De rechtsgevolgen voor werkgever en werknemer in geval van arbeidsongeschiktheid

Stijn DemeestereKarel De SchoenmaekerKarel De Schoenmaeker en Stijn Demeestere, respectievelijk advocaat en vennoot van het Employment, Pensions & Benefits-departement van advocatenkantoor Laga, hebben een boek gepubliceerd omtrent de rechtsgevolgen voor werkgever en werknemer in geval van arbeidsongeschiktheid.

HrWorld had een interview met beide auteurs.

Waarom een boek over arbeidsongeschiktheid?

Stijn Demeestere: We krijgen in onze praktijk alsmaar meer vragen over de rechten en plichten van werkgevers wanneer werknemers afwezig blijven van het werk door ziekte:

  • Kunnen ze een controlearts sturen? Heeft dit überhaupt zin?
  • Mag een werknemer tijdens ziekte zomaar andere activiteiten verrichten of zelfs naar het buitenland gaan?
  • Kan een werknemer vragen om deeltijds het werk te hervatten?
  • Heeft men het recht te weten wat de precieze oorzaak is van de afwezigheid?
  • Wat te doen met een werknemer die al jaren afwezig is en van wie niemand verwacht dat hij nog zal terugkeren? Beëindigen of het zo laten? Is een “zachte” landing mogelijk?
  • Kan een werknemer tijdens ziekte ontslagen worden? Of is dit verboden of onredelijk?
  • Hoe lang moet men gewaarborgd loon doorbetalen?

De toename van vragen valt deels te verklaren door onzekerheid over elkaars rechten en plichten. Het heeft vooral te maken met het feit dat de problematiek gewoon alsmaar groter wordt. Dit blijkt uit cijfers: in 2016 waren er bijna 400.000 mensen in de invaliditeit, wat meer dan een verdubbeling is ten opzichte van 10 jaar geleden. Er gaat nu zelfs voor het eerst meer geld naar arbeidsongeschikten (7.876 miljoen euro) dan naar werklozen (7.212 miljoen euro). Dat een werkgever meer en meer met arbeidsongeschikte werknemers in aanraking komt, staat dan ook buiten kijf.

Welke onderwerpen worden behandeld in het boek?

Karel De Schoenmaeker: We hebben getracht om de rechten en plichten van de partijen bij de arbeidsovereenkomst in kaart te brengen van bij de aanvang van de arbeidsongeschiktheid tot de terugkeer naar het werk. Wat moet een werknemer doen wanneer hij arbeidsongeschikt wordt, wat moet de werkgever doen, wat zijn de gevolgen van deze arbeidsongeschiktheid op de arbeidsovereenkomst, hoe kan de werknemer worden gere-integreerd in de onderneming, wat als de werkgever de arbeidsovereenkomst wil beëindigen, en wat als de werknemer terugkomt na een periode arbeidsongeschiktheid.

Het boek belicht ook reeds de nieuwe procedure van re-integratie, die eind 2016 werd ingevoerd door de wetgever, en staat ook stil bij recente rechtspraak over ontslag tijdens ziekte.

Hoe staat u tegenover deze nieuwe re-integratieprocedure voor arbeidsongeschikte werknemers?

Karel De Schoenmaeker: Vakbonden vrezen dat deze nieuwe re-integratiemogelijkheid vooral de deur openzet voor werkgevers om zieke werknemers op grond van medische overmacht te ontslaan. Dit lijkt ons gezien de vereiste tussenkomst van de arbeidsgeneesheer die moet oordelen over de definitieve arbeidsongeschiktheid van de werknemer in elk geval overdreven.

Het valt nog af te wachten op welke wijze deze procedure effectief zal geactiveerd worden.

In principe zijn er drie partijen die dit kunnen: de werknemer (of zijn behandelende arts), de adviserend geneesheer van het ziekenfonds en de werkgever.

De werknemer zelf zal de re-integratieprocedure enkel opstarten wanneer hij zelf het werk wil hervatten. Zeker werknemers die reeds lange tijd in de invaliditeit zitten, zullen niet meteen geneigd zijn actie te ondernemen.

De werkgever op zijn beurt heeft na verloop van één maand, tijdens dewelke hij gewaarborgd loon moet betalen, geen (financiële) verplichtingen meer ten aanzien van de werknemer. Er is dan ook geen echte incentive voor de werkgever om het re-integratietraject op te starten – tenzij wanneer hij dit engagement aangaat in het kader van zijn welzijnsbeleid, of het absenteïsmecijfer naar beneden wil krijgen.

Tot slot is er de adviserend geneesheer van het ziekenfonds. Aangezien de steeds stijgende uitkeringen ten laste van het ziekenfonds vallen, zal deze wellicht het meest geneigd zijn de procedure op te starten.

Stijn Demeestere: Als de procedure al wordt opgestart, is het echter nog maar de vraag of de werkgever effectief aangepast of ander werk zal kunnen aanbieden aan de arbeidsongeschikte werknemer. Zeker in kleinere organisaties is dit geen evidentie. De eventuele geldboete die men wil invoeren, mag dus niet zomaar iedere werkgever penaliseren bij wie een re-integratietraject uiteindelijk niet uitmondt in aangepast of ander werk.

SPS17001Het boek ‘Arbeidsongeschiktheid - Rechtsgevolgen voor werkgever en werknemer’ van Stijn Demeestere en Karel De Schoenmaeker is verschenen in de boekenreeks Sociale praktijkstudies.

> Bestel nu via de webshop: Arbeidsongeschiktheid - Rechtsgevolgen voor werkgever en werknemer 

learningMeer weten over dit onderwerp?

Volg dan de opleiding Omgaan met arbeidsongeschiktheid in de onderneming.

De auteurs van het boek, Stijn Demeestere en Karel De Schoenmaeker van Laga, vertellen u alles over de re-integratie van langdurig zieken, en zorgen ervoor dat u het volledige traject van arbeidsongeschiktheid kan vertalen naar uw praktijk.

Gepubliceerd op 18-05-2017

Berichttitel

Berichtomschrijving
  800