Brussel schaft woonbonus af voor contracten afgesloten na 31 december 2016 (art. 24 en art. 42, Fiscale Hervorming Brussel 2)

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest schaft de woonbonus af vanaf 1 januari 2017. De belastingvoordelen voor contracten gesloten vóór 1 januari 2017 blijven geldig.

Woonbonus afgeschaft vanaf 1 januari 2017

Wie een hypothecaire lening afsloot voor het kopen, bouwen of verbouwen van een enige en eigen woning, kon in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest genieten van de woonbonus, een belastingvermindering gedurende de looptijd van de lening.

Maar de woonbonus heeft zijn vooropgestelde doel niet bereikt. In plaats van de aankoop van een woning te bevorderen, heeft de woonbonus tot ongewenste neveneffecten geleid, namelijk:

  • de stijging van de vastgoedprijzen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, vooral voor de kleinste en minder kwalitatieve woningen, en dit door het forfaitair karakter van de woonbonus;
  • verhoging van de looptijd van de hypothecaire lening: men leent opzettelijk langer om langer van het fiscaal voordeel van de bonus te kunnen genieten;
  • discriminatie tussen alleenstaanden en koppels, omdat koppels van een dubbele vermindering kunnen genieten;
  • kopers die over voldoende middelen beschikken, sluiten toch nog een hypothecaire lening af om van het fiscaal voordeel te kunnen genieten.

Bovendien werd de woonbonus op termijn onbetaalbaar. Daarom besliste de Brusselse Hoofdstedelijke Regering om de woonbonus af te schaffen en te compenseren met een hogere korting op de registratierechten bij aankoop van een woning.

De regeling voor de ‘woonbonus’ staat in de artikelen 145(37) en 145(38) van het WIB 1992. Artikel 145(37) van het WIB 1992 definieert welke types van uitgaven geviseerd zijn door de belastingvermindering. In artikel 145(38) van het WIB 1992 staan de voorwaarden die vervuld moeten zijn om te kunnen genieten van de woonbonus.

Artikel 145(39) van het WIB 1992 heeft dan weer betrekking op de uitgaven die een belastingplichtige definitief heeft betaald in een EER-lidstaat als bijdragen van een aanvullende verzekering tegen ouderdom en vroegtijdige dood tot uitvoering van een individueel gesloten levensverzekeringscontract voor het vestigen van een rente of van een kapitaal bij leven of bij overlijden wanneer dat kapitaal dient voor het wedersamenstellen of het waarborgen van een lening die specifiek is aangegaan voor het verwerven of behouden van een in een EER-lidstaat gelegen woning die op het moment van de betaling van die bijdragen de eigen woning is van de belastingplichtige. Het viseert ook de uitgaven betaald als betalingen voor de aflossing of de wedersamenstelling van een hypothecaire lening die specifiek is aangegaan om in een EER-lidstaat gelegen woning die op het moment van de betaling de eigen woning is van de belastingplichtige, te bouwen, te verwerven of te verbouwen.

Om de negatieve effecten van de woonbonus een halt toe te roepen, schrapt Brussel vanaf 1 januari 2017 de twee belastingverminderingen in de personenbelasting, voor de uitgaven gedaan om een eigen woning te verwerven of behouden (art. 145(37) en art. 145(39), WIB 1992). Daarnaast worden vanaf dan ook geschrapt:

  • de verminderingen verbonden met de levensverzekeringscontracten voor het vestigen van een rente of van een kapitaal bij leven of bij overlijden en dat uitsluitend dient voor het wedersamenstellen of het waarborgen van een hypothecaire lening;
  • de verminderingen ingeschreven in de artikelen 145(43) tot en met 145(45) van het WIB 1992.

De belastingvoordelen voor contracten gesloten vóór 1 januari 2017 blijven geldig.

Vanaf 1 januari 2017 zijn de artikelen 145(37), 145(39), 145(43), 145(44) en 145(45) van het WIB 1992 slechts van toepassing indien aan volgende cumulatieve voorwaarden is voldaan (nieuw artikel 145(36bis), Br. WIB 1992):

  • de lening of het contract dat het recht op de termijnen en de waarde van ermee gelijkgestelde lasten met betrekking tot de aanschaffing van een recht op erfpacht, van opstal of van gelijkaardige onroerende rechten bedoeld in artikel 145(43) doet ontstaan, werd aangegaan vóór 1 januari 2017;
  • de belastingplichtige heeft, voor de aankoop van zijn eigen woning, niet genoten van de vermindering van de belastbare grondslag voorzien in artikel 46bis van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten, zoals dit werd gewijzigd door artikel 14 van de ordonnantie van 12 december 2016 houdende het tweede deel van de fiscale hervorming.

Hogere vrijstelling registratierechten bij aankoop woning

Als compensatie voor het afschaffen van de woonbonus trekt Brussel vanaf 1 januari 2017 het bestaande abattement in het registratierecht op bij aankoop van een woning-hoofdverblijfplaats voor wie geen volle eigenaar is van een andere woning.

Vanaf 1 januari 2017 bedraagt het nieuwe abattement 175.000 euro (in plaats van 60.000 euro). Opgelet ! Dit nieuwe abattement kan niet toegepast worden als de heffingsgrondslag voor de berekening van de registratierechten 500.000 euro of meer bedraagt. (art. 46bis, Br.W.Reg., zoals gewijzigd door art. 14, ordonnantie van 12 december 2016).

Wie kan genieten van één van de belastingverminderingen bedoeld in de artikelen 145(37) tot en met 145(46) van het WIB 1992 zal echter – als deze vermindering verbonden is met de aankoop van een zakelijk recht op een onroerend goed dat geheel of gedeeltelijk aangewend of bestemd is tot bewoning - afstand moeten doen van deze vermindering als hij gedurende het jaar waarnaar het aanslagjaar wordt genoemd voor de registratie van de aankoop van een goed wenst te genieten van het verhoogde abattement (art. 40, § 1, derde lid, ordonnantie van 12 december 2016).

In werking

Deze maatregelen zijn van toepassing vanaf het belastingjaar 2017.

Bron:Ordonnantie van 12 december 2016 houdende het tweede deel van de fiscale hervorming, BS 29 december 2016 (art. 14-16, art. 24, art. 40, § 1 en art. 42, lid 2)
Zie ook:Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (Br. WIB 1992) (art. 145(36bis), art. 145(37), art. 145(38), art. 145(39), art. 145(43), art. 145(44) en art. 145(45))

Christine Van Geel

Ordonnantie houdende het tweede deel van de fiscale hervorming

Afkondigingsdatum : 12/12/2016
Publicatiedatum : 29/12/2016

Gepubliceerd op 16-02-2017

  354