodig is om de pandemie in te dammen en de volksgezondheid te beschermen.

Europa raadt de lidstaten bovendien aan om alle informatie voor reizigers op één website te bundelen en om elke reiziger bij het binnenkomen van het grondgebied een sms’je te sturen met de link naar die website en de gegevens van het contactpunt waar de reiziger zich kan aanmelden bij covid-19-gerelateerde symptomen.

Onder die voorwaarden roept de Commissie de lidstaten op om een aanvang te maken met het herstel van het onbeperkt grensoverschrijdend verkeer. Dat moet wel gefaseerd gebeuren. In een eerste fase moeten de reisbeperkingen en grenscontroles opgeheven worden van en naar de regio’s, gebieden en lidstaten waar de epidemiologische situatie zich gunstig ontwikkelt en voldoende vergelijkbaar is. Zonder discriminatie. Lidstaten die de grenscontroles nog niet willen afschaffen, kunnen de systematische controles bijvoorbeeld vervangen door risicogebaseerde controles of door lokale politiemaatregelen. In een tweede fase worden alle reisbeperkingen en binnengrenscontroles voor covid-19 opgeheven. Maar de gezondheidsmaatregelen – persoonlijke hygiëne en fysieke afstand – blijven gelden en de voorlichtingscampagnes blijven lopen tot er een werkbaar vaccin gevonden is.

Het algemene doel is en blijft de integriteit van het Schengengebied herstellen en het vrij verkeer van personen, werknemers, goederen en diensten in de EU weer mogelijk maken, zonder beperkingen en zonder grenzen.

Carine Govaert
  180