Pensioenzakboekje 2016 : de pensioenregelingen in een handig formaat

Marc Deeren PensioenzakboekjeDe pensioenhervorming blijft brandend actueel: de regering Michel zet in op besparingen en de harmonisering van de pensioenstelsels. De vele wijzigingen elk jaar maken van de pensioenregelgeving een ingewikkeld kluwen.

We spraken met Mark Deeren, co-auteur van het Pensioenzakboekje.

De regering Michel heeft het afgelopen jaar verschillende maatregelen genomen aangaande het ambtenarenpensioen ter harmonisering van de pensioenstelsels, bijvoorbeeld de geleidelijke afschaffing van de pensioenbonus en de diplomabonificatie. Wat hielden deze maatregelen juist in en welke impact heeft deze afschaffing?

Eerst en vooral moet worden opgemerkt dat de pensioenbonus, in tegenstelling tot de diplomabonificatie, eigenlijk niet zo geleidelijk werd afgeschaft, maar eerder vrij plots. Er werd enkel in een uitzondering voorzien voor personen die al rechten opgebouwd hebben voordat er sprake was van de afschaffing van het systeem.

De pensioenbonus hield in dat de persoon die verder bleef werken terwijl hij eigenlijk reeds een jaar voldeed aan de voorwaarden om met vervroegd pensioen te kunnen vertrekken, rechten opbouwde op een pensioenbonus. De opbouw van de pensioenbonus startte dus één jaar na de datum waarop betrokkene aan de voorwaarden voldeed om met vervroegd pensioen te kunnen vertrekken. De pensioenbonus was een forfaitair bedrag toegekend per dag van werkelijke prestaties.

Het systeem van de pensioenbonus werd evenwel afgeschaft met ingang van 1 januari 2015. Deze afschaffing houdt in dat vanaf voormelde datum niemand nog rechten op een pensioenbonus opbouwt, met uitzondering van de personen die ofwel vóór 1 december 2014 reeds aan de voorwaarden voldeden om aanspraak te kunnen maken op het vervroegd rustpensioen vóór de leeftijd van 65 jaar ofwel vóór 1 december 2014 de leeftijd van 65 jaar bereikt hadden en een loopbaan van ten minste 40 aanneembare dienstjaren kunnen aantonen. Met deze overgangsmaatregel heeft men – zoals reeds vermeld - personen willen beschermen die al rechten opgebouwd hebben voordat er sprake was van de afschaffing van het systeem.

De impact van de afschaffing van de pensioenbonus is uiteraard dat er een besparing wordt gerealiseerd. Volgens de regering had de pensioenbonus onvoldoende effect en kan er beter in andere maatregelen worden geïnvesteerd die een positiever effect hebben op het pensioen.

Wat betreft de diplomabonificatie kan men inderdaad wel spreken van een geleidelijke afschaffing. Evenwel moet genuanceerd worden dat het niet gaat om een volledige afschaffing van de diplomabonificatie, maar om een geleidelijke vermindering van de in aanmerkingneming van de studiejaren voor wat betreft de opening van het recht op pensioen. Voor de berekening van het pensioenbedrag zelf worden de studiejaren die nodig waren om het voor de benoeming vereiste diploma te behalen wel nog in aanmerking genomen, vooralsnog zonder dat de ambtenaar hiervoor een persoonlijke bijdrage moet betalen zoals dit wel het geval is in de pensioenregeling van de werknemers en de zelfstandigen.

De maatregel houdt in dat de in aanmerkingneming van de studieduur voor de opening van het recht op pensioen vermindert in functie van de studieduur verbonden aan het diploma. De vermindering bedraagt per kalenderjaar 4, 5 of 6 maanden voor een diploma met een studieduur van respectievelijk 2 jaar of minder, meer dan 2 jaar en minder dan 4 jaar of 4 jaar of meer. De eerste vermindering wordt toegepast op de pensioenen die ingaan vanaf 1 januari 2016. De vermindering wordt vervolgens elke 1ste januari van de volgende jaren verhoogd met 4, 5 of 6 maanden, afhankelijk van de studieduur.

De vermindering van de in aanmerkingneming van de studieduur voor de opening van het recht heeft uiteraard als impact dat ambtenaren die gestudeerd hebben langer aan de slag zullen moeten blijven. Wel werd in een belangrijke overgangsmaatregel voorzien voor diegenen die in de loop van 2016 de leeftijd van 55 jaar of meer bereiken.

De impact is eveneens dat de pensioenstelsels verder worden geharmoniseerd. In de pensioenstelsels van de werknemers en de zelfstandigen werd de studieduur immers nooit in aanmerking genomen voor de opening van het recht op pensioen.

De pensioenleeftijd werd verhoogd en de toegang tot het vervroegd pensioen werd verstrengd. Heeft dit impact op de mensen die binnenkort op vervroegd pensioen wensen te gaan?

De impact van de pensioenhervorming van de regering Michel wordt – zoals dit ook het geval was voor de pensioenhervorming van de vorige regering – getemperd voor mensen die binnenkort op vervroegd pensioen wensen te vertrekken.

Zo kan elke persoon die in 2016 hetzij de leeftijd van 55 of 56 jaar, hetzij de leeftijd van 57 of 58 jaar, hetzij de leeftijd van 59 jaar of meer bereikt in ieder geval op pensioen worden gesteld bij het verstrijken van een periode van respectievelijk hetzij 3 jaar diensten, hetzij 2 jaar diensten, hetzij 1 jaar diensten waarbij deze perioden van 3, 2 of 1 jaar aanvangen op het ogenblik waarop betrokkene de “oude” voorwaarden – dus de voorwaarden van kracht vóór de pensioenhervorming Michel -  vervult om vervroegd op pensioen te kunnen worden gesteld.

De verhoging van de normale pensioenleeftijd van 65 jaar naar 67 heeft geen impact op korte termijn. De normale pensioenleeftijd blijft 65 jaar voor de pensioenen die ingaan tot en met 1 januari 2025. Voor de pensioenen die zullen ingaan tussen 1 februari 2025 en 31 januari 2030 wordt de normale pensioenleeftijd gebracht op 66 jaar. Voor de pensioenen die zullen ingaan vanaf 1 februari 2030 wordt de normale pensioenleeftijd gebracht op 67 jaar.

Het Online pensioendossier: Mypension.be is beschikbaar voor zowel actieve als gepensioneerde werknemers, zelfstandigen en ambtenaren. Welke informatie kunnen ze hier terugvinden?

Mypension.be biedt onder zes verschillende rubrieken volgende informatie en functionaliteiten.

  • Onder de rubriek “Mijn pensioenloopbaan” kan de pensioenloopbaan (dit zijn de periodes die meetellen voor het pensioen) ingekeken worden. Eventuele onvolledigheden kunnen online gesignaleerd worden.
  • De rubriek “Wanneer kan ik met pensioen?” biedt de mogelijkheid om de vroegst mogelijke pensioendatum na te gaan. Voor personen met een gemengde loopbaan wordt zowel de pensioendatum voor alle stelsels samen, als de vroegste datum voor elk stelsel apart weergegeven.
  • In de rubriek “Mijn betalingen” vindt de gepensioneerde werknemer of zelfstandige een overzicht van de bedragen die hij ontving en kan hij zien wanneer de eerstvolgende betaling precies plaatsvindt. Hij kan ook zijn bankrekening meedelen of wijzigen.
  • Onder de rubriek “Mijn pensioen aanvragen” kan een pensioen of de Inkomensgarantie voor Ouderen (IGO) online worden aangevraagd. De pensioeninstellingen wisselen de nodige informatie uit indien de aanvrager onder meer dan één stelsel valt.
  • De rubriek “Mijn dossierstatus” laat toe de stand van zaken van het pensioendossier te bekijken. De pensioenaanvraag en andere gebeurtenissen gelinkt aan het pensioendossier kunnen op de voet gevolgd worden. Ook de ontvangen en verstuurde documenten (brieven, mails, formulieren) kunnen hier geconsulteerd worden. Zelfstandigen en ambtenaren ontvangen bepaalde documenten voorlopig nog op papier.
  • Tot slot laat de rubriek “Mijn gegevens” toe om een GSM- of telefoonnummer en een e-mailadres door te geven. Zo kunnen de pensioeninstellingen de betrokkene sneller contacteren als dat nodig is.

Biografie

Vóór ik in 2008 mijn huidige functie als jurist op de studiedienst van de Pensioendienst voor de overheidssector (PDOS) opnam heb ik zeven jaar als teamchef van een operationele dienst bij de PDOS gewerkt. Deze praktijkervaring komt mij in mijn huidige functie nog steeds van pas.

Een groot deel van mijn tijd besteed ik aan het beantwoorden van complexe vragen m.b.t. de pensioenwetgeving. Deze vragen komen zowel van interne medewerkers van de pensioendiensten, als van de gepensioneerden of andere externe personen of instanties. Meestal gaat het om principekwesties, waarbij er bijvoorbeeld discussie bestaat over de interpretatie van de wetgeving. Binnen de studiedienst stellen we in dat geval een nota op om tot een éénduidige toepassing van de wetgeving te komen. Eveneens volg ik enkele geschillen op die voor de rechtbank behandeld worden. Ik sta ervoor in dat de door de PDOS aangestelde advocaat tijdig over de correcte juridische argumenten beschikt. Tot slot ben ik van nabij betrokken bij de voorbereiding van nieuwe wetgeving.

Pensioenzakboekje 2016Het pensioenzakboekje is een praktische leidraad voor iedereen die te maken heeft met pensioenregelingen.

De editie 2016 bevat alle nieuwe pensioenmaatregelen die tot en met 14 januari 2016 in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd werden, zoals de wijzigingen inzake de pensioenleeftijd, het overlevingspensioen, het vervroegd pensioen en de afschaffing van de pensioenbonus en de diplomabonificaties. Verder werden de recente pensioenbedragen en coëfficiënten opgenomen.

Auteurs: Deeren M., van Gool G., Vandenbussche B., Bruyninckx M.

Meer weten over het Pensioenzakboekje? Alle informatie vind je hier!

Gepubliceerd op 17-02-2016

Berichttitel

Berichtomschrijving
  127