Gekraakte panden: welke actiemogelijkheden bestaan er?

De Greve KoenraadIn een bijdrage verschenen in aflevering 2014/1 van Tijdschrift Huur (Huur) onderzoekt Koenraad De Greve wat burgerrechtelijk kan worden ondernomen om een kraakpand vrij te krijgen. De aanzet voor deze bijdrage is een beschikking van 4 maart 2013 van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Leuven. Hierna vindt u een samenvatting van deze bijdrage.

Lees het volledige artikel op Jura.

Kraken: een fenomeen met veel gezichten

De auteur definieert het kraakfenomeen en schetst de drijfveren van krakers, welke niet zelden maatschappijkritisch van aard zijn. Evenwel wordt ook om sociaal-economische redenen of louter met een crimineel oogmerk een onroerend goed onrechtmatig bezet.

In de praktijk bestaat een paradox omdat krakers de onschendbaarheid van een woning met de voeten treden, dit terwijl zij ingevolge diezelfde onschendbaarheid niet zomaar door de politiediensten kunnen worden uitgezet. Op zich is kraken niet strafbaar in het huidige Belgische recht. Soms zal het kraken evenwel gepaard gaan met het plegen van een misdrijf.

Een specifieke 'kraakwetgeving' bestaat in België, anders dan in Nederland, niet. De auteur verwijst wel naar enkele Belgische wetgevende initiatieven. 

Processuele mogelijkheden in het burgerlijk procesrecht

De auteur bespreekt volgende mogelijkheden:

  • het kort geding (art. 584 Ger.W.);
  • de procedure op eenzijdig verzoekschrift bij volstrekte noodzakelijkheid (art. 584 Ger.W.);
  • de procedure wegens een bezetting zonder recht of titel ten overstaan van de vrederechter (artikel 591, 1° en 5° Ger.W.).

De formele procedurevereisten worden onderzocht.

Vanuit een voornamelijk casuïstische benadering onderzoekt de auteur:

  • Het beginsel van de tegenspraak in het kader van de kraakproblematiek. Dikwijls weet de verzoeker zich geconfronteerd met krakers die hun identiteit verbergen.
  • De problematiek van de volstrekte noodzakelijkheid welke een procedure op eenzijdig verzoekschrift zou kunnen verantwoorden, wordt onderzocht aan de hand van praktijkvoorbeelden. Belet de kennis van de identiteit van de krakers, de toepassing van de procedure op eenzijdig verzoekschrift?
  • De urgentievereiste. 
  • Het rechtens vereiste rechtmatig belang in hoofde van de verzoekende partij. 
  • De draagwijdte van de uitspraak bij voorraad.
  • De tegenwerpelijkheid van een beslissing tot gedwongen uitzetting ten aanzien van alle krakers.

Indien geen beroep kan worden gedaan op enige procedure voor de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg zal de verzoeker zich moeten richten tot de vrederechter. Desnoods zal een beroep worden gedaan op de procedure van korte debatten of zal toepassing worden gevraagd van artikel 19 lid 2 Ger.W.

De auteur besteedt ook aandacht aan:

  • de kennisgeving van beslissingen tot gedwongen uitzetting;
  • de praktische uitvoering van de gedwongen uitzetting.


De auteur is vrederechter van het kanton Zomergem.

Bron: Koenraad DE GREVE, "Gekraakt leven – processuele actiemogelijkheden in het burgerlijk procesrecht", Huur 2014, afl. 1, 7-20.

De volledige tekst vindt u in het Tijdschrift Huur (Huur). Klik hier voor meer informatie over het Tijdschrift Huur (Huur), alsook voor de abonnementsvoorwaarden.

U kunt de tekst van Koenraad De Greve ook integraal lezen via Jura.

Op Jura vindt u meer rechtsleer over het kraken van panden.


Gepubliceerd op 02-04-2014

  224