Hoe lang mogen vaders thuisblijven na de geboorte van hun kind?

Steeds meer ouders nemen ouderschapsverlof op. Vooral bij de vaders is een opmerkelijke stijging vastgesteld. Op deze manier proberen ze hun beperkte aanwezigheid na de geboorte te compenseren. Want in tegenstelling tot de vrouwen, die recht hebben op 15 weken zwangerschapsverlof, hebben de vaders slechts een beperkt aantal dagen vaderschapsverlof.

Bron: Chatvraag SocialEye

Gepubliceerd op 20-11-2018

socialeye-vraag-antwoord

Abonnees van SocialEye die niet onmiddellijk zelf het juiste antwoord vinden op hun vraag, kunnen bij hun opzoeking de hulp inroepen van onze medewerkers via de chatfunctie. Voor de lezers van LegalWorld lichten we geregeld één van deze interessante vragen toe.

Vaderschaps- of geboorteverlof

Ter gelegenheid van de geboorte van een kind waarvan de afstamming langs zijn zijde vaststaat, heeft de vader (werknemer) recht op 10 dagen vaderschaps- of geboorteverlof. Deze dagen moet hij opnemen binnen de 4 maanden te rekenen vanaf de dag van de bevalling.

De vader heeft recht op deze 10 dagen afwezigheid voor elke bevalling na een zwangerschap van ten minste 180 dagen. Indien deze termijn niet wordt bereikt, gaat men ervan uit dat de bevalling een miskraam was, dit geeft geen recht op kort verzuim.

Hetzelfde recht wordt toegekend aan de meeouders. Dit kan de lesbische partner van de moeder zijn, of een mannelijke partner die het kind (nog) niet heeft erkend. Op het ogenblik van de geboorte moet deze persoon wel aan één van de volgende voorwaarden voldoen:

  • gehuwd zijn met diegene ten aanzien van wie de afstamming vaststaat;
  • wettelijk samenwonen met diegene ten aanzien van wie de afstamming vaststaat (met uitzondering van personen tussen wie bloedverwantschap bestaat);
  • sedert een onafgebroken periode van 3 jaar voorafgaand aan de geboorte op permanente en affectieve wijze samenwonen met diegene ten aanzien van wie de afstamming vaststaat.

Opmerking: Er kan geen geboorteverlof worden toegekend aan mannelijke homoseksuele koppels. Dit verlof is immers verbonden aan de geboorte van het kind van de partner waarmee men is gehuwd of samenwoont. Zij kunnen eventueel wel aanspraak maken op adoptieverlof.

Recht op een vergoeding?

Tijdens het geboorteverlof heeft de vader of meeouder recht op een vergoeding. Gedurende de eerste 3 dagen afwezigheid behoudt de werknemer zijn loon. De 7 andere dagen heeft de werknemer recht op een uitkering in het kader van de verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen.

Omzetting moederschapsrust

In 2 specifieke gevallen bestaat er een mogelijkheid tot omzetting van de moederschapsrust.

Bij overlijden van de moeder mag de vader het deel van de moederschapsrust dat nog niet was opgenomen door zijn partner overnemen.

Wanneer de moeder voor meer dan 7 dagen is opgenomen in het ziekenhuis, en het kind reeds naar huis mag, kan de vader eveneens genieten van een omgezette moederschapsrust. Dit verlof stopt van zodra de moeder is ontslagen uit het ziekenhuis.

Ouderschapsverlof

Voor zij die 10 dagen geboorteverlof te weinig vinden bestaat de mogelijkheid tot opname van ouderschapsverlof. Dit recht is van toepassing op de biologische ouders, op de persoon die het kind heeft erkend, op de adoptieouders, en op de meemoeder waarmee de verwantschap is vastgesteld ten opzichte van het kind van de biologische moeder. Het kan opgenomen worden tot het kind de leeftijd van 12 jaar bereikt. Er moet voldaan zijn aan een anciënniteitsvoorwaarde.

Bij opname van het ouderschapsverlof zal de arbeidsovereenkomst gedurende een periode van 4 maanden geschorst worden. Hierbij bestaan de volgende mogelijkheden:

  • volledige schorsing van de overeenkomst gedurende 4 maanden
  • halftijdse schorsing gedurende 8 maanden
  • vermindering met 1/5 gedurende 20 maanden
  • binnenkort: vermindering met 1/10 gedurende 40 maanden (halve dag per week of tweewekelijks een volledige dag) à zie hierover ook ‘Flexibele opname thematische verloven en 1/10e ouderschapsverlof

Tijdskrediet met motief

De werknemer kan ook tijdskrediet met motief opnemen voor de zorg van een kind tot de leeftijd van 8 jaar (mits instemming van de werkgever in ondernemingen met ten hoogste 10 werknemers). Hiervoor moet voldaan zijn aan anciënniteits- en tewerkstellingsvoorwaarden.

Dit tijdskrediet kan gedurende maximaal 51 maanden opgenomen worden in de vorm van een 1/5e loopbaanvermindering. Als dit in een sectorale of ondernemings-cao voorzien is, kan dit ook opgenomen worden in de vorm van een voltijdse of halftijds loopbaanonderbreking.

Wat met zelfstandigen?

Momenteel hebben zelfstandigen geen recht op vaderschapsverlof. Federaal Minister van Zelfstandigen Denis Ducarme wil hier echter verandering in brengen. Nog voor de zomer van 2019 wil hij een regeling uitgewerkt hebben. De eerste voorstellen zijn reeds opgemaakt.

  357