SWT anno 2015: een praktische toelichting

Bike De WolfHet Stelsel van Werkloosheid met Bedrijfstoeslag (SWT), het vroegere brugpensioen, wordt door de vele wijzigingen steeds complexer. Hoog tijd voor een praktisch overzicht van de huidige regels, en de te verwachten evoluties. Bike De Wolf, senior juridisch adviseur bij ADMB en verbonden aan de vakgroep sociaal recht van de Universiteit Gent, schreef hierover het boek ‘SWT anno 2015, Stelsel van Werkloosheid met Bedrijfstoeslag’. Dit boek verschijnt in de reeks Tewerkstellen Topics, waarin actuele onderwerpen uit het sociaal recht op een praktische wijze belicht worden. Wij spraken met de auteur.

Meer info over dit boek vindt u op onze webshop.

Het Stelsel van Werkloosheid met Bedrijfstoeslag (SWT) werd de afgelopen jaren herhaaldelijk grondig gewijzigd. Wat zijn volgens u de belangrijkste wijzigingen van de afgelopen jaren?
Het Stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag is het laatste decennium grondig hervormd. Sinds het Generatiepact van de regering Verhofstadt in 2006 volgen de aanpassingen elkaar op. Met als doel het SWT te ontmoedigen, richten de nieuwe maatregelen zich zowel tot de kandidaat-SWT’er als tot de werkgever. De werknemer wordt de toegang tot het SWT bemoeilijkt door steeds strengere leeftijd- en loopbaangrenzen in te voeren. Voor de werkgever is het SWT een pak duurder geworden, onder meer door de hogere socialezekerheidsbijdragen die hij moet betalen.

Eigenlijk zien we verschillende pistes die bewandeld worden. Enerzijds zijn er de initiatieven om werknemers langer aan het werk te houden. Anderzijds wil men iemand die reeds in het SWT zit, aansporen om terug het werk te hervatten. Daarom heeft men er enkele jaren geleden voor gezorgd dat de SWT’er die opnieuw aan het werk gaat bij een andere werkgever, toch zijn recht op de bedrijfstoeslag blijft behouden.

Opmerkelijk was in 2012 de naamswijziging van ‘brugpensioen’ naar ‘stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag’ en van ‘bruggepensioneerde’ naar ‘werkloze met bedrijfstoeslag’. Hiermee beoogt men een bewustmaking, nl. het besef dat het SWT geen variant is van het wettelijk pensioen, maar wel een bijzondere vorm van werkloosheid.
De recente wijzigingen van begin dit jaar zijn er dan weer op gericht om het SWT-statuut zelf minder aantrekkelijk te maken. Nieuw is dat de SWT’er – net zoals een gewone werkloze – nu ook beschikbaar moet zijn voor de arbeidsmarkt.

Wat wil men met deze wijzigingen inzake SWT bereiken?
Het brugpensioen werd in 1974 ingevoerd in de strijd tegen de jeugdwerkloosheid. Men redeneerde dat door oudere werknemers te laten vertrekken, jongeren meer kansen zouden krijgen op de arbeidsmarkt. Niet alleen werd dat effect niet bereikt, de vergrijzing van de bevolking maakt het SWT niet langer betaalbaar.

De gemiddelde leeftijd waarop een werknemer definitief de arbeidsmarkt verlaat, moet omhoog. Het is dus logisch dat het SWT daarbij een rol speelt. De strengere toetredingsvoorwaarden laten zich al voelen. Volgens de cijfers van de RVA is het aantal werklozen met bedrijfstoeslag effectief gedaald. Van de recent aangekondigde beschikbaarheid op de arbeidsmarkt van de SWT’er, mag ook wel wat effect worden verwacht. Door het hevig protest van enkele maanden geleden werd deze maatregel weliswaar al afgezwakt tot de zogenaamde passieve beschikbaarheid en zal de SWT’er niet actief naar werk moeten zoeken. Toch zal het SWT-statuut een pak van zijn aantrekkingskracht verliezen.

Het uiteindelijke doel is evenwel om werknemers langer aan het werk te houden. Daarvoor zijn de hervormingen van het SWT op zich onvoldoende. Diezelfde cijfers van de RVA tonen bv. ook aan dat het aantal oudere werknemers die gebruik maken van de zogenaamde landingsbanen is gestegen. Het is nodig om deze problematiek vanuit een ruimer perspectief te benaderen. Het SWT afbouwen heeft maar zin als het gepaard gaat met een algemeen beleid dat ervoor zorgt dat werknemers ook langer aan het werk kunnen blijven.

Door de vele hervormingen zijn de regels voor SWT erg complex geworden. Is het systeem op deze manier wel houdbaar?
Momenteel is de regelgeving van het SWT inderdaad bijzonder ingewikkeld. Dat is deels te wijten aan het feit dat men de hervormingen niet bruusk heeft willen doorvoeren. De verhoging van de leeftijd- en loopbaandrempels gebeurt in fases, voorzien tot in 2024. Net zoals bij de herziening van het werkloosheidsstatuut, wordt ook nog rekening gehouden met de datum van het ontslag. Wanneer die overgangsmaatregelen uitgewerkt zijn, zal de SWT-regeling wel wat eenvoudiger worden. Tot dan kan een goede handleiding de situatie verduidelijken en overzichtelijker maken.

Meer weten?
Klik hier voor meer informatie over het boek SWT anno 2015, Stelsel van Werkloosheid met Bedrijfstoeslag.


Bike De Wolf
is senior juridisch adviseur bij ADMB Juridische Dienst en is verbonden aan de vakgroep sociaal recht van de Universiteit Gent. Zij heeft verscheidene handboeken geschreven en publiceert regelmatig in juridische tijdschriften. Zij verzorgt geregeld opleidingen en seminaries over uiteenlopende onderwerpen van het Belgisch en Europees arbeidsrecht.

Gepubliceerd op 16-06-2015

Berichttitel

Berichtomschrijving
  101