Correctie op omzetting vruchtgebruik bij lage levensverwachting

De federale regering heeft 2 correcties gepubliceerd op het regime van de omzetting van het vruchtgebruik van de langstlevende partner. De eerste correctie zorgt ervoor dat de rentevoet niet negatief kan worden bij een lage levensverwachting. De tweede verduidelijkt de aanvang van de termijn van 2 jaar waarover de gemiddelde rentevoet wordt berekend.

Minimumrente

De FOD Justitie publiceert elk jaar een omzettingstabel die toelaat om de waarde van een vruchtgebruik te berekenen. De omzettingstabel vermeldt voor elke leeftijd: de levensverwachting volgens de sterftetafels van het Federaal Planbureau, een interestvoet, en een percentage. Dat omzettingspercentage wordt dan toegepast op de normale verkoopwaarde van de goederen die onderworpen zijn aan een vruchtgebruik, om de waarde van dat vruchtgebruik te kennen.

De interestvoet uit de omzettingstabellen is de gemiddelde rentevoet over de laatste 2 jaar van de lineaire obligaties (OLO’s) met een looptijd die gelijk is aan de levensverwachting van de vruchtgebruiker. Als de levensverwachting van de vruchtgebruiker hoger is dan de looptijd van de OLO’s, wordt de rentevoet genomen van de langstlopende OLO’s.

Maar door de zeer lage, tot zelfs negatieve, rentevoeten van de laatste maanden, riskeert de gemiddelde interestvoet negatief uit te vallen voor personen met een beperkte levensverwachting.Wat betekent dat zij moeten bijbetalen bij omzetting van hun vruchtgebruik, terwijl in de regel niet de vruchtgebruikers, maar wel de bloot-eigenaars een voordeel krijgen wanneer het vruchtgebruik vervroegd naar hen overgaat en zij volle eigenaar worden.

Om een dergelijke situatie te vermijden, voert de wetgever een minimumrente in: de rentevoet moet minstens 1% per jaar bedragen.

De minimumrentevoet van 1% is volgens de memorie van toelichting een nettorentevoet, waarvan al de kosten en het bedrag van de roerende voorheffing zijn afgetrokken. Dat is ook zo bij de gewone gemiddelde interestvoet op OLO-basis.

2 jaar

En er volgt nog meer nieuws over de gemiddelde interestvoet. Die wordt immers berekend over een termijn van 2 jaar. Maar wat is 2 jaar? Als we naar de omzettingstabel van vorig jaar kijken, die gepubliceerd werd op 9 juli 2015, moeten we dan de gemiddelde rentevoet berekenen over de periode van 1 januari 2013 tot en met 31 december 2014 – dus over de 2 voorbije kalenderjaren? Of loopt die periode van 1 juli 2013 tot en met 31 mei 2015 – dus tot aan de datum van goedkeuring van de nieuwe tabellen die elk jaar op 1 juli worden vastgesteld? Of loopt de termijn van 9 juli 2013 tot 8 juli 2015 – dus tot aan de publicatie van de nieuwe tabellen in het Belgisch Staatsblad? Of tellen we van 19 juli 2013 tot 18 juli 2015 – dat is tot aan de datum van inwerkingtreding van de nieuwe tabellen?

De wetgever maakt een einde aan de discussie, maar kiest voor nóg een ander systeem… De bewuste rentevoet zal berekend worden vanaf 1 mei van het tweede jaar dat voorafgaat aan de bekendmaking, tot en met 30 april van het jaar van bekendmaking van de meest recente omzettingstabellen.

Tabellen voor 2016?

De meest recente omzettingstabellen zijn overigens nog altijd de tabellen die op 9 juli 2015 gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad. De publicatie van de nieuwe tabellen wordt ook dit jaar in de loop van de maand juli verwacht.

Een omzetting van vruchtgebruik volgens de regels van het Burgerlijk Wetboek (art. 745quater en 745quinquies BW) is:

  • een inwisseling van het vruchtgebruik dat de langstlevende partner heeft gekregen door het overlijden van zijn voormalige levensgezel, tegen de blote eigendom van andere goederen in de erfenis;
  • een afstand van het vruchtgebruik dat de langstlevende partner zo heeft verkregen, tegen een geldsom of een rente; of
  • een afkoop door de langstlevende partner zelf van de blote eigendom van een preferentieel goed (meestal: de gezinswoning).

In werking:

  • 1 juli 2016.

Bron:Wet van 19 juni 2016 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek wat de berekening van de waarde van het vruchtgebruik betreft, BS 21 juni 2016.

Carine Govaert

Wet tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek wat de berekening van de waarde van het vruchtgebruik betreft

Afkondigingsdatum : 19/06/2016
Publicatiedatum : 21/06/2016

Gepubliceerd op 23-06-2016

  236