Kan overmatige sneeuwval een geval van overmacht uitmaken?

Stel, je werknemers zijn voor het werk veel op de baan, maar het sneeuwt enorm hard. Hierdoor zijn de wegen volledig onberijdbaar. Moet je deze werknemers nog loon betalen, als je hen tijdelijk niet kan laten werken? Gedurende deze tijd van het jaar worden veel HR-diensten geconfronteerd met deze vraag.

Bron: Chatvraag SocialEye

Gepubliceerd op 13-12-2017

socialeye-vraag-antwoord

Abonnees van SocialEye die niet onmiddellijk zelf het juiste antwoord vinden op hun vraag, kunnen bij hun opzoeking de hulp inroepen van onze medewerkers via de chatfunctie. Voor de lezers van LegalWorld lichten we geregeld één van deze interessante vragen toe.

Principe

Binnen het arbeidsrecht kennen we het principe van de tijdelijke werkloosheid. Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor een periode van tijdelijke werkloosheid. En voor elke vorm is er een specifieke procedure en gelden er specifieke voorwaarden. Sommige vormen zijn enkel mogelijk voor arbeiders, andere zijn zowel mogelijk voor arbeiders als voor bedienden.

Eén van de meest gekende vormen van tijdelijke werkloosheid is de overmacht. Dit kan tot gevolg hebben dat de uitvoering van een arbeidsovereenkomst wordt geschorst. Deze schorsing is echter slechts tijdelijk en heeft geenszins het beëindigen van de arbeidsovereenkomst tot gevolg.

Wanneer is er sprake van overmacht?

Overmacht vloeit voort uit een plotse, onvoorzienbare gebeurtenis, onafhankelijk van de wil van de werkgever en van de werknemer (er kan hen geen fout worden toegerekend), die de uitvoering van de overeenkomst tijdelijk volledig onmogelijk maakt; het is dus niet voldoende dat de uitvoering van de overeenkomst moeilijker of duurder is geworden…

In een dergelijke situatie kan de werkgever de werknemers die hij tijdelijk niet meer kan tewerkstellen, onder bepaalde voorwaarden tijdelijk werkloos stellen. Tijdens die periode van schorsing van de arbeidsovereenkomst kunnen de werknemers in principe werkloosheidsuitkeringen genieten.

Om recht te hebben op deze uitkeringen zal de werkgever de RVA zo snel mogelijk op de hoogte moeten brengen van de situatie, en schriftelijk of via e-mail een aanvraag tot erkenning van de tijdelijke werkloosheid wegens overmacht indienen.

De duur van de werkloosheid wegens overmacht kan variëren van één dag tot verschillende dagen, afhankelijk van de aard van de gebeurtenis en de omvang van de gevolgen voor de uitvoering van de overeenkomst. Dit stelsel van werkloosheid kan aanhouden tot de situatie is genormaliseerd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden van overmacht zijn de volgende:

  • een brand (kortsluiting) die gevolgen heeft voor bepaalde ruimten van een bedrijf of voor de werking van machines;
  • wegen die omwille de weersomstandigheden (bv. sneeuw, ijzel) onberijdbaar zijn voor rondreizende bedienden (bv. handelsvertegenwoordigers, technici, thuisverpleegsters) of voor rijschoolinstructeurs die geen les kunnen geven;
  • onmogelijkheid om te werken voor bedienden en arbeiders wegens het niet leveren van grondstoffen/goederen tengevolge van de weersomstandigheden (winterweer, ministerieel rijverbod of blokkering van de vrachtwagens aan de grenzen);
  • sluiting van het luchtruim (denk aan het vliegverbod dat in 2010 werd ingevoerd wegens de aswolk tengevolge van de vulkaanuitbarsting in IJsland) die leidt tot de onmogelijkheid om enige activiteit uit te oefenen voor ondernemingen die rechtstreeks of onrechtstreeks afhangen van de luchtvervoersactiviteiten (bv. onderhoud van vliegtuigen, bagageafhandeling, catering, "tax free shops" in luchthavens, enz.);

Sneeuw kan dus een vorm van overmacht uitmaken, maar er moet wel aan bepaalde voorwaarden voldaan worden.

  533