‘België is een ontwikkelingsland op vlak van moordonderzoek’

DRAAIBOEK MOET 100 À 200 MOORDENAARS ONTMASKEREN

Onvoldoende budget, onbekwame artsen, inschattingsfouten van parketmagistraten… Het zijn maar enkele van de redenen waarom het moordonderzoek in België lelijk misloopt. ‘Ieder jaar ontdekken we 200 moorden, maar bijna evenveel moorden blijven onder de radar’, zegt eerste advocaat-generaal bij het hof van beroep in Antwerpen, Yves Liégeois. Als ‘hoofdcoördinator van het expertisenetwerk’ wil hij met een draaiboek voor het moordonderzoek dat dramatische dark number terugdringen. ‘Nu kan je van België een kaart maken en aanduiden waar je het best een moord pleegt. Op vele plaatsen kom je daar makkelijker mee weg.’

Bart Aerts

[Het uitgebreide interview leest u in de nieuwe editie van De Juristenkrant, nr. 293 van 10 september 2014. Lees het volledige artikel op Jura.be]

YvesLiegeois2In Duitsland hebben onderzoekers 13.000 overlijdens opnieuw onderzocht, nadat ze de statistieken in waren gegaan onder de noemer ‘natuurlijk overlijden door ziekte of ouderdom’, ‘zelfdoding’ of ‘ongeval’. Wat bleek na de autopsie? Minstens 11 slachtoffers waren vermoord. Extrapolatie naar de Belgische cijfers leert dat ieder jaar 100 à 200 moorden niet ontdekt worden en in de statistieken begraven worden als natuurlijk overlijden, zelfdoding of ongeval.

De ex-procureur-generaal van Antwerpen heeft een nieuwe missie: dat gruwelijke cijfer aanpakken. Maar eerst fileert hij het moordonderzoek zoals het vandaag in ons land wordt gevoerd.

‘Een eerste pijler is de wetsarts. Een forensisch patholoog, dat is geen gewone geneesheer. Die heeft zijn gewone oplei-ding van zeven jaar, intussen is dat zes jaar geworden, achter de rug, plus vijf jaar specialisatie. Hij heeft dus elf of twaalf jaar gestudeerd voor hij de titel kan dragen en lijken kan onderzoeken in een gerechtelijke context. Dat betekent dat je die mensen, supergespecialiseerd, goed moet betalen. [...] Maar zoals u weet is de toestand in België niet zo evident. We voeren al jaren strijd voor de betaling van gerechtsdes-kundigen en wetsartsen. En ik zal een open deur intrappen door te zeggen dat justitie gedurende jaren tientallen miljoenen aan facturen van deskundigen niet heeft betaald. Vorig jaar, zo heb ik vernomen toen ik nog voorzitter van het College was, was er een gat van 60 à 70 miljoen euro om gerechtskosten te betalen. Jaar na jaar schuift de FOD Justitie onbetaalde facturen door.'

[...]

De tweede pijler van het moordonderzoek is de technische pijler. ‘Naar ieder verdacht overlijden zou een ploeg van het labo van technische en wetenschappelijke politie moeten komen’, zegt Liégeois. ‘Dat zijn de mensen met hun witte handschoenen, witte kledij, alles mooi steriel. Ze zetten een tent op om alles te beveiligen. Op de plaats van een mogelijke moord, van een onduidelijk overlijden, moeten zij alle sporen zoals vingerafdrukken, bloed, DNA en vezels verzamelen, bewaren, verpakken, zodat die kunnen onderzocht worden.’
‘Door structurele jarenlange besparingen zien we daar hetzelfde probleem. Ik verwijs naar een interview van nog geen jaar geleden met professor strafrecht en criminologie Brice De Ruyver, die heeft onderstreept dat de federale gerechtelijke politie virtueel, operationeel failliet is. En ik denk dat hij gelijk heeft.’

[...]

Ook de derde pijler van het moordonderzoek, de tactische pijler kan niet optimaal functioneren. ‘Leden van de moordbri-gade vertellen me hallucinante verhalen. Zij moeten ter plaatse komen, akkoord. Maar hun wagenpark… Er zijn ik-weet-niet-hoeveel wagens defect en er is geen geld om ze te herstellen. Het aantal voertuigen waarmee de politie zich in allerijl moet kunnen verplaatsen naar de plaats waar het lijk ligt, is zeer karig aan het worden.

[...]

Hij gaat nog net niet zo ver om ze aan te duiden op een kaart, maar Liégeois is overtuigd dat een moordenaar op veel plaatsen een grotere kans maakt om vrijuit te gaan. ‘Bepaalde gebieden zijn moordvriendelijker dan andere.’

[...]

Liégeois werkt al enkele weken aan een draaiboek voor het moordonderzoek in België. Samen met moordspeurder Van Saelen en openbaar aanklager Patrick Boyen.
‘Wij moeten absoluut vechten om het dark number terug te dringen’, zegt Liégeois. ‘Met een draaiboek dat vereist dat de drie pijlers ter plaatse komen bij een onduidelijk overlijden zal dat cijfer zeker naar beneden gaan.’
In het draaiboek staan de taken van alle actoren duidelijk beschreven. Artsen, lokale politieagenten en andere hulpverle-ners moeten er op letten dat ze geen sporen vernietigen. Ze moeten ook letten op aanwijzingen van een onduidelijk of ongewoon sterfgeval. ‘Zij moeten ook weten op welke manier ze dat moeten doen’, zegt Liégeois. ‘Ze moeten weten welke perimeters ze moeten instellen. Die staan wel in een kb, maar dat moet goed uitgelegd worden.’

[...]

(De auteur is journalist bij de VRT)

 

Het uitgebreide interview leest u in de nieuwe editie van De Juristenkrant (nr. 293 van 10 september 2014).  U leest het online via Jura.be. Op donderdag 11 september brengt het magazine Koppen om 20.40 uur op één de reportage ‘de Perfecte Moord’ over dit thema. 


 

OOK IN DE JURISTENKRANT NR. 293
Brouwers StevenEen interview met Steven Brouwers over de nieuwe familie- en jeugdrechtbanken.

Om u alvast warm te maken hier een filmpje...



 

Gepubliceerd op 11-09-2014

  328