België schenkt deel van grondgebied aan Nederland

Wet houdende instemming met het Verdrag tussen het Koninkrijk België en het Koninkrijk der Nederlanden voor de aanpassing van de grens tussen de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht en de Belgische stad Wezet, en de Bijlage, gedaan te Amsterdam op 28 november 2016

Het kleine België wordt nog een beetje kleiner. Ons land geeft immers 2 schiereilandjes aan de overkant van de Maas aan onze noorderburen en krijgt in ruil een piepklein lapje grond aan deze kant van de stroom.
’t Lijkt allemaal de schuld van de grillige Maas, maar er speelt ook een economisch belang mee…
 
 

Van thalweg tot middelllijn

Bij het ontstaan van België in 1830 kwamen de verdragsstaten overeen om in het noordoosten de Maas te nemen als natuurlijke grens tussen ons land en Nederland. In de ‘Grensregeling van 1843’ werd die grens vastgelegd volgens het thalwegbeginsel: er werd een denkbeeldige lijn getrokken tussen de diepste punten van de toenmalige Maas en die denkbeeldige lijn werd dan de grens tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het dito rijk der Belgen.
Maar intussen werd de Maas rechtgetrokken voor het scheepvaartverkeer en zijn enkele eilandjes door aanslibbing schiereilandjes geworden, die deel uitmaken van het vasteland. 2 van die schiereilandjes behoren eigenlijk tot ons land, maar liggen aan de overkant van de huidige Maas en zijn dus over land alleen bereikbaar vanuit Nederland. Dat maakt de eilandjes tot een soort van niemandsland. Volgens de toelichting bij het nieuwe grensverdrag leidt dat tot overlast, ‘zoals drugshandel, het dumpen van afval, en illegale feestjes, zonder dat de politie er iets kan aan doen’. Nederland wil al langer maatregelen tegen die overlast.
Maar ook vanuit België kwam er vraag naar een oplossing. Aan deze kant van de Maas ligt immers een piepklein lapje Nederlandse grond. Daardoor ligt de uitloper van de voorhaven van de ‘Belgische’ sluis van Ternaaien voor een heel klein stukje op Nederlands grondgebied, waarover de Belgische overheid geen zeggenschap heeft.

43 jaar onderhandelen…

In 1975 startten er onderhandelingen over een mogelijke grenscorrectie. In 2016 kwamen België en Nederland tot een akkoord. Dat akkoord werd in een nieuw grensverdrag gegoten waarmee de Belgische wetgever nu officieel instemt. Het verdrag gaat in op 1 januari 2018.
Het grensverdrag legt de grens ter hoogte van het Belgische stadje Wezet (Visé) en de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht vast volgens het middellijnbeginsel. Dus in het midden van de Maas. Dat is een afwijking op het thalwegbeginsel, dat de grens verderop regelt.
Door in te stemmen met het middellijnbeginsel draagt België de schiereilandjes ‘Presqu'île de l’Ilal’ en ‘Presqu'île d’Eijsden’ (16,37 hectare) over aan Nederland, en krijgt het in ruil het Nederlandse mini-schiereilandje van ‘Petit Gravier’ (3,09 hectare). Daarnaast worden nog enkele kleine lapjes grond geruild, zodat Nederland er uiteindelijk 16,39 hectare bij krijgt en België daarvoor 5,10 hectare in ruil krijgt. Na deze operatie wordt ons land dus een héél klein beetje kleiner, maar de sluis van Ternaaien met voorhaven ligt dan wel volledig op Belgisch grondgebied.

Natuur en onroerend goed

Het grensverdrag regelt ook de juridische en milieugebonden situatie van de overgedragen gronden.
De beide landen engageren zich om de landschappelijke, waterkundige en natuurlijke waarden van de schiereilandjes te behouden. Het ‘Presqu’île d’Ilal’ is immers een Natura 2000-gebied.
En overheden, particulieren of verenigingen die aanspraak maken op de op de Maas gewonnen gronden, moeten hun percelen binnen de maand laten inschrijven in de hypothecaire en kadastrale registers van het buurland. Dat kan kostenloos.
Van toepassing:
  • België.
  • Vanaf 1 januari 2018 (art. 10 van het verdrag en voetnoot 2 bij de instemmingswet).
Voor de volledigheid tonen we hier ook nog het kaartje over de grondenruil, dat is opgenomen in bijlage bij het verdrag:
Bron: Wet van 10 december 2017 houdende instemming met het Verdrag tussen het Koninkrijk België en het Koninkrijk der Nederlanden voor de aanpassing van de grens tussen de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht en de Belgische stad Wezet, en de Bijlage, gedaan te Amsterdam op 28 november 2016, BS 29 januari 2018.
Bron: Verdrag tussen het Koninkrijk België en het Koninkrijk der Nederlanden voor de aanpassing van de grens tussen de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht en de Belgische stad Wezet.
Bron: Gemeenschappelijke Verklaring bij het Verdrag tussen het Koninkrijk België en het Koninkrijk der Nederlanden voor de aanpassing van de grens tussen de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht en de Belgische stad Wezet.
Carine Govaert
  598