DNA-onderzoek in strafzaken pak goedkoper vanaf 1 december

DNA-onderzoek in strafzaken is voortaan een pak goedkoper. Sommige tarieven dalen zelfs met 70 procent na een nieuwe kostenanalyse waarbij onder meer werd rekening gehouden met de prijzen in het buitenland en nieuwe technologieën. De bedragen zijn nu ook ‘all inclusive’, tenzij het Tarievenbesluit uitdrukkelijk uitzonderingen meldt.

Laure Lemmens

DNAMet dat besluit krijgt de materie trouwens een volledig nieuwe juridische basis. Tot op vandaag werden de tarieven immers bekendgemaakt via ministeriële omzendbrieven. Een noodzaak, aangezien de initiële ministeriële besluiten van 1999 en 2002 en het KB van 2007 telkens werden vernietigd door de Raad van State. Het KB van 27 november 2015 biedt een reglementair kader aan de tarieven én de omschrijving van de DNA-analyses.

Vordering, rapportering
Het KB stelt uitdrukkelijk dat alle gerechtelijke autoriteiten in strafzaken een DNA-onderzoek mogen vorderen. Maar de FOD Justitie zal alleen de kostenstaten betalen van de analyses die worden gevraagd door de magistraten bevoegd in strafzaken.

Het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie en elk erkend labo is daarom verplicht om de FOD twee keer per jaar (begin juni en begin december) een verslag te bezorgen over de gevraagde onderzoeken. Het rapport bevat per afdeling van een gerechtelijk arrondissement, uitgesplitst per staaltype (sporen of referenties) een opsomming van het aantal onderzoeken van overtuigingsstukken en staalnames, het aantal voorafgaandelijke testen, het aantal DNA-extracties en kwantificaties, het aantal genetische onderzoeken, het aantal aanvragen voor het bepalen van een genetisch profiel, het aantal vergelijkingen met een genetisch profiel met sporen en het aantal genetische profielen die naar de nationale DNA-databank zijn gestuurd.

Deze gegevens zullen worden gebruikt bij de opmaak van de begroting, budgetaanpassingen en statistieken (vb. in verslagen van het strafrechtelijk beleid). De federale regering drukt erop dat de gegevens altijd in algemene vorm worden opgedeeld per arrondissement, nooit per labo.

Lagere tarieven
De federale regering komt dus met lagere tarieven voor DNA-onderzoeken in strafzaken. De nieuwe bedragen werden berekend op basis van de reële kosten in vergelijking met de omringende landen. Daar liggen de prijzen een pak lager. En onderzoek heeft aangetoond dat de procedure ook in ons land een stuk goedkoper kan. Niet alleen door meer efficiëntie in de procedure. De kosten kunnen ook gedrukt worden door de vooruitgang in de wetenschap en technologie sinds de prijszetting in de jaren 2000. Dat is eerder al gebleken toen in 2012 de DNA-analyses van veroordeelden werden uitbesteed. De betrokken labo’s hanteerden toen al een prijs die 3 keer lager lag dan het gebruikelijke tarief.

De tarieven worden dus drastisch teruggeschroefd. Al zijn ze nog steeds hoger dan de prijzen in Frankrijk of Duitsland. Bij de berekening werd immers rekening gehouden met de directe en indirecte kosten, de door Europa verplichte accreditatie, de afschrijving van investeringen en een maximalisering van volume-effecten.

6 afdelingen
De tarieven zijn voortaan opgedeeld in 6 afdelingen:


Onderzoek van overtuigingsstukken en staalname
Het tarief voor het beschrijvend onderzoek van overtuigingsstukken bedraagt 30 euro voor het eerste stuk en 10 euro voor elk volgend stuk.

Voorafgaandelijke testen
Voor het onderzoek van het overtuigingsstuk om de aard van het biologische spoor vast te stellen wordt 46 euro aangerekend. De honoraria voor de tests vanaf het tweede en volgende sporen bedraagt 30 euro.

Extractie en kwantificatie van DNA
De extractie en het doseren van DNA kost 49 euro per staal. Voor de extractie van beenderen, tanden en de differentiële extractie van spermacellen en epitheelcellen wordt dat bedrag verhoogd met 71 euro.
Het is niet toegelaten om verder onderzoek uit te voeren wanneer er op basis van de kwaliteit en de hoeveelheid geëxtraheerde DNA geen resultaat kan worden verkregen. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de hoeveelheid gekwantificeerd DNA minder dan 6 pictogram/microliter bedraagt. Het verleden heeft aangewezen dat heel wat labo’s verder onderzoek deden hoewel ze goed weten dat er weinig of geen kans was op resultaat. De regering wil dit vermijden, maar laat wel ruimte. Verder onderzoek kan per uitzondering wel op basis van concrete elementen in het strafdossier. Al is het steeds aan de vorderende overheid om die beslissing te nemen.


Genetisch onderzoek
Voor elk genetisch onderzoek van een staal wordt 194 euro aangerekend. Dat bedrag wordt één keer per overtuigingsstuk aangerekend, behalve wanneer de vordering uitdrukkelijk opdraagt dat meerdere of alle sporen op één stuk moeten worden onderzocht. Bij hoogdringendheid wordt 320 euro aangerekend.


Het tarief voor een Y-chromosoom profiel bedraagt 144 euro. Voor een mitochondriale DNA-analyse is dat 223 euro. Deze bijkomende analyses moeten uitdrukkelijk in de vordering staan. Ook hier geldt de aanrekening per overtuigingsstuk, tenzij uitdrukkelijk wordt gevraagd meerdere of alle sporen te onderzoeken.


Opstellen van een genetisch profiel van een persoon
De prijs voor het opstellen van een genetisch profiel van een persoon bedraagt 60 euro. Dat is opvallend minder dan vroeger toen 430 euro werd aangerekend. De prijsdaling is hier onder meer het gevolg van de geautomatiseerde toestellen bij het NICC en de labo’s die meerdere stalen tegelijk kunnen analyseren.


Naast het opstellen van een genetisch profiel, kunnen ook hier bijkomende onderzoeken (Y-chromosoom profiel, mitochondriale DNA-analyse) worden gevraagd.

Als een van de analyses bij hoogdringendheid wordt gevraagd, worden de bedragen verhoogd met 400%.

De bedragen uit deze categorie mogen niet gecumuleerd worden met de onderzoeken uit de categorie genetisch onderzoek.


Vergelijking van een genetisch profiel van een persoon met sporen
De vergelijking van een genetisch profiel met sporen kan enkel worden uitgevoerd door het NICC of het erkend labo waar het genetisch profiel van de sporen werd vastgesteld. Er mogen maximum 3 onderzoeksuren worden aangerekend.


All-inclusive
Tenzij specifiek anders vermeld, zijn de bedragen dus all-inclusive. Ze dekken de werkzaamheden en kosten van de deskundigen waaronder de analyses, het verslag, de loonkosten van de medewerkers, de secretariaats- en correspondentiekosten.

De omschrijving van de kosten in de ministeriele omzendbrieven bleek te vaag waardoor vaak bijkomende algemene tarieven werden aangerekend, terwijl die al in het forfait zaten.

Vanaf 1 december 2015
Het KB van 27 november 2015 treedt in werking op 1 december. De nieuwe tarieven zijn van toepassing op de onderzoeken die vanaf die dag worden aangevraagd.

De bedragen zullen om de 2 jaar geëvalueerd worden.

Bron: Koninklijk besluit van 27 november 2015 houdende uitvoering van artikel 6 van de programmawet (II) van 27 december 2006 tot bepaling van de tarieven in strafzaken voor het deskundigenonderzoek in genetische analyse in opdracht van een gerechtelijke overheid, BS 30 november 2015.

Gepubliceerd op 02-12-2015

  100