Sociale verkiezingen 2020 – de spelregels voor de kandidatenlijsten

Uit Oriëntatie nr. 10 van 2019, pagina's 346-368

Van 11 tot en met 24 mei 2020 vinden in heel wat ondernemingen de volgende vierjaarlijkse sociale verkiezingen plaats van de werknemersafgevaardigden in de ondernemingsraad en in het comité voor preventie en bescherming op het werk. De wetgeving inzake sociale verkiezingen onderwerpt de voordracht van de kandidaten aan een reeks strikte regels en termijnen.

Gepubliceerd op 24-01-2020

De global legal hackathon (ook wel #GLH2019) is de grootste legal hackathon ter wereld, zo schrijven ze op hun website. Op een legal hackathon gaan multidisciplinair samengestelde teams de uitdaging aan om gedurende bijvoorbeeld drie dagen een oplossing uit te werken voor een concreet probleem in de juridisch-technologische sfeer. Een team verenigt best een jurist, een informaticus, een designer en iemand met een zakelijke achtergrond. De volgende editie van de wereldwijde legal hackathon verloopt in verschillende stappen. Eerst zijn er lokale legal hackathons. Zo organiseren Wolters Kluwer België en LawRen.io, met de steun van Jubel.be, Knowlex en The Birdhouse, voor België op donderdag 21 februari 2019 een event met keynote speakers uit de legaltechsector. Vrijdag 22 februari vertrekt de Belgische delegatie naar ClinkNoord in Amsterdam, waar Wolters Kluwer dat weekend de eerste lokale ronde voor de Benelux organiseert.

Op elke hackathonlocatie zullen teams - van wie velen voor de eerste keer samenwerken - het hele weekend ideeën uitdenken en technische oplossingen ontwikkelen voor de juridische praktijk, het bedrijfsleven en de levering van juridische diensten. Met een filosofie van ‘open platforms’ staat de global legal hackathon voor iedereen open, zonder kosten voor de deelnemers. De winnaar van de lokale Benelux-ronde wint 5.000 euro prijzengeld en gaat door naar de virtuele halve finale van de #GLH2019 op 15 maart. De winnaars van die halve finales worden bekendgemaakt op 25 maart en mogen door naar de finale om daar op 4 mei 2019 hun idee te pitchen aan een live jury.

In zijn bijdrage die zopas verschenen is in het tijdschrift Oriëntatie, bespreekt Olivier Wouters, advocaat-vennoot bij Claeys & Engels, deze spelregels in detail, met een bijzondere aandacht voor de recente wetswijzigingen evenals voor de rechtspraak betreffende de vorige verkiezingsedities. We legden hem alvast enkele vragen voor.

olivier-wouters

Wie mag kandidaten voordragen?

'Voor alle personeelscategorieën (d.w.z. arbeiders, bedienden, kaderleden en jeugdige werknemers) kunnen de kandidatenlijsten ingediend worden door de representatieve interprofessionele werknemersorganisaties. Het gaat dus om het ABVV, de ACLVB en het ACV. Bij vorige verkiezingsedities leidde dit monopolie tot een uitgebreid betwisting, met meerdere debatten voor de arbeidsrechtbanken, het Hof van Cassatie evenals het Grondwettelijk Hof. Deze vorderingen werden allen afgewezen. Voor de ondernemingsraad kunnen, wanneer er een afzonderlijk kiescollege voor kaderleden is, de kandidatenlijsten voor deze categorie ook worden ingediend door de NCK. Daarnaast kan ook een zogenaamde interne kaderlijst worden ingediend als minstens 10% van de kaderleden van de onderneming deze lijst ondersteunt.'

Hoe worden de kandidatenlijsten ingediend?

'De kandidatenlijsten moeten ten laatste op dag X+35 bij de werkgever ingediend worden. Voor deze verkiezingen valt dag X+35 in de periode van 17 maart tot en met 30 maart 2020. De indiening kan gebeuren door verzending of overhandiging van papieren kandidatenlijsten. De indiening kan ook gebeuren via elektronische wijze via de webapplicatie van de FOD WASO.'

Gelden er specifieke verkiesbaarheidsvoorwaarden?

'Ja, de wet bepaalt een beperkt aantal voorwaarden waaraan de kandidaat moet voldoen. Deze voorwaarden moeten allen voldaan zijn op de datum van de sociale verkiezingen in het bedrijf. In de eerste plaats moet hij een werknemer zijn. Hij mag echter niet behoren tot het leidinggevend personeel, of de rol van preventieadviseur of vertrouwenspersoon hebben. Daarnaast moet de kandidaat op de verkiezingsdag minstens zes maanden anciënniteit hebben. Is dat niet het geval, dan moet gekeken worden of hij in 2019 binnen de technische bedrijfseenheid voor een totale periode van negen maanden tewerkgesteld was. Tot slot moet de kandidaat op de verkiezingsdatum minstens 18 jaar maar jonger dan 65 jaar zijn. Komt de kandidaat op voor de categorie van ‘jeugdige werknemers’, dan moet hij jonger dan 25 jaar zijn. Of deze voorwaarden voldaan zijn leidt bij elke verkiezingsronde tot een waaier aan betwistingen.'

Hoeveel werknemers mogen zich kandidaat stellen?

element5-digital-t9cxbzluvic-unsplash

'Het aantal kandidaten hangt af van het aantal mandaten die ingevuld mogen worden als personeelsafgevaardigde in het preventiecomité en in de ondernemingsraad. Dit aantal mandaten wordt door de wet bepaald volgens het aantal werknemers dat in de technische bedrijfseenheid tewerkgesteld wordt op dag X, zijnde 90 dagen vóór de verkiezingsdag. Dag X valt dit jaar in de periode die loopt van 11 februari tot en met 24 februari 2020.'

'Sinds een arrest van het Hof van Cassatie van 30 maart 2009 is het duidelijk dat ook uitzendkrachten die op dag X tewerkgesteld zijn bij de gebruiker in aanmerking moeten worden genomen voor het berekenen van het aantal mandaten voor de organisatie van de verkiezingen bij deze gebruiker. Dit geldt niet voor een uitzendkracht die een vaste werknemer vervangt waarvan de uitvoering van de arbeidsovereenkomst is geschorst.'

U bespreekt in uw bijdrage ook de zogenaamde 'occulte bescherming'. Waarover gaat dat?

'De kandidaat-personeelsafgevaardigden voor de sociale verkiezingen genieten een bijzondere ontslagbescherming. Deze bescherming geldt ook voor de niet-verkozen kandidaat. De ontslagbescherming komt er in essentie op neer dat de werknemer enkel maar ontslagen kan worden om twee redenen: ofwel wegens een dringende reden (die op voorhand erkend moet worden door de arbeidsgerechten), ofwel wegens een economische of technische reden (die op voorhand erkend moet worden door het paritair comité waaronder de werkgever ressorteert en desgevallend door de arbeidsgerechten).'

'De kandidaten genieten de bijzondere ontslagbescherming vanaf dag X-30. Op dat tijdstip heeft de werkgever nog geen kennis van de kandidatenlijsten aangezien die hem pas op dag X+35 bezorgd moeten worden. Deze periode van 65 dagen noemen we daarom ook de “occulte beschermingsperiode”. Elk ontslag dat plaatsvindt tijdens deze periode is niet zonder juridisch risico aangezien de ontslagen werknemer zich alsnog kandidaat kan stellen bij de verkiezingen. Hij geniet dus met terugwerkende kracht de ontslagbescherming. De occulte beschermingsperiode leidt doorgaans tot een waaier aan betwisting. Dat was niet anders bij de laatste sociale verkiezingen.'

Kunnen kandidatenlijsten betwist worden?

'Ja, de wet voorziet in een strikte kalender die gevolgd moet worden als men een of meerdere kandidaten wenst te betwisten. Die betwisting kan gaan over de vraag of de kandidatuur voldoet aan alle wettelijke verkiesbaarheidsvoorwaarden (zoals bijvoorbeeld de anciënniteit). Daarnaast kan een werkgever een kandidatuur betwisten omdat hij meent dat die is ingegeven voor rechtsmisbruik. Bij de vorige sociale verkiezingseditie van 2016 zijn er heel wat geschillen geweest omtrent de kandidatenlijsten.'

Justitiedebat

Op 10 mei 2019 verzorgt M&M een justitiedebat waar de politieke partijen hun visie komen verdedigen. Het debat begint om 18u, in de Aula van de UGent in de Voldersstraat 9, 9000 Gent.

 

 

Technostress en recht op deconnectie

Bram Tombeur

Alle technologische snufjes zijn bedoeld om ons te helpen ons werk sneller en efficiënter te doen. De evidente voorwaarde daarvoor is natuurlijk dat we ermee kunnen werken. Sommige mensen zijn digital natives, anderen worstelen er meer mee, en bij sommige mensen leidt het echt tot technostress. Arbeidsrechtconsultant Bram Tombeur van EY (foto) schreef daar een boek over. ‘Algemeen genomen bestaat technostress uit vijf componenten, één daarvan is techno-invasie. De werknemer heeft dan het gevoel dat hij continu in verbinding met het werk moet staan, terwijl het voor hem onmogelijk is om zich daar op een gezonde manier aan aan te passen. Technostress kan dan leiden tot werkstress: door zich niet op een gezonde manier aan te passen aan de technologie, heeft de werknemer het gevoel dat hij zijn job niet meer goed kan uitoefenen, en daaruit kan werkstress voortkomen, maar het fenomeen wordt ook gelinkt aan depressiesymptomen, burn-out…’

Is legal tech uw geld waard?

lachende man

Artificial intelligence, de cloud, legal tech, en zelfs legal hackathon: het zijn buzz words en er is heel wat om te doen en over te lezen. Op de Angelsaksische markt zijn al een aantal toepassingen te krijgen - bijvoorbeeld Ross van IBM -, en ook bij ons beginnen de AI-toepassingen ingang te vinden. We denken aan Legal Insights van Wolters Kluwer, Ally & Lee van DeJuristen, PwC die een samenwerkingsakkoord sloot met eBrevia en Knowliah dat in december 2018 nog de Trends legal tech award won. Zijn die pioniersproducten uw geld waard?

 

In zijn masterthesis ging student handelsingenieur Anthony Kadic (foto) de rendabiliteit van een aantal AI-toepassingen na. ‘Je moet niet alleen kijken naar de kost, maar ook naar de kwaliteit. Door het gebruik van AI-toepassingen kan men niet alleen efficiënter werken: het kan er ook voor zorgen dat de kwaliteit van het werk stijgt. Het wordt ook een argument in onderhandelingen: cliënten zullen vragen om met de nieuwste technieken te werken. Is dat dan een investering in de strikte zin van het woord? Als je in de economie spreekt over een investering, heb je een vooropkost, die je moet afschrijven naargelang je het product gebruikt. Dat verschilt nogal voor de AI-toepassingen die ik bekeken heb voor mijn masterproef. Een eerder klein bedrag van 25 euro per maand is economisch gezien zelfs geen investering te noemen, dat is eigenlijk gewoon een werkingskost. Daar zou ik zelfs niet over twijfelen en het gewoon aanschaffen als het mijn werk verbetert.’

‘Als we spreken over grotere bedragen, is het een kwestie van goede analyses maken.’ Uit Kadic’ onderzoek blijkt dat zo’n 16 procent van de werktijd van een advocaat geautomatiseerd zou kunnen worden. ‘Welke specifieke AI-toepassing voor hen interessant is, zal van hun specialisatie afhangen. AI kan een bedreiging vormen voor wie het niet als opportuniteit ziet en er niet vroeg mee bezig is.’ (AK)

  1212