Loonbeslag en -overdracht: binnen welke grenzen?

Het uitvoerend beslag is een procedure die aan een schuldeiser met een uitvoerbare titel de mogelijkheid geeft om de werkgever (of elke andere persoon) over te doen gaan tot beslag op het loon van de schuldenaar. De overdracht is een overeenkomst waarmee een persoon het overdraagbare gedeelte van zijn loon in eigendom overdraagt aan een andere persoon.

 

Gepubliceerd op 04-11-2019

loon

Het gaat doorgaans om loon, maar het beslag en de overdracht kunnen ook worden toegepast op bepaalde sociale uitkeringen. Let wel, het gaat om een gedeelte van het nettoloon van de werknemer. Want de wet voorziet in loonschijven waarbinnen men het bedrag bepaalt dat vatbaar is voor beslag of overdracht. Die schijven verschillen naargelang het gaat om beroepsinkomsten of vervangingsinkomsten. En dat gedeelte vermindert wanneer de persoon kinderen ten laste heeft.

Toepassingsgebied

Een beperking tegen overdreven inbeslagneming en overdracht van het Gerechtelijk Wetboek, geldt in arbeidsrechtelijke aangelegenheden voor alle bedragen ter uitvoering van een arbeidsovereenkomst, een leerovereenkomst, een statuut, een abonnement, alsmede die welke worden uitgekeerd aan personen die tegen loon onder het gezag van een ander persoon arbeid verrichten buiten een arbeidsovereenkomst en het vakantiegeld betaald krachtens de wetgeving op de jaarlijkse vakantie (art. 1409 § 1 eerste lid Ger.W.).

Ook voor ‘inkomsten uit andere activiteiten’ dan deze bedoeld in artikel 1409 § 1 van het Gerechtelijk Wetboek geldt een beperking tegen overdreven inbeslagneming en overdracht (art. 1409 § 1bis Ger.W.). Uit de parlementaire voorbereiding blijkt dat met ‘inkomsten uit andere activiteiten’ in feite vervangingsinkomsten bedoeld worden.

Het betreft bepaalde sociale uitkeringen opgesomd in artikel 1410 § 1 van het Gerechtelijk Wetboek (pensioenen, werkloosheidsuitkeringen … Een aantal andere sociale uitkeringen zijn helemaal niet voor beslag of overdracht vatbaar (art. 1410 § 2 Ger.W.; gezinsbijslagen, tegemoetkomingen aan gehandicapten … ). Ook maaltijdcheques zijn helemaal niet voor beslag of overdracht vatbaar op voorwaarde dat zij voldoen aan de voorwaarden die gelden opdat zij zouden zijn vrijgesteld van socialezekerheidsbijdragen (art. 1409 § 1ter Ger.W.).

Grenzen voor de bedragen uitgekeerd ter uitvoering van een arbeidsovereenkomst, een leerovereenkomst, een statuut enz.

Nettoloon per kalendermaand

(bedrag per 1 januari 2019)

Voor beslag of overdracht vatbaar gedeelte

– 1.128 EUR

1.128,01 – 1.212 EUR

1/5 (20 %)

16,80 EUR

1.212,01 – 1.337 EUR

30 %

37,50 EUR

1.337,01 – 1.462 EUR

40 %

50 EUR

+ 1.462 EUR

5/5

 

 

Totaal op 1.462 EUR

104,30 EUR

* Het voor beslag of overdracht vatbare bedrag wordt, binnen de grenzen ervan, verminderd met 70 euro (bedrag per 1 januari 2019) per kind ten laste.

Grenzen voor de sociale uitkeringen

Sociale uitkeringen per kalendermaand

(bedrag per 1 januari 2019)

Voor beslag of overdracht vatbaar gedeelte

– 1.128 EUR

1.128,01 – 1.212 EUR

1/5 (20 %)

16,80 EUR

1.212,01 – 1.462 EUR

2/5 (40 %)

100 EUR

+ 1.462 EUR

5/5

 

 

Totaal op 1.462 EUR

116,80 EUR

* Het voor beslag of overdracht vatbare bedrag wordt, binnen de grenzen ervan, verminderd met 70 euro (bedrag per 1 januari 2019) per kind ten laste.

Voor de bepaling van het voor beslag of overdracht vatbare gedeelte komen genoemde bedragen eerst in aanmerking na aftrek van de afhoudingen krachtens de wettelijke bepalingen inzake belastingen en maatschappelijke zekerheid, en krachtens particuliere en collectieve overeenkomsten betreffende de aanvullende voordelen van maatschappelijke zekerheid.

Alle bedragen van de in aanmerking genomen maand die loon zijn, moeten worden samengevoegd om het beslagbaar gedeelte te bepalen (Cass. 11 maart 1991, JTT 1991, 316). Maar voor de bepaling van het beslagbaar gedeelte van het vertrekvakantiegeld mag dat niet worden samengevoegd met enig ander loonelement.

Komen iemand tegelijk bedragen uit een arbeidsovereenkomst, leerovereenkomst, een statuut enz. én sociale uitkeringen toe, dan worden die bedragen samengevoegd tot bepaling van het voor beslag vatbare gedeelte. Voor het samengevoegde bedrag wordt het voor beslag of overdracht vatbare gedeelte berekend alsof het allemaal inkomsten uit een arbeidsovereenkomst, een leerovereenkomst e.d. waren (eerste tabel) (art. 1411 Ger.W.). Maaltijdcheques vallen niet onder deze samenvoeging (art. 1409 § 1ter tweede lid Ger.W.). Voor de toepassing van regels inzake de beperking van beslag en overdracht op de opzeggingsvergoeding, moet rekening worden gehouden met de voor elke kalendermaand verschuldigde bedragen (Cass. 3 mei 1982, RW 1983-84, 183).

Vermindering van het voor beslag of overdracht vatbare bedrag wegens kinderlast

Wanneer de personen die onder het toepassingsgebied vallen van de beperkingen inzake beslag op of overdracht van loon, één of meer kinderen ten laste hebben, wordt het voor beslag of overdracht vatbare bedrag, binnen de grenzen ervan, verminderd met 70 euro per kind ten laste (bedrag voor 2019).

Uitzonderingen

De beperkingen zijn niet van toepassing (art. 1412 Ger.W.):

  • wanneer de overdracht of het beslag worden verricht wegens de onderhoudsverplichtingen ( onderhoudsverplichtingen die rusten op de (schoon)kinderen, dringende en voorlopige maatregelen in geval van plichtsverzuim van één van de echtgenoten …);
  • wanneer het loon ingevolge een ontvangstmachtiging moet worden uitgekeerd aan de echtgenoot van de werknemer of aan een andere uitkeringsgerechtigde, met toepassing van de artikelen 203ter, 221, 301bis van het Burgerlijk Wetboek of van artikel 1280 vijfde lid van het Gerechtelijk Wetboek.

Wanneer de bedragen die aan de werknemer verschuldigd zijn, hem geheel of gedeeltelijk niet worden uitgekeerd omwille van een overdracht of beslag wegens onderhoudsverplichtingen of wegens een ontvangstmachtiging tussen echtgenoten, zijn die bedragen slechts vatbaar voor overdracht of beslag om een andere reden, tot beloop van het bedrag dat overblijft na toepassing van de begrenzing op het saldo.

Sociaal Compendium Arbeidsrecht 2019-2020

Over de auteurs

willy-van-eeckhoutte-2019-small

Willy van Eeckhoutte is actief aan de Gentse balie en is sinds 1991 advocaat-vennoot. Hij is buitengewoon hoogleraar em. aan de Universiteit Gent, waar hij de vakken arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht doceerde in respectievelijk de bachelors- en de masteropleiding. In 1999 werd hij benoemd tot advocaat bij het Hof van Cassatie.

ann-taghon-2019-small

Ann Taghon was na haar studies zes jaar lang assistent aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Gent alvorens zich voltijds aan de advocatuur te wijden. Ze is actief aan de Gentse balie sedert 1985 en maakt deel uit van de maatschap 'Van Eeckhoutte, Taquet & Clesse' sinds 1991.

ester-van-oostveldt

Ester Van Oostveldt  is actief aan de Gentse balie sinds 1999 en advocaat-vennoot sinds 2003. Zij maakt deel uit van de maatschap 'Van Eeckhoutte, Taquet & Clesse'. Ester is sinds 1 september 2019 voltijds actief in de advocatuur. In het verleden was ze gedurende meer dan 10 jaar als gastdocent verbonden aan de hogeschool Vives te Kortrijk en was ze, gedurende 4 jaar, assistent bij de Vakgroep Sociaal Recht van de Universiteit Gent.

  339