Verdoken sanctie in Lokaal Kiesdecreet?

KEUNEN StefStef Keunen bestudeerde voor het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW - afl. 351 van 30 november 2016) de sanctieproblematiek na de lokale verkiezingen van 14 oktober 2012. Hierna vindt u een samenvatting van deze bijdrage.

Bij de niet-naleving van de politieke spelregels worden de politieke kandidaten gestraft door de Raad voor Verkiezingsbetwistingen. Het was evenwel verrassend dat de sanctie niet enkel gevolgen had voor het mandaat van gemeenteraadslid, maar eveneens voor het mandaat van burgemeester of schepenen. Wat volgt is een juridische analyse van de sanctieproblematiek.


Politieke spelregels

Het Lokaal en Provinciaal Kiesdecreet voorziet in spelregels waaraan lokale kandidaten zich moeten houden tijdens de strijd om de stem van de burger. Om de naleving van deze spelregels te verzekeren, is de Raad voor Verkiezingsbetwistingen opgericht. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 waren er in Vlaanderen nog vijf provinciale Raden voor Verkiezingsbetwistingen, momenteel is er één eengemaakte Raad voor Verkiezingsbetwistingen. Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 zijn in totaal 78 bezwaren ingediend bij de verschillende provinciale Raden voor Verkiezingsbetwistingen. Van deze 78 bezwaren hebben er zes aanleiding gegeven tot de in de bijdrage geschetste sanctieproblematiek. Zes kandidaten werden, omwille van bijvoorbeeld te grote verkiezingsborden, geschorst in de uitoefening van hun mandaat als gekozen gemeenteraadslid. De schorsing is namelijk de voorgeschreven sanctie in artikel 205 van het Lokaal en Provinciaal Kiesdecreet bij overschrijding van de politieke spelregels.

Verdoken sanctieproblematiek

De mogelijkheid tot schorsing van een verkozen kandidaat bestaat nog niet zo lang. Vroeger bestond enkel de sanctie van een volledige vervallenverklaring van het mandaat als gemeenteraadslid, maar in veel gevallen stond deze niet in verhouding met de schending van de politieke spelregels. Vandaar heeft de decreetgever de mogelijkheid tot schorsing van het mandaat als gemeenteraadslid ingevoerd. In de praktijk werd echter een (onbedoeld?) neveneffect gecreëerd. Deze kandidaten werden niet enkel geschorst in de uitoefening van hun mandaat als gemeenteraadslid, maar ook in de uitoefening van hun mandaat als schepen of burgemeester. Om deze visie te argumenteren werd door de Vlaamse Regering verwezen naar de monistische lezing van het Gemeentedecreet. Er is evenwel geen decretale bepaling in het Lokaal en Provinciaal Kiesdecreet, noch in het Gemeentedecreet die bij de niet-naleving van de politieke spelregels een automatische koppeling maakt tussen de schorsing als gemeenteraadslid en de schorsing als schepen of burgemeester.

Momenteel is er een situatie van onduidelijk en rechtsonzekerheid. Twee jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen van 2018 is decretale duidelijkheid noodzakelijk. Indien de Vlaamse Regering de monistische logica in de toekomst verder wil toepassen, dringt een decreetwijziging zich op. Indien niet moet duidelijk worden gecommuniceerd dat de schorsing als gemeenteraadslid door de Raad voor Verkiezingsbetwistingen geen implicaties heeft voor het uitvoerend mandaat van schepen of burgemeester. De politiek activiteit voor de verkiezingen van 14 oktober 2018 groeit al bij de politieke partijen, volgt de decreetgever met een decretaal optreden?



De auteur is assistent bestuursrecht (Centrum voor overheid en recht – Universiteit Hasselt)

Bron: Stef KEUNEN, “Lokaal Kiesdecreet. Verdoken sanctie?” NjW 2016, afl. 351, 798-810.

De volledige tekst vindt u in het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW). Klik hier voor meer informatie over het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW), alsook voor de abonnementsvoorwaarden.

NjW kan ook gelezen worden op smartphone en tablet. Wie al een abonnement heeft op de papieren versie geniet van een voordeeltarief. Klik hier voor meer informatie over NjW mobiel.

>>> Als u nu een jaarabonnement neemt op NjW ontvangt u gratis het volledige artikel van Henri Vandebergh in pdf-formaat. Zend hiervoor een e-mail met vermelding van alle vereiste contactgegevens voor de levering en facturatie van uw abonnement naar: njw@wolterskluwer.be.

De website van NjW: www.e-njw.be

Op Jura vindt u meer rechtsleer over het Lokaal Kiesdecreet.


Gepubliceerd op 30-11-2016

  349