‘Moorden correctionaliseren is een garantie voor gerechtelijke dwalingen’

Nu de minister van Justitie enkel nog in uitzonderlijke gevallen de ‘dure en logge assisenprocedure’ wil inschakelen, is opnieuw een flinke stap richting afschaffing van assisen ingezet. De Juristenkrant confronteerde enkele ervaren assisenpleiters met de assisenvisie van Geens.

[Hier leest u enkele fragmenten uit het interview. Voor de volledige tekst, zie De Juristenkrant of lees in Jura]

Bart Aerts, journalist bij VRT-nieuwsdienst

Christine Mussche, Johan Platteau en Jef Vermassen zijn samen goed voor meer dan 180 assisenprocessen. Met vuur pleiten ze in de assisenzaal. Vaak lijnrecht tegenover elkaar. Ze zijn het ook buiten de rechtzaal niet altijd eens. Maar over één zaak bestaat eensgezindheid: assisen is de schoonste procedure die er bestaat.

Vermassen: ‘Als representativiteit de norm is, dan kaats ik de vraag terug: zijn rechters dan representatief voor de samenleving? Hoe vaak pleiten wij niet voor één enkele rechter? Het is dan één man of één vrouw die oordeelt. Een volksjury bestaat uit twaalf burgers, steeds mannen én vrouwen, zij zijn perfect in staat om te oordelen.’

Platteau: ‘Ik heb nooit enige beïnvloeding meegemaakt in de vierenzestig assisenzaken die ik heb meegemaakt. Integendeel, alle juryleden zeggen achteraf dat ze een veel beter beeld hebben van justitie dan voor het proces. Ze begrijpen gerechtelijke uitspraken veel beter dan voordien. Assisen is publiciteit voor justitie. Wie als jurylid met tegenzin aan zo’n proces start, vindt het achteraf een verrijking voor zijn of haar leven.’

Mussche: ‘Met alle repect voor de schoonheid van de assisenprocedure, maar om de waarde en de wettigheid van het bewijs correct in te schatten is soms een grote juridisch-technische kennis nodig die zich ook niet zo makkelijk laat uitleggen aan een volksjury. En dan kan je toch beter een gespecialiseerd beroepsrechter laten oordelen.’

Platteau: ‘Beroepsrechters doen bandwerk. Na vijfentwintig jaar heb ik daar niet altijd evenveel vertrouwen in. Ik heb angst voor het gerecht. Beroepsrechters denken dat ze alles weten en alles gezien hebben. Justitie moet efficiënter en sneller. Maar iemand voor de rest van zijn leven opsluiten, daar kan je niet snel over oordelen. Als je dat wel doet, wordt het risico op fouten veel groter. Als moorden correctioneel behandeld zullen worden, krijgen we gegarandeerd meer gerechtelijke dwalingen. Ik heb tijdens mijn loopbaan meer dan eens een procureur gezien die zijn mening moest bijstellen. Zo was er een jongeman die terechtstond voor verkrachting en moord. Op basis van het geschreven dossier was het duidelijk dat hij schuldig was. Na het assisenproces vroeg de procureur de vrijspraak.’

Vermassen: ‘De kostprijs is wel een heel zwak argument. Breng alle moorden voor de correctionele rechtbank en vijfennegentig zaken op de honderd zullen ook in hoger beroep behandeld worden. Dus je mag de kostprijs van een proces voor de correctionele rechtbank al verdubbelen. Er zijn andere en betere manieren om de kosten te verminderen. Waarom moet een juffrouw van de derde kleuterklas ondervraagd worden voor een moraliteitsonderzoek van een beklaagde? Schaf ook bepaalde formaliteiten af en je kan heel wat besparen.’

Mussche: ‘Als we dan toch in zwaar financieel water zitten, zou ik opteren om de grondigheid van een assisenzaak, het tegensprekelijk debat met het horen van relevante getuigen en experten, over te dragen naar de correctionele rechtbank. Je kan dan de centen die nu voor de zware, logge, tijdrovende assisenzaken worden gebruikt, aanwenden ten voordele van de grondigheid in een groter aantal zaken in de correctionele rechtbank, dus ook voor de minder zware feiten. In een asssisenzaak leiden grondigheid en daadwerkelijke tegenspraak tot meer duidelijkheid. Dat mag in geen geval verdwijnen. In de beste der werelden zouden alle procedures zo grondig gevoerd moeten worden. Als moordzaken en zware misdaden door de correctionele rechtbank behandeld worden, dan moet, zeker bij betwisting, het horen van cruciale getuigen en experts de regel zijn en niet de uitzondering.’

Gepubliceerd op 16-10-2015

  179