Onrechtmatige bedingen

In de Reeks 'Artikel & Commentaar' verscheen een boek van Reinhard Steennot over onrechtmatige bedingen.

Gepubliceerd op 09-04-2020

De regelen inzake onrechtmatige bedingen liggen vervat in Boek VI van het Wetboek Economisch Recht. In dit boek analyseert de auteur deze bepalingen, alsook enkele cruciale begrippen als onderneming en consument.

In B2C-verhoudingen gaat het vandaag vooreerst om een uitgebreide zwarte lijst van bedingen die onder alle omstandigheden onrechtmatig zijn. Worden bijvoorbeeld geviseerd: niet wederkerige en kennelijk bovenmatige schadebedingen, exoneratiebedingen die de aansprakelijkheid van de onderneming uitsluiten, alsook bepaalde wijzigingsbedingen en bevoegdheidsbedingen. Daarnaast is er een algemene toetsingsnorm die bedingen verbiedt die ten nadele van de consument een kennelijk onevenwicht creëren tussen rechten en plichten van de partijen. Bij de toepassing van de algemene toetsingsnorm, alsook van de nietigheidssanctie, dient men steeds rekening te houden met de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie, die onder meer impliceert dat het onrechtmatig karakter van een beding ambtshalve moet worden opgeworpen, dat onduidelijke bedingen onrechtmatig kunnen zijn en dat nietige bedingen niet gereduceerd kunnen worden.

In B2B-relaties wordt eveneens gebruik gemaakt van een algemene toetsingsnorm, doch de beoordelingscriteria zijn niet identiek. Daarnaast is de zwarte lijst van per se verboden bedingen veel beperkter en is er een grijze lijst van bedingen die behoudens tegenbewijs vermoed worden onrechtmatig te zijn. Hoewel ook in B2B-relaties onrechtmatige bedingen nietig zijn, komt aan deze nietigheidssanctie niet dezelfde draagwijdte toe, onder meer omdat in B2B-verhoudingen geen toepassing gemaakt moet worden van de rechtspraak van het Hof van Justitie.

De auteur

steennot-reinhard

Reinhard Steennot is sedert 2003 professor aan de faculteit Recht en Criminologie aan de Universiteit Gent. Hij doceert er onder meer economisch recht, financieel recht en consumentenbescherming. Zijn onderzoek spitst zich vooral toe op de bescherming van de(financiële) consument.

Reinhard Steennot is ook één van de oprichters van het interuniversitair Centrum voor Consument & Recht, een samenwerkingsverband tussen de UGent en de UA.

Hij is voorzitter van de bijzondere raadgevende commissie Verbruik binnen de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven en lid van de Raad van Toezicht en de Sanctiecommissie van de Autoriteit voor Financiële Markten en Diensten (FSMA).

  609