De kost van de Belgische monarchie

Matthijs HermanVoor de eerste keer in de geschiedenis heeft de Belgische overheid een wettelijke basis gemaakt voor de dotaties. Herman Matthijs schreef voor het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW), afl. 302 van 14 mei 2014, een bijdrage over het nieuwe stelsel betreffende de financiering van de civiele lijst en de dotaties in het koninkrijk Belgie. Hierna vindt u een samenvatting van deze bijdrage.

Lees het volledige artikel op Jura.

Doel
Het artikel gaat in op een drietal vragen inzake het nieuwe Belgische systeem, namelijk:

  • Wat verandert er in vergelijking met het verleden?
  • Wat is de budgettaire kostprijs voor de overheid?
  • In welke mate sluit dit stelsel aan bij de gangbare systemen in het buitenland?


Belgie had tot en met 2013 een systeem dat eerder gestoeld was op politieke gewoonten dan op een wetgeving met betrekking tot de dotaties. Al langer is er kritiek geuit op de weinig transparante werking van het oude systeem. Daarom is er al jaren een levendige discussie in de politiek om het Belgisch systeem van civiele lijst en dotaties te moderniseren à la Nederland en de Scandinavische koninkrijken. In de zomer van 2013 deed er zich een onverwachte gebeurtenis voor.

Nieuwigheden
Naar aanleiding van de troonwissel in juli 2013 heeft de regering voorgesteld om het stelsel van de dotaties te veranderen. De methode aangaande de civiele lijst voor de koning blijft behouden mits enige wijzigingen. Daarentegen worden er wel grondige veranderingen doorgevoerd voor de vijf dotatiegerechtigde leden van de koninklijke familie vanaf 2014. De nieuwigheden hebben betrekking op:

  • de te betalen belastingen,
  • de deontologie,
  • het aantal ter beschikking gestelde ambtenaren,
  • de controle, en
  • het jaarrapport.


Zo moeten deze leden van de koninklijke familie zich houden aan een aantal gedragsregels en heeft de regering, bij een desbetreffende overtreding, de mogelijkheid om deze dotaties in te trekken.

Kost
De auteur berekent ook de echte kostprijs van de Belgische monarchie. Dit is mogelijk geworden door de grotere budgettaire transparantie in het nieuwe stelsel. Deze bijdrage behandelt ook de kost van elk lid in de koninklijke familie. Ook gaat de auteur in op de kost voor de federale overheidsdiensten ten aanzien van de monarchie. Bovendien vergelijkt hij de kost voor de Belgische monarchie met enkele andere Europese monarchieen.

Conclusie
Het nieuwe stelsel is naar Belgische normen een echte revolutie. Inderdaad het is de eerste keer in de geschiedenis dat de overheid een wettelijke basis heeft gemaakt voor de dotaties. De toekomst zal uitwijzen in welke mate de politieke wereld de uitvoering van dit nieuwe stelsel gaat beoordelen.


De auteur is hoogleraar openbare financiën (UGent-VUB) en lid van de Hoge Raad van Financiën.

De volledige tekst vindt u in het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW). Klik hier voor meer informatie over het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW), alsook voor de abonnementsvoorwaarden.

NjW kan ook gelezen worden op smartphone en tablet. Wie al een abonnement heeft op de papieren versie geniet van een voordeeltarief. Klik hier voor meer informatie over NjW mobiel. 

>>> Als u nu een jaarabonnement neemt op NjW ontvangt u gratis het volledige artikel van Herman Matthijs in pdf-formaat. Zend hiervoor een e-mail met vermelding van alle vereiste contactgegevens voor de levering en facturatie van uw abonnement naar: njw@wolterskluwer.be.

De website van NjW: www.e-njw.be 

U kunt de tekst van Herman Matthijs ook integraal lezen via Jura.
Op Jura vindt u meer rechtsleer over koninklijke dotaties.



Gepubliceerd op 14-05-2014

  131