Feestdagen en vervangingsdagen 2019

Volgens de feestdagenwetgeving moeten de feestdagen die samenvallen met een zondag of een voor de onderneming gewone inactiviteitsdag (veelal een zaterdag) vervangen worden. Als werkgever moet u dit jaarlijks voor het einde van het jaar in orde brengen. En op welke feestdagen hebben deeltijdse werknemers recht?

Gepubliceerd op 26-11-2018

Maaike Hemeleers
Wolters Kluwer
sparkler-677774_1920

Wettelijke feestdagen 2019

De feestdagenwet kent 10 wettelijke feestdagen: Nieuwjaar, Paasmaandag, Feest van de arbeid, O.H. Hemelvaart, Pinkstermaandag, Nationale feestdag, Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart, Allerheiligen, Wapenstilstand en Kerstmis.

Opgelet! In sommige sectoren wordt van deze feestdagen afgeweken. Zij kunnen andere feestdagen vastleggen (waarbij bestaande feestdagen vervangen worden door sectorspecifieke feestdagen) of bijkomende feestdagen vastleggen.

Voor 2019 gaat het concreet om volgende data:

Tabel feestdagen 2019

Feestdag

Datum 2019

Feestdag

Datum 2019

Nieuwjaar

dinsdag 1 januari 2019

Nationale feestdag

zondag 21 juli 2019

Paasmaandag

maandag 22 april 2019

O.L.V. Hemelvaart

donderdag 15 augustus 2019

Feest van de Arbeid

woensdag 1 mei 2019

Allerheiligen

vrijdag 1 november 2019

O.H. Hemelvaart

donderdag 30 mei 2019

Wapenstilstand

maandag 11 november 2019

Pinkstermaandag

maandag 10 juni 2019

Kerstmis

woensdag 25 december 2019

Vervanging van de feestdagen

Principe

Een feestdag die op een gewone inactiviteitsdag (meestal een zaterdag) of een zondag valt, moet vervangen worden door een andere dag waarop in de onderneming «gewoonlijk» wel gewerkt wordt. De vervangingsdag krijgt dan het karakter van een feestdag en zal dus ook zo moeten behandeld worden.

In 2019 zal – in de meeste ondernemingen – één feestdag voor vervanging in aanmerking komen: de Nationale feestdag (zondag).

Te volgen procedure

De feestdagenwet bepaalt niet alleen welke de bevoegde personen en organen zijn om een vervangingsdag vast te stellen maar legt tevens de te respecteren hiërarchie vast.

Het initiatief ligt op sectoraal niveau: de paritaire comités of de paritaire subcomités kunnen de vervangingsdagen vaststellen voor alle of voor een deel van de ondernemingen die onder hun bevoegdheid vallen.

Indien een paritair orgaan deze dagen vaststelt, moet de federale minister van werk vóór 1 oktober van het jaar dat voorafgaat, van deze beslissing in kennis worden gesteld. Bovendien moet de beslissing bekrachtigd worden bij KB.

Wordt de vervanging niet op sectoraal niveau geregeld, dan kan de vervangingsdag door de ondernemingsraad worden vastgesteld, of, bij gebrek aan ondernemingsraad of aan initiatief door de ondernemingsraad, door de syndicale afvaardiging. Bij gebrek aan overeenstemming van de syndicale afvaardiging of wanneer er geen syndicale afvaardiging voor handen is, kan dit akkoord direct met de werknemers worden gesloten.

Wanneer er op geen enkele van de bovenstaande beslissingsniveaus een beslissing wordt genomen, worden de regelingen getroffen bij individueel akkoord tussen de werkgever en de werknemer.

In het uiterste geval, wanneer de vervangingsdag niet is vastgesteld overeenkomstig deze regels, wordt de feestdag vervangen door de eerste gewone activiteitsdag die in de onderneming op die feestdag volgt.

Concreet voor 2019:
maandag 22 juli 2019 - als vervanging voor de Nationale feestdag

Eventueel kan ook overeengekomen worden om de keuze van de vervangingsdag over te laten aan de werknemer net zoals een dag jaarlijkse vakantie (zie ook verder).

Welke vervangingsdag?

Een feestdag die op een gewone inactiviteitsdag of een zondag valt, moet vervangen worden door een andere dag waarop in de onderneming «gewoonlijk» wel gewerkt wordt. De vervangingsdag krijgt dan het karakter van een feestdag en zal ook zo behandeld moeten worden: in principe wordt er niet gewerkt - de werknemer die toch tewerkgesteld wordt heeft recht op inhaalrust cfr. de regels inzake zondagsarbeid.

De keuze van de vervangingsdag is vrij, en kan dus zowel vlak vóór of na het weekend van de eigenlijke feestdag als elders in het jaar bepaald worden (bv. om een “brug” te maken voor andere feestdagen).

Wat met deeltijdse werknemers?

Vast uurrooster

Werkt de deeltijdse werknemer 5 of 6 dagen per week (zoals de voltijdse werknemer in de onderneming), dan volgt hij de gewone regels: de werknemer heeft recht op de feestdagen die samenvallen met zijn gewone werkdagen, en op een vervangingsdag voor een feestdag die samenvalt met een zondag of gewone inactiviteitsdag in de onderneming.

Werkt de deeltijdse werknemer minder dan 5 dagen per week, dan heeft hij alleen recht op de feestdagen (en vervangingsdagen) die samenvallen met de dagen waarop hij gewoonlijk werkt.

Voorbeeld
In een onderneming werken de voltijdse werknemers van maandag tot vrijdag. Een deeltijdse werknemer werkt op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag. In 2019 zal deze werknemer geen recht hebben op de feestdagen van woensdag 1 mei en woensdag 25 december.

Laat de werkgever de werknemers vrij kiezen wanneer ze een vervangingsdag nemen (zie eerder), dan kan een deeltijdse werknemer met vast rooster deze vervangingsdag inplannen op de dag waarop hij het meeste uren zou moeten presteren.

Voorbeeld
Een deeltijdse werknemer werkt maandag en dinsdag 8u, en van woensdag tot vrijdag 4u per dag. De vervangingsdag van zondag 21 juli mag vrij opgenomen worden in de onderneming. De deeltijdse werknemer mag kiezen om deze dag op te nemen op een dag waarop hij 8u zou moeten werken.

Variabel uurrooster

De deeltijdse werknemer met een variabel uurrooster heeft recht op:

  • voor feestdagen die vallen op een dag waarop normaal gewerkt zou worden, is er recht op loon voor het aantal uren dat normaal gewerkt zou worden;
  • voor feestdagen die vallen buiten de arbeidsdagen, is er recht op een vervangingsloon, berekend op basis van het loon van de 4 weken vóór de feestdag. Er is geen recht op een vervangingsdag.

Na te leven formaliteiten

De data van de feestdagen die bij koninklijk besluit worden bepaald moeten in het arbeidsreglement worden vermeld.

Daarnaast moet de werkgever vóór 15 december van elk jaar in de lokalen van de onderneming een ondertekend en gedagtekend bericht aanplakken met vermelding van:

  • de overeenkomstig de hierboven uiteengezette principes bepaalde vervangingsdagen van de feestdagen;
  • de toepassingsregelen van inhaalrust voor werknemers die tewerkgesteld worden op feestdagen.

Een kopie van dit bericht wordt aan het arbeidsreglement gehecht.

  370