Bestrijding en uitroeiing dreigt voor 37 invasieve exoten

De Europese Commissie heeft eindelijk de lijst gepubliceerd van de ‘voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten’. Die lijst had er eigenlijk al op 2 januari moeten zijn.

37 invasieve exoten

Op de lijst staan 14 planten- en 23 diersoorten. Bij de uitheemse invasieve plantensoorten zijn er opvallend veel waterplanten (8).

Ondanks hun grote overwicht in het dierenrijk, zit er bij de Europese uitheemse invasieve soorten maar één insect, een wespensoort. Er zijn geen schimmels of paddenstoelen bij, en er zijn ook maar twee vissensoorten opgenomen op de Europese lijst. De zoogdieren (9) zijn naar verhouding oververtegenwoordigd.

De Europese Commissie moet de lijst van de voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten minstens om de 6 jaar bijwerken.

Ook in ons land

Op 4 na, komen alle 37 Europese zorgwekkende soorten ook hier voor. De 4 die nog niet gesignaleerd werden, zijn de Indische mangoeste, de rode neusbeer, de amurgrondel – een vissensoort – en de kudzu – dat is een exotische plant.

Niet meer invoeren, kopen of bezitten

Europese zorgwekkende soorten mogen in de Unie niet meer opzettelijk:

  • op het grondgebied binnengebracht worden;
  • gehouden worden;
  • gekweekt worden;
  • in de handel gebracht worden;
  • gebruikt of uitgewisseld worden;
  • gekweekt of geteeld worden; of
  • vrijgelaten worden in het milieu.

Er bestaan wel enkele uitzonderingen op dit handels- en bezitsverbod, bijvoorbeeld voor onderzoeksinstituten.

Voor personen die momenteel een zorgwekkende soort houden, geldt er een overgangsregeling.

Nog anderhalf jaar

Volgens de Europese Invasievesoortenverordening moeten de lidstaten anderhalf jaar na de publicatie van deze lijst met zorgwekkende soorten, een analyse gemaakt hebben van de routes waarlangs deze 37 soorten geïntroduceerd kunnen worden of waarlangs ze al geïntroduceerd werden en zich verder verspreiden. De lidstaten wijzen ook prioritaire introductieroutes aan, waar de potentiële schade het grootst zou zijn.

Tegen die tijd moeten de lidstaten ook een surveillancesysteem uitgewerkt hebben en moeten zij de andere lidstaten en de Europese Commissie verwittigen telkens zij een nieuwe zorgwekkende soort detecteren op hun grondgebied. Na de melding kan de lidstaat verplicht worden om de betrokken soort te bestrijden of zelfs helemaal uit te roeien.

De lidstaten moeten bovendien een plan van aanpak uitwerken om de introductie of verdere verspreiding van de betrokken soorten aan te pakken. De EU-lidstaten moeten hun plannen van aanpak zoveel mogelijk op elkaar afstemmen en zij moeten het grote publiek betrekken bij het opstellen van die actieplannen.

‘Vervuiler betaalt’

Nog goed om weten is dat de Europese Invasievesoortenverordening eist dat de lidstaten de kosten voor het terugdringen van de invasieve exoten en voor het herstellen van de oorspronkelijke fauna of flora zouden terugvorderen. De verordening specificeert niet op wie die kosten verhaald moeten worden. Vermoedelijk is dat op de persoon die de soort ten onrechte introduceerde…

Ook regionale en nationale lijsten

Naast de lijst van de voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten, kunnen er ook nog regionale lijsten opgesteld worden, die van belang zijn voor één type van biogeografische regio. Bijvoorbeeld voor de Atlantische biogeografische regio (waartoe het Vlaamse Gewest bijna integraal behoort) of voor de alpiene biogeografische regio.

Daarnaast mogen de lidstaten nog eigen nationale (of gewestelijke) lijsten opstellen van soorten die op hun grondgebied een specifieke bedreiging vormen. Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege heeft echter altijd geweigerd om een officiële Vlaamse lijst van invasieve exoten op te stellen. Enerzijds omdat een handels- en bezitsverbod dat alleen van toepassing zou zijn binnen het Vlaamse gewest, geen haalbare kaart is, en anderzijds omdat handelsverboden in principe een federale bevoegdheid zijn.

Europese invasieve soorten

De volledige lijst van de voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse diersoorten bestaat uit de volgende soorten (onder de link vindt u meer informatie over het al of niet voorkomen van de betrokken soort in het Vlaamse Gewest en over de wijze waarop de invasieve soort kan worden bestreden):

De Europese invasieve plantensoorten zijn:

In werking:

  • 3 augustus 2016 (Europese lijst).
  • 3 februari 2018 (introductieroutes en surveillance).
  • 3 augustus 2019 (actieplannen).

Bron:Uitvoeringsverordening (EU) nr. 2016/1141 van de Commissie van 13 juli 2016 tot vaststelling van een lijst van voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten krachtens Verordening (EU) nr. 1143/2014 van het Europees Parlement en de Raad, Pb.L. 14 juli 2016, afl. 189.
Zie ook:Verordening (EU) nr. 1143/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende de preventie en beheersing van de introductie en verspreiding van invasieve uitheemse soorten, Pb. L. 4 november 2014, afl. 317 (Invasievesoortenverordening).

Carine Govaert

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 2016/1141 van de Commissie tot vaststelling van een lijst van voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten krachtens Verordening (EU) nr. 1143/2014 van het Europees Parlement en de Raad

Afkondigingsdatum : 13/07/2016
Publicatiedatum : 14/07/2016

Gepubliceerd op 20-07-2016

  292