Parlement stemt in met overeenkomst tussen België en Amerika over bestrijding van ernstige criminaliteit

AmericanflagHet federaal parlement heeft ingestemd met de “overeenkomst inzake de bevordering van de samenwerking bij het voorkomen en bestrijden van ernstige criminaliteit” die België en de Verenigde Staten van Amerika op 20 september 2011 hebben ondertekend. De overeenkomst trad in werking op 22 mei 2014, maar verscheen nu pas in het Belgisch Staatsblad.

UITWISSELING GEGEVENS
België en Amerika zullen via deze overeenkomst persoonsgegevens uitwisselen voor strafrechtelijke doeleinden.
De strafrechtelijke doeleinden omvatten de activiteiten die onder het strafrecht vallen, zoals opsporing, aanhouding, opsluiting, vrijlating voor en na het proces, vervolging, rechterlijke uitspraak en correctioneel toezicht op of rehabilitatieactiviteiten van de beklaagden of van personen die een strafbaar feit hebben begaan, en de strafrechtelijke identificatieactiviteiten.

MISDRIJVEN
De overeenkomst slaat op een reeks van misdrijven die strafbaar zijn met een maximale gevangenisstraf van meer dan een jaar of met een zwaardere straf. Deze misdrijven worden toegelicht in de bijlage bij de overeenkomst.


Het gaat om:

  • misdrijven tegen een persoon, waaronder genocide; moord; doodslag en verwante misdrijven; mensenhandel; verkrachting en andere seksuele misdrijven waaronder kinderpornografie en aanranding van de eerbaarheid; ontvoering; gijzeling; exploitatie van prostitutie, ...;
  • misdrijven tegen de Staat, waaronder terroristische misdrijven; inbreuken op de VN-resoluties over bevriezing van tegoeden en het verbod van transacties met personen die de internationale verdragen inzake wapenhandel overtreden; het verbieden van transacties van biologisch, chemisch of nucleair materiaal; spionage (incl. computer- en economische spionage); smokkel van migranten; belemmering van de rechtsgang,…;
  • misdrijven m.b.t. wapens: misdrijven m.b.t. tot vuurwapens, inclusief maar niet beperkt tot wapenhandel; misdrijven m.b.t. vernietigingswapens of springstoffen; verborgen wapendracht met de bedoeling het wapen te gebruiken; het gebruik of het onrechtmatig bezit van biologische, nucleaire, chemische of andere massavernietigingswapens; de productie, overdracht of het bezit van wapens met radiologische straling;
  • bepaalde vormen van diefstal en fraude: inbraak; diefstal, gewapende overval; chantage; diefstal met braak; corruptie; verduistering; afpersing; witwassen; zwendel, uitgifte van ongedekte cheques; fraudemisdrijven (valsmunterij, valsheid in geschrifte, fraude, frauduleus en illegaal gebruik van documenten, inclusief maar niet beperkt tot kredietkaarten en paspoorten); belastingsontduiking; smokkel; handel in gestolen goederen;
  • vervalsen van geld of van goederen;
  • zware misdrijven m.b.t. gereglementeerde middelen: distributie of handel in verdovende of gereglementeerde middelen, psychotrope stoffen en marihuana; het bezit of het bezit met de bedoeling van verkoop van verdovende of gereglementeerde middelen, psychotrope stoffen, of marihuana, tenzij in kleine hoeveelheden die volgens de nationale wetgeving niet gelijkgesteld worden met een zwaar misdrijf;
  • misdrijven tegen goederen: brandstichting: bomaanslagen; opzettelijke vernietiging van eigendom; piraterij op volle zee; milieumisdrijven, zware strafrechtelijke misdrijven ten aanzien van persoonsgegevens, inclusief het zich onrechtmatig toegang verschaffen tot databanken; computercriminaliteit.

Naast de misdrijven zelf vallen ook samenzwering met het oog op het begaan van deze misdrijven, deelneming aan georganiseerde criminele organisaties of pogingen tot het begaan van dergelijke strafbaar gestelde misdrijven onder deze overeenkomst.


De misdrijven die opgesomd zijn in de bijlage worden in de overeenkomst ‘zware strafbare feiten’ genoemd.

DNA-PROFIELEN EN DACYTOLOSCOPISCHE GEGEVENS
SupremeCourtDe overeenkomst voorziet onder meer in de online bevraging van DNA-profielen en dactyloscopische gegevens.

Ze voorziet in een wederzijdse toegang tot de nationale geautomatiseerde dactyloscopische identificatiesystemen. Dit zijn bestanden met vingerafdrukken en ‘open vingersporen’. Open vingersporen zijn sporen die verzameld worden op een plaats delict en die, in tegenstelling tot vingerafdrukken, niet onmiddellijk aan een gekend persoon gekoppeld kunnen worden.
Het gaat enkel om de dactyloscopische identificatiesystemen die zijn opgezet ter voorkoming en onderzoek van strafbare feiten. Andere systemen, zoals b.v. de databanken voor de identificatie van asielzoekers (Eurodac), vallen buiten het toepassingsgebied van de overeenkomst. Voor ons land gaat het dus enkel om de Gerechtelijke Identificatie Databank (GID), die beheerd wordt door de federale politie.

België en Amerika stellen linkgegevens voor elkaar beschikbaar. Dat betekent dat de nationale bestanden technisch zo opgezet worden dat de afdrukken en sporen losgekoppeld kunnen worden van de eigenlijke persoonsgegevens (naam, geboortedatum, woonplaats, elementen van het onderzoek,…).

VERSTREKKEN VAN PERSOONSGEGEVENS EN ANDERE INFO
Als wordt vastgesteld dat DNA-profielen overeenkomen, moet de uitwisseling van de aan de linkgegevens gekoppelde persoonsgegevens en overige informatie m.b.t. de linkgegevens gebeuren op basis van het nationaal recht van de aangezochte partij gebeuren, met inbegrip van de rechtshulpvoorschriften.


In België zal de uitwisseling van deze gegevens altijd via de wederzijdse rechtshulp moeten gebeuren.

NATIONALE CONTACTPUNTEN EN UITVOERINGSAFSPRAKEN
Beide landen moeten voor de online-uitwisseling van de linkgegevens van hun DNA-analysebestanden, één of meerdere nationale contactpunten aanwijzen.
In België zal het Nationaal Instituut voor criminalistiek en criminologie (NICC) als nationaal contactpunt fungeren.

De technische en procedurele details voor deze gegevensuitwisseling moeten vastgelegd worden in één of meerdere uitvoeringsafspraken.

VERSTREKKEN VAN PERSOONSGEGEVENS OM ZWARE FEITEN EN TERRORISTISCHE MISDRIJVEN TE VOORKOMEN
Beide landen kunnen, zowel op verzoek als spontaan, elkaar persoonsgegevens bezorgen om zware strafbare feiten en terroristische misdrijven te voorkomen.

De te verstrekken gegevens omvatten, voor zover beschikbaar, de naam, voornamen, vroegere namen, overige namen, aliassen, alternatieve schrijfwijzen van de namen, het geslacht, de plaats en datum van geboorte, de huidige en vroegere nationaliteiten, het paspoortnummer, de nummers van andere identiteitsdocumenten, de dactyloscopische gegevens, en een beschrijving van de eventuele veroordelingen of van de omstandigheden die reden geven tot het vermoeden dat de betrokkene ee zwaar feit of terroristische misdaad zal plegen.


Daarnaast kunnen beide landen elkaar ook niet-persoonsgebonden gegevens in verband met de voornoemde strafbare feiten bezorgen.

Deze gegevens moeten bezorgd worden door nationale contactpunten. Voor België zal de federale politie als contactpunt fungeren.

BESCHERMING PERSOONLIJKE LEVENSSFEER EN GEGEVENSBESCHERMING
De Belgische en Europese regelgeving over gegevensbescherming voorziet voor elke persoon in een recht op toegang en correctie van de eigen gegevens. Hetzelfde geldt in het Amerikaanse recht.

Het verstrekken van persoonsgegevens die informatie bevatten over ras, etnische oorsprong, politieke opvattingen, godsdienstige of andere overtuigingen, over lidmaatschap van vakbonden, of over de gezondheid en het seksuele leven is enkel toegestaan voor zover dit voor het doel van de overeenkomst bijzonder relevant is.

De gegevens die op basis van de Belgisch-Amerikaanse overeenkomst van 20 september 2011 worden bekomen, kunnen enkel uitgewisseld worden:

  • ten behoeve van strafrechtelijk onderzoek;
  • ter voorkoming van een ernstige bedreiging van de openbare veiligheid;
  • in het kader van niet-strafrechtelijke of administratieve stappen die rechtstreeks verband houden met het strafrechtelijk onderzoek;
  • voor alle overige doeleinden, maar uitsluitend met de voorafgaande toestemming van de partij die de gegevens heeft verstrekt.

CORRIGEREN, AFSCHERMEN EN WISSEN VAN GEGEVENS
Elk land moet erover waken dat zijn gegevens up-to-date zijn en, indien nodig, gecorrigeerd, afgeschermd of gewist worden.

In België kan de betrokkene zich niet rechtstreeks wenden tot de betrokken politiedienst. Het recht om gegevens te corrigeren, af te schermen of te wissen, wordt uitgeoefend via de Privacycommissie.

REGISTER VAN OVERDRACHT EN ONTVANGST VAN GEGEVENS
Beide landen moeten een register van de overdracht en ontvangst van gegevens bijhouden met daarin:

  • informatie over de verstrekte gegevens;
  • de datum van verstrekking, en
  • de ontvanger van de gegevens indien de gegevens aan andere entiteiten zijn verstrekt.

De vastgelegde gegevens worden 2 jaar bewaard en worden daarna gewist.


De overeenkomst bevat ook nog enkele regels voor gegevensbeveiliging, de informatieverstrekking aan de betrokkenen en het toezicht op de verwerking van persoonsgegevens.

IN WERKING
De Belgisch-Amerikaanse overeenkomst van 20 september 2011 trad in werking op 22 mei 2014.

De wet van 8 mei 2014, waarbij het federaal parlement instemt met deze overeenkomst, treedt in werking op 25 oktober 2014.

Christine Van Geel

Wet van 8 mei 2014 houdende instemming met de Overeenkomst tussen het Koninkrijk België en de Verenigde Staten van Amerika inzake de bevordering van de samenwerking bij het voorkomen en bestrijden van ernstige criminaliteit, gedaan te Brussel op 20 september 2011, BS 15 oktober 2014.


Overeenkomst tussen het Koninkrijk België en de Verenigde Staten van Amerika inzake de bevordering van de samenwerking bij het voorkomen en bestrijden van ernstige criminaliteit, gedaan te Brussel op 20 september 2011, BS 15 oktober 2014. 

Gepubliceerd op 16-10-2014

  125