Zetelt u binnenkort in een assisenjury?

Binnenkort weten we wie van ons kandidaat-jurylid wordt voor de hoven van assisen. In 2017 moeten immers nieuwe ‘lijsten van gezworenen’ worden opgemaakt. Eerst aan zet zijn de burgemeesters voor de opmaak van de gemeentelijke lijsten. Die worden nadien door de bestendige deputatie en de Brusselse regering gebruikt voor de samenstelling van de provinciale lijsten. Deze vormen de basis voor de definitieve lijsten die worden opgesteld op de rechtbank van eerste aanleg van de hoofdplaats van de provincie. Per assisenproces worden hieruit dan de juryleden geloot. Laure Lemmens  

GlasraamEen lange procedure die zich elke 4 jaar herhaalt. Volgens min of meer dezelfde regels. Al zijn er dit keer wel een aantal nieuwigheden. Het gerechtelijk landschap ziet er immers helemaal anders uit dan in 2013 toen de vorige lijsten werden opgesteld. Maar er wordt niet alleen rekening gehouden met de 12 nieuwe gerechtelijke arrondissementen, voor het eerst zal de procedure deels elektronisch verlopen… Bovendien speelt ook de komst van het elektronisch toezicht als autonome straf en de autonome probatiestraf een rol bij de loting van de kandidaten.

Van bij het begin

Even terug naar het begin. Naar de burgemeesters dus. Zij zullen in januari nog starten met de loting van kandidaten. Wanneer die eerste loting precies plaatsvindt, zal in iedere gemeente via aanplakking worden bekendgemaakt.Hoe dan ook gebeurt de loting steeds in het openbaar. De burgemeester wordt daarvoor bijgestaan door 2 schepenen.Concreet zal de burgemeester het lot een getal van 2 cijfers laten aanwijzen. Alle personen wiens rangnummers op de laatste lijst van het kiezersregister voor de parlementsverkiezingen op dat getal eindigt, worden opgenomen op de ‘voorbereidende lijst van gezworenen’.

Schifting

Dan volgt een eerste schiftingsronde. De burgemeester schrapt meteen alle personen die op 1 januari 2017 geen 28 jaar of al 65 jaar oud waren. Alleen gelote kiezers die na 1 januari 1952 en voor 2 januari 1989 geboren zijn, komen dus in aanmerking. Maar de burgemeester laat ook alle namen weg van personen die sinds het opmaken van de kiezerslijst overleden zijn of die hun burgerlijke en politieke rechten niet meer hebben. Wie van verblijfplaats is veranderd blijft evenwel op de voorbereidende lijst ingeschreven.

Witte kaart

Naar alle overblijvende personen wordt een witte kaart gestuurd. Daarop staan een pak vragen (identiteit, burgerlijke stand, beroep, enz.). Iedereen is verplicht om de kaart binnen de 8 dagen in te vullen en te ondertekenen. Op basis van de doorgegeven inlichtingen zal de burgemeester immers een tweede schifting doorvoeren. Wie niet kan lezen of schrijven wordt geschrapt, net als personen met een bepaalde hoedanigheid (bv. rechters, griffiers, referendarissen, provinciegouverneurs, enz.). Maar ook mensen met een strafrechtelijke veroordeling (gevangenisstraf van minstens 4 maanden, straf onder elektronisch toezicht van minstens 4 maanden, werkstraf van meer dan 60uur of autonome probatiestraf van minstens een jaar) worden van de lijst geweerd.

Gemeentelijke lijst

De namen die nu nog overblijven komen op de gemeentelijke lijst, in alfabetische volgorde en volgens een gemeentelijk rangnummer. Niet antwoorden, onvolledig of onjuist antwoorden op de witte kaart heeft geen zin. Zelfs wie een medisch attest bij zijn kaart voegde, is eraan voor de moeite. Deze mensen moeten op de lijsten blijven staan.

Provinciale lijst

De gemeentelijke lijsten worden opgemaakt zowel in papieren als in elektronische vorm. De papieren versie (én alle witte kaarten) moet vóór 1 mei 2017 naar de bestendige deputatie of de Brusselse regering worden opgestuurd. Ook de elektronische versie wordt verstuurd, maar zonder deadline.


De bestendige deputatie maakt per provincie een lijst op aan de hand van de witte kaarten. Die worden gerangschikt en genummerd in alfabetische volgorde. De gegevens van de gemeentelijke lijsten worden overgenomen op de provinciale lijsten.

De Brusselse regering doet het zelfde voor Brussel. Daar worden 2 provinciale lijsten opgemaakt: de ene met de Nederlandstalige gemeentelijke lijsten, de andere met de Franstalige gemeentelijke lijsten. Ook de bestendige deputatie van de provincieraad van Luik maakt 2 provinciale lijsten.

1 juni 2017

De bestendige deputatie moet de gemeentelijke lijsten, de provinciale lijst, de kaarten en de eventuele medische attesten vóór 1 juni 2017 aan de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de hoofdplaats van de provincie bezorgen. De Brusselse regering stuurt de lijst van gezworenen die de Franstalige gemeentelijke lijsten bevat naar de voorzitter van de Franstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel. De lijst van gezworenen die de Nederlandstalige gemeentelijke lijsten bevat gaat naar de voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel.

Aanwijzing juryleden

De voorzitter maakt de definitieve lijst van gezworenen op waaruit uiteindelijk de juryleden worden gepuurd met assisenproces. Al worden ook daar niet meteen de 12 effectieve juryleden geloot. Maar minstens 60 potentiële juryleden. Elk van hen wordt minstens 2 dagen voor de zitting opgeroepen. En ieder van hen kan ook bedanken voor de eer met een doktersattest of andere geldige reden.


Alle namen van de aanwezige en niet-vrijgestelde gezworenen komen in een bus terecht, waarna de 12 effectieve juryleden worden uitgeloot. Er wordt ook voorzien in een aantal plaatsvervangende juryleden.


De beschuldigde en de procureur-generaal kunnen een aantal gezworenen wraken. Ook de voorzitter kan dat om te voldoen aan de vereiste seksuele paritaire samenstelling van de jury. De gezworene die niet aanwezig is bij het begin van het assisenproces of die zich terugtrekt zonder toelating van de voorzitter voordat zijn taak beëindigd is, kan worden gestraft met een geldboete van 50 tot 1.000 euro.

  Bron: Omzendbrief van 10 januari 2017 betreffende het opmaken van de lijsten van gezworenen, BS 12 januari 2017.Zie ook: Omzendbrief van 11 januari 2013 betreffende het opmaken van de lijsten van gezworenen, BS 15 januari 2013. 

 


 

Gepubliceerd op 19-01-2017

  730