Aansprakelijkheid notarisvennootschap beperkt tot vijf miljoen euro (art. 130–138 DB Justitie)

Notarissen die hun openbaar ambt uitoefenen in een notarisvennootschap genieten van een beperkte aansprakelijkheid.

Notarisvennootschap

Een notaris kan zijn ambt uitoefenen in een vennootschap. Ofwel alleen ofwel in associatie. De toegelaten vennootschapsvormen zijn de BVBA en de CVBA.

Ook al wordt er gewerkt in een notarisvennootschap, de notaris blijft altijd zelf titularis van het notarisambt.

Wie kiest voor een notarisvennootschap, kan zijn ambt niet buiten de vennootschap uitoefenen. Zelfs niet gedeeltelijk. Als hij optreedt als plaatsvervanger, kan dat echter wel.

Doel

Het enige maatschappelijk doel van de notarisvennootschap is het uitoefenen van het notarisambt. Al dan niet in associatie.

Vennoten

De toegang tot de notarisvennootschap is beperkt tot de notarissen. Enkel zij kunnen vennoten worden. Derden mogen zich niet inmengen in openbare ambten.

Associatie

Associaties kunnen op drie manieren gevormd worden:

  • door notarissen met een standplaats in hetzelfde gerechtelijk arrondissement;
  • door kandidaat-notarissen die zijn opgenomen op het tableau van een kamer van notarissen. De associatie moet wel minstens één notaris-titularis tellen; of
  • door vennootschappen waarvan de aandelen toebehoren aan de hierboven bedoelde notarissen.

Notarissen van de associatie kunnen als natuurlijk persoon vennoot worden van de notarisvennootschap, of via een vennootschap waarvan zij de aandelen bezitten, alleen of eventueel met een andere notaris (titularis of kandidaat-titularis) die het ambt van notaris zal uitoefenen in de professionele notarisvennootschap. Het kader van de vennootschappen die kunnen deelnemen in de notarisvennootschap wordt bepaald door de nationale kamer van notarissen. Dat kan dan bijvoorbeeld gaan over de toelaatbare rechtsvorm of over de samenstelling van haar vermogensbestanddelen.

Beperkte aansprakelijkheid

De aansprakelijkheid van de vennoten is beperkt tot hun inbreng. Deze beperking geldt voor hun professionele aansprakelijkheid als notaris, niet voor hun aansprakelijkheid als orgaan of vennoot van de vennootschap.

Ook de aansprakelijkheid van de notarisvennootschap zelf is beperkt. Tot vijf miljoen euro (per schadegeval). De notaris blijft wel hoofdelijk aansprakelijk met de vennootschap voor overtredingen met bedrieglijk inzicht of om schade te berokkenen. Hier dus geen beperking tot vijf miljoen euro. De vennootschap heeft een verhaalrecht tegen de notaris.

Om er zeker van te zijn dat dit bedrag van vijf miljoen euro ook daadwerkelijk ter beschikking is indien nodig, moet de notarisvennootschap haar burgerlijke aansprakelijkheid dekken met een verzekeringsovereenkomst. En die moet goedgekeurd zijn door de Nationale kamer van notarissen. De verzekering moet minstens vijf miljoen euro waarborgen.

Oprichtingsakte

Net als vroeger moet de oprichtingsakte van de notarisvennootschap goedgekeurd worden door de kamer van notarissen. Het is de kamer van de zetel van de vennootschap die bevoegd is.

Benaming

Tot nu moesten de notarisvennootschappen hun benaming laten volgen door de woorden ‘geassocieerde notarissen’. Die regel is niet aangepast aan de mogelijkheid van een eenpersoonsvennootschap. Vandaar dat de notarisvennootschap zijn benaming voortaan kan laten volgen door ‘notarisvennootschap’.

De regel dat de naam van de vennootschap - als die minder dan vier vennoten telt - moet bestaan uit de naam van alle vennoten wordt geschrapt. Het gemeenrecht inzake maatschappelijke benaming is van toepassing.

Zaakvoerders en bestuurders

Enkel notarissen die hun ambt in de notarisvennootschap uitoefenen of in een vennootschap die vennoot is van de notarisvennootschap kunnen zaakvoerder of bestuurder zijn van de notarisvennootschap. In dat laatste geval wordt een notaris die zijn ambt uitoefent in de notarisvennootschap aangeduid als vaste vertegenwoordiger voor de uitoefening van het mandaat van zaakvoerder of bestuurder.

Stem

Elke notaris van de notarisvennootschap heeft één stem.

Repertorium

Bij een associatie worden de akten ingeschreven in een enkel repertorium op naam van de notarisvennootschap. De notaris (titularis) aangeduid in de vennootschapsovereenkomst bewaart het repertorium samen met de daarin ingeschreven akten.

De minuten en repertoria komen toe aan de notaris die het laatst benoemd werd. De archieven aan de instrumenterende notaris. De notarissen kunnen zelf iets anders overeenkomen.

Notaris zonder notarisvennootschap

De notaris die zijn ambt als natuurlijk persoon uitoefent - dus buiten een notarisvennootschap - moet ook zijn burgerlijke aansprakelijkheid verzekeren. Ook hier moet de afgesloten verzekeringsovereenkomst goedgekeurd zijn door de Nationale kamer van notarissen. En ze moet minstens een bedrag van vijf miljoen euro waarborgen.

Let op. De notaris die actief is buiten een notarisvennootschap, blijft onbeperkt aansprakelijk voor professionele fouten. De beperking van de aansprakelijkheid geldt enkel voor wie actief is in het kader van een notarisvennootschap.

Inwerkingtreding

De nieuwe regels over de notarisvennootschap treden in werking op 1 juli 2014. Voor notarissen die in functie zijn op 1 juli 2014 en hun ambt al uitoefenen in een notarisvennootschap komt er een overgangsregeling. Zij hebben drie jaar om hun vennootschap aan te passen aan de nieuwe regels, voor zover dat nog niet het geval is. het is pas wanneer die aanpassingen zijn gebeurd, dat ze genieten van de beperkte aansprakelijkheid.

De verzekeringsplicht – zowel voor de notarissen als voor de notarisvennootschappen – geldt vanaf 1 januari 2015. Zij moeten tegen dan een verzekeringsovereenkomst BA hebben die een bedrag van vijf miljoen euro per schadegeval dekt.

Bron:Wet van 25 april 2014 houdende diverse bepalingen betreffende Justitie, BS 14 mei 2014 (art. 130–138 DB Justitie)
Zie ook:Notariswet

Ilse Vogelaere

Wet houdende diverse bepalingen betreffende Justitie

Afkondigingsdatum : 25/04/2014
Publicatiedatum : 14/05/2014

Gepubliceerd op 06-06-2014

  197