Wat verandert er op 1 september 2017? Overzicht sociaal-juridische wijzigingen

De sociale wetgeving wordt frequent aangepast. Voor werkgevers wordt het soms moeilijk om het overzicht te behouden. Daarom geven wij u in duidelijke taal een overzicht van de belangrijkste sociaal-juridische wijzigingen van deze maand.

Maaike Hemeleers
Wolters Kluwer

Gepubliceerd op 01-09-2017

istock-518867270

Moederschapshulp voor vrouwelijke zelfstandigen zonder formele aanvraag

Vrouwelijke zelfstandigen die net bevallen zijn, kunnen kosteloos 105 dienstencheques aanvragen om zich bij huishoudelijke taken te laten helpen. De verplichting om een formele aanvraag in te dienen voor deze moederschapshulp wordt afgeschaft. Het sociaal verzekeringsfonds zal voortaan op eigen initiatief contact opnemen met de betrokken zelfstandige.

Deze nieuwe regeling is van toepassing op bevallingen die vanaf 1 september 2017 plaatsvinden.

Vonnis over onderhoudsbijdrage informeert over loonmachtiging

Sommige onderhoudsplichtigen laten na om de onderhoudsbijdrage voor hun kinderen te betalen. Om dat probleem aan te pakken, voert de wetgever nu een informatieplicht in. In elk vonnis dat de onderhoudsbijdrage voor de kinderen vastlegt, wordt voortaan uitdrukkelijk, in begrijpbare taal, gewezen op de mogelijkheid van een loonmachtiging.

Inperking beroepsgeheim in strijd tegen terreur

De personeelsleden van OCMW’s, ziekenfondsen, kinderbijslagkassen, Fedasil en alle andere sociale zekerheidsinstellingen zijn voortaan verplicht om het parket in te lichten wanneer ze ‘uit hoofde van hun beroep’ over informatie beschikken die een ernstige aanwijzing kan zijn van het bestaan van een terroristisch misdrijf. Het beroepsgeheim kan hier niet langer worden ingeroepen.

In het kader van terreuronderzoeken moeten ze bovendien alle noodzakelijke administratieve gegevens over cliënten doorgeven aan de procureur des Konings wanneer die daarom vraagt. Wie dit weigert, riskeert een geldboete tot 10.000 euro.

Aanpassing diverse bedragen

Welvaartsaanpassing pensioenregeling zelfstandigen

Sommige pensioenen in de regeling van de zelfstandigen worden op 1 september 2017 aangepast aan de welvaart, zoals voorzien in het laatste interprofessioneel akkoord (IPA). Het gaat om volgende aanpassingen:

  • De pensioenen van de zelfstandigen die daadwerkelijk en voor de eerste maal ten vroegste op 1 januari 1995 en ten laatste op 1 december 2004 zijn ingegaan, worden verhoogd met 1%. Het gaat om de aanpassing van sommige pensioenen, met uitsluiting van het minimumpensioen en het onvoorwaardelijk pensioen.
  • Een verhoging van het vast bedrag van het overlevingspensioen ingeval van cumulatie met sociale uitkeringen tot op het niveau van de inkomstengarantie voor ouderen (IGO).

Gewaarborgd inkomen voor bejaarden verhoogd met 0,9%

De sociale partners beloofden om de ‘inkomensgarantie voor ouderen’ met 0,9% te verhogen in het kader van de verdeling van de welvaartsenveloppe 2017-2018. De inkomensgarantie voor ouderen of IGO vervangt sinds 2001 het ‘gewaarborgd inkomen voor bejaarden’. Omdat bepaalde personen nog altijd onder die oude wetgeving vallen, moet het bedrag van dat ‘gewaarborgd inkomen voor bejaarden’ eveneens verhoogd worden. De wettelijke basis hiervoor ontbrak echter nog en dat is nu eindelijk in orde gebracht.

Leefloon

De bedragen van het leefloon worden verhoogd met 0,9%, zoals voorzien in de aanwending van de welvaartsenveloppe. Dat gebeurt in uitvoering van het interprofessioneel akkoord.

Berekening pensioen onvolledige loopbaan werknemer

In de pensioenreglementering voor werknemers voegt de wetgever voortaan de jaarlijkse basisbedragen in waarmee de gewaarborgde minimumpensioenen, de rustpensioenen en de overlevingspensioenen kunnen berekend worden. Het gaat hierbij specifiek over werknemers die een onvolledige beroepsloopbaan gepresteerd hebben die gelijk is aan minstens twee derden van een volledige loopbaan.

Inkomensgarantie voor ouderen: verblijfsvoorwaarde

Er wordt een bijkomende toekenningsvoorwaarde ingevoerd voor de begunstigden van de inkomensgarantie voor ouderen (IGO): de verplichting om gedurende minstens 10 jaar, waarvan minstens 5 jaar ononderbroken, een werkelijk verblijf in België te hebben. Die voorwaarde is van toepassing op elke inkomensgarantie die wordt toegekend vanaf 1 september 2017.

Personen aan wie de IGO werd toegekend vóór 1 september 2017, zullen hun recht op inkomensgarantie niet verliezen omwille van de nieuwe toekenningsvoorwaarden.

Personen aan wie de inkomensgarantie werd toegekend vóór 1 september 2017 en die hun recht op inkomensgarantie verliezen - bijvoorbeeld omwille van een verblijf van meer dan 6 maanden in het buitenland - moeten, wanneer zij opnieuw van de inkomensgarantie willen genieten, een nieuwe aanvraag indienen. Uit uiteraard zal die nieuwe aanvraag vanaf 1 september 2017 beoordeeld worden volgens de nieuwe criteria.

Uitbreiding ‘schoolbank op de werkplek’ (duaal leren)

De Vlaamse overheid heeft het tijdelijke project ‘schoolbank op de werkplek’ rond duaal leren uitgebreid, zowel wat het aantal opleidingen betreft, als wat het aantal scholen betreft. Sinds 1 september 2016 organiseren 34 scholen en 5 Syntra-lesplaatsen telkens 1 van 7 duale studierichtingen in het voltijds secundair onderwijs (so), het deeltijds beroepssecundair onderwijs (dbso) of de leertijd.

Vanaf dit schooljaar starten in totaal nog eens 102 scholen en Syntra-lespaatsen op in het proefproject. Er komen 14 studierichtingen bij.

Het nieuwe besluit bevat voor de vaststelling van het pakket uren-leraar in het voltijds gewoon secundair onderwijs bovendien een lijst met opleidingen, ondergebracht in de overeenkomstige disciplines. In de marge noteren we ook diverse wijzigingen in de onderwijsreglementering.

Globaal genomen treedt het besluit van 7 juli 2017 in werking op 1 september 2017. De uitbreidingsbepalingen treden wat vroeger in werking, op 15 juni 2017.

Stelsel leren en werken: aanpassing Vlaams opleidingsaanbod

Het uitvoeringsbesluit bij het decreet leren en werken krijgt een update na uitgebreid overleg met de beroepssectoren en allerlei organen zoals de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen.

De bestaande lijst van opleidingen DBSO (centra voor deeltijds beroepssecundair onderwijs) én leertijd wordt geactualiseerd. Concreet gaat het om een reeks opleidingen in de sectoren tuinbouw en textiel.

  716