Arbeidsrecht en lengte - een verband?

Wie gaat nadenken over het verband dat lengte zou kunnen hebben met arbeidsrecht, zou de volgende twee zaken kunnen naar boven brengen: de lengte van de opzeggingstermijn en de lengte als parameter voor het bepalen van de hoogte van het loon.

Gepubliceerd op 20-10-2017

willy-van-eeckhoutte-1
Willy van Eeckhoutte
Van Eeckhoutte, Taquet & Clesse
istock-853989078

Lengte en loon

Bij het bepalen van het loon kan inderdaad gebruik worden gemaakt van lengte. De wet erkent dat overigens wanneer hij bepaalt dat “wanneer bij het meten van de arbeid van de werknemers voor de bepaling van hun loon gebruik wordt gemaakt van lengte-, vlakte-, inhouds- of volume-eenheden”, het verboden is ander eenheden te gebruiken dan die welke zijn vastgesteld “door of krachtens de wet betreffende de meeteenheden, de meetstandaarden en de meetwerktuigen”. De meetwerktuigen moeten bovendien geijkt en gemerkt zijn (art. 19 Loonbeschermingswet).

De reden waarom men lengte kan gebruiken om de hoogte van het loon te bepalen, is dat de wijze waarop het overeengekomen loon wordt gevormd, in beginsel enkel afhangt van de wil van beide partijen bij een arbeidsovereenkomst, de werkgever en de werknemer.

De voornoemde wetsbepaling denkt natuurlijk aan werkzaamheden waarbij de lengte van de afgewerkte producten wordt gehanteerd voor de bepaling van het loon: zoveel euro(cent) per centimeter, decimeter, meter of kilometer. Het gaat dan om resultaatsgebonden loon.

Zou men ook de hoogte van het loon kunnen laten afhangen van de lengte van de werknemer?

Het gebeurt in ieder geval onbewust: volgens bepaalde studies blijkt dat mannen 1,5 procent meer loon verdienen wanneer zij meer dan vijf centimeter groter zijn dan de gemiddelde persoon (overigens verdienen volgens een van die studies besnorde Amerikaanse mannen ook 4,3 procent meer dan mannen zonder snor en maar liefst 8,2 procent meer dan hun mannelijke collega's met baard!). Volgens een andere studie heeft de lengte van vrouwen geen weerslag op de hoogte van hun loon.

Als dat laatste juist zou zijn, is er alvast geen sprake van discriminatie op basis van de lengte onder vrouwen: of je nu een grote of een kleine vrouw bent, voor je loon speelt dat geen rol.

Lengte en aanwervingscriteria

Maar als de lengte wél een rol speelt, bv. voor een eventuele aanwerving, kan sprake zijn van schending van de regels die de gelijke behandeling van man en vrouw waarborgen, meer bepaald wanneer (1) het hanteren van een lengtenorm een veel groter aantal vrouwen dan mannen benadeelt en (2) dat hanteren niet geschikt en evenmin noodzakelijk is om het ermee nagestreefde doel te bereiken, (3) en het nagestreefde doel niet legitiem is.

Dat is wat het Hof van Justitie zegt in een recent arrest (HvJ 18 oktober 2017, nr. C-409/16 (Esoterikon / Kalliri)). En dat is ook wat uit de Genderwet volgt (art. 6, § 2, 1° en 15 wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen – zie SocialEye (Rechtvaardiging van indirect onderscheid)).

Het arrest van het Hof van Justitie heeft betrekking op de toelating van kandidaten tot een vergelijkend examen voor toegang tot de politieschool in Griekenland. Maar de “leer” van het arrest kan ook in andere situaties worden toegepast: brandweerlieden, postbodes (de lengte van de benen mag geen veiligheidsrisico opleveren bij het besturen van de fietsen en brommers waarvan Bpost gebruik maakt), onthaalpersoneel, stewardessen of hostessen. In de eerste twee gevallen is er wellicht een legitiem motief. Maar ook in de laatste gevallen?

Bron: SoCompact nr. 42 - 2017 - 13 t.e.m. 19 oktober

Over de auteur

willy-van-eeckhoutte

Willy van Eeckhoutte is buitengewoon hoogleraar aan de Universiteit Gent, waar hij sinds 1986 aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid doceert, waaronder de vakken arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht in respectievelijk de bachelors- en de masteropleiding.

In 1975 werd hij advocaat aan de balie te Gent. In 1999 werd hij benoemd tot advocaat bij het Hof van Cassatie, zodat hij sindsdien deel uitmaakt van de balie bij het hoogste Belgische rechtscollege, die twintig advocaten telt over het gehele land.

Willy van Eeckhoutte doceerde ook aan de Gent-Leuven Management School en aan de KU Leuven (Leergang Pensioenrecht).

Willy van Eeckhoutte is auteur van verschillende tijdschriftartikelen en boeken over sociaal recht, waaronder het jaarlijks vijfdelige Sociaal Compendium Arbeidsrecht en Socialezekerheidsrecht, uitgegeven door Wolters Kluwer. Hij werkt ook mee aan het actualiseren van SocialEye, een online databank voor specialisten in het sociaal recht en HR-professionals.

  641