Covid-19: afwijkende procedures en social distancing bij justitie en notariaat

Wet houdende diverse bepalingen inzake justitie en het notariaat in het kader van de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19

De wetgever wil justitie en het notariaat zoveel mogelijk laten verder werken tijdens de coronacrisis. Uiteraard in veilige omstandigheden en conform de vereiste social distancing. Dat vraagt tal van aanpassingen in het Gerechtelijk Wetboek en de Wet op het notarisambt. In het Belgisch Staatsblad van 4 mei verscheen een verzamelwet die werk maakt van de vele termijnverlengingen, de mogelijkheid om procedures schriftelijk of digitaal te voeren en om te vergaderen per videoconferentie.

Wettelijke termijnen openbare verkopen notarissen met 6 maanden verlengd

Door de coronamaatregelen hebben heel wat notarissen geplande openbare verkopen moeten schrappen. Om te vermijden dat die verkopen helemaal opnieuw moeten worden heropgestart, wat extra kosten meebrengt, worden de wettelijke termijnen verlengd.
Concreet wordt de termijn van 6 maanden die van toepassing is op de verkoop in het kader van een beslag of een collectieve schuldenregeling die verstrijkt tussen 18 maart en 3 juni 2020 van rechtswegen verlengd met 6 maanden. Als de rechter in het kader van gerechtelijke en vrijwillige verkopen onder gerechtelijke vorm van onroerende goederen die niet vallen onder het vorige een termijn heeft bepaald waarbinnen deze verkoop dient plaats te vinden en die verstrijkt tussen 18 maart en 3 juni 2020, wordt die termijn van rechtswege verlengd met 6 maanden.

Eedaflegging magistraten, advocaten, … kan schriftelijk

De eedaflegging van actoren van justitie (gerechtsdeskundigen, beëdigde vertalers, tolken of vertaler-tolken, magistraten, assessoren, lekenrechters, gerechtspersoneel, advocaten, notarissen en gerechtsdeurwaarders) kan schriftelijk plaatsvinden. Momenteel tot 3 juni 2020. Maar die datum kan nog opschuiven.

Elektronische volmachten

Volmachten (incl. zorgvolmachten) die in authentieke vorm moeten worden verleden (art. 490 B.W.), kunnen tijdelijk elektronisch op afstand worden verleden. Maar er gelden wel strikte regels. Zo moeten de partijen voor de notaris verschijnen via een videoconferentie en moeten de partijken de akte elektronisch ondertekenen via hun e-ID (alternatieven kunnen worden toegestaan bij KB), de notaris moet de in gedematerialiseerde vorm verleden akte ondertekenen aan de hand van een e-ID, enz.
De volmachten die onderhands mogen worden opgestemd en bestemd zijn om te worden gebruikt voor de vertegenwoordiging bij een authentieke akte mogen in elektronische vorm worden aangeleverd als ze elektronisch ondertekend zijn.
Op de notariële volmachten die worden verleden van 13 maart tot 30 juni 2020 en die enkel uitwerking hebben in deze periode, worden geen erelonen, vacaties of kosten aangerekend. De einddatum kan nog opschuiven.

Schriftelijke vergaderingen en verlenging vergadertermijnen voor notariële organen

Alle beslissingen van een wettelijk of reglementair orgaan van het notariaat kunnen schriftelijk worden genomen (of via een ander communicatiemiddel zoals bedoeld in artikel 2281 B.W.).
Onlinevergaderingen of telefonische vergaderingen zijn toegestaan. Oproepingen, verslagen en documenten mogen elektronisch worden verstuurd.
De wettelijke termijnen voor vergaderingen die verstrijken tussen 18 maart en 4 augustus 2020 (3 maanden na bekendmaking van de wet) en die niet hebben kunnen plaatsvinden, worden met 3 maanden verlengd.

Getuigen niet verplicht bij opmaak authentieke akten

(Minstens) tot 3 juni 2020 moeten er geen getuigen aanwezig zijn bij de opmaak van authentieke akten. Er zijn wel uitzonderingen. Wanneer een van de partijen niet in staat te ondertekenen of blind of doofstom dan moet de notaris wel worden bijgestaan door 2 getuigen.

Hoge Raad voor de Justitie

Van 18 maart tot 3 juni 2020 verlopen de benoemings- en aanwijzingsprocedures voor de Hoge Raad voor de Justitie schriftelijk. Als een kandidaat vraagt om gehoord te worden, beslist de benoemingscommissie. Indien de commissie ambtshalve of op vraag van de kandidaat, beslist de kandidaten te horen, doet ze dit met respect voor de regels inzake social distancing om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken, of via videoconferentie.
Bron: Wet van 30 april 2020 houdende diverse bepalingen inzake justitie en het notariaat in het kader van de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19, BS 4 mei 2020.
  269