Salduz en derdenwerking

Joost HuysmansVan Joost Huysmans verscheen in aflevering 316 van het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW) van 11 februari 2015 een bijdrage waarin hij onderzoekt in hoeverre het gebrek aan bijstand van een advocaat ook kan worden ingeroepen tegen een medeverdachte. Wat is hierover de huidige stand van de rechtspraak van het Hof van Cassatie? Is deze rechtspraak in overeenstemming met de rechtspraak van het EHRM? Wat is de impact van de Europese Richtlijn over de bijstand van een advocaat op deze derdenwerking? Hierna vindt u een samenvatting van deze bijdrage.

Lees het volledige artikel op Jura.

Huidige stand cassatierechtspraak

Een cassatiearrest van 5 september 2012 leert dat de miskenning van het recht op bijstand van een advocaat slechts in beperkte mate derdenwerking heeft. Enkel wanneer een verdachte in een verklaring die hij met miskenning van de Salduzwaarborgen (ook) een medeverdachte heeft beschuldigd en die verklaring nadien betwist omwille van die miskenning, is ze niet bruikbaar tegen een medeverdachte. Kenmerkend voor deze rechtspraak is dus dat de medeverdachte voor deze vorm van derdenwerking volledig afhangt van de verdachte.
Een cassatiearrest van 30 april 2014 lijkt echter een tweede vorm van derdenwerking te erkennen. Het arrest preciseert dat een medeverdachte de miskenning van de Salduzwaarborgen ook kan inroepen indien de betrouwbaarheid van de verklaring is aangetast of wanneer het gebruik het recht van verdediging van de medeverdachte miskent doordat de verklaring is verkregen door ongeoorloofde druk, dwang of foltering. Het Hof past hier aldus een vorm van de Antigoontoets toe op deze vraag naar derdenwerking.

Huidige stand rechtspraak EHRM

Een analyse van de rechtspraak van het EHRM toont vervolgens aan dat deze rechtspraak tot voor kort de vraag naar derdenwerking van de miskenning van de Salduzwaarborgen op een eerder casuïstische wijze beantwoordde. Hierin is echter verandering gekomen met het recente arrest Siray. In dit arrest besliste het Hof immers in algemene bewoordingen dat verklaringen die met miskenning van de Salduzwaarborgen werden afgelegd niet bruikbaar zijn als 'sole and decisive' bewijs tegen een medeverdachte. Aldus lijkt het Hof een meer veralgemeende derdenwerking van de miskenning van de Salduzwaarborgen te erkennen. Bij dit arrest zijn wel nog enkele caveats te plaatsen.

Impact EU Richtlijn bijstand advocaat

De nieuwe Europese Richtlijn over de bijstand van een advocaat blijkt ten slotte geen noemenswaardige directe impact te zullen hebben op de vraag naar de derdenwerking van de miskenning van de Salduzwaarborgen. De richtlijn verwijst voor de sanctionering van het recht op bijstand van een advocaat immers naar de rechtspraak van het EHRM en de nationale rechtspraak. Indirect blijkt er echter wel een impact te zijn. Na afloop van de omzettingstermijn van de richtlijn zal de vraag naar de derdenwerking van de miskenning van de Salduzwaarborgen ook kunnen worden voorgelegd aan het Hof van Justitie.



De auteur is wetenschappelijk medewerker bij het Instituut voor strafrecht (KU Leuven).

Bron: Joost HUYSMANS, “Salduz en derdenwerking”, NjW 2015, afl. 316, 82-94.

De volledige tekst vindt u in het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW). Klik hier voor meer informatie over het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW), alsook voor de abonnementsvoorwaarden.

NjW kan ook gelezen worden op smartphone en tablet. Wie al een abonnement heeft op de papieren versie geniet van een voordeeltarief. Klik hier voor meer informatie over NjW mobiel.

>>> Als u nu een jaarabonnement neemt op NjW ontvangt u gratis het volledige artikel van Henri Vandebergh in pdf-formaat. Zend hiervoor een e-mail met vermelding van alle vereiste contactgegevens voor de levering en facturatie van uw abonnement naar: njw@wolterskluwer.be.

De website van NjW: www.e-njw.be

U kunt de tekst van Joost Huysmans integraal lezen in elektronische vorm via Jura.

Op Jura vindt u meer rechtsleer over Salduz.


Gepubliceerd op 18-02-2015

  181